“Bức tranh” năng lượng chuyển dịch...
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Hoàng Trung - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Than- Khoáng sản Việt Nam (TKV) - cho biết, năm 2017 ngành than có nhiều khó khăn mới phát sinh so với những năm trước.
Cụ thể, từ đầu năm 2017, chính sách của Nhà nước đối với ngành Than có sự thay đổi. Chính phủ cho phép các nhà máy nhiệt điện chạy than chủ động trong việc lựa chọn nhà cung cấp. Theo đó, chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện than chịu trách nhiệm thu xếp nguồn than để cung cấp cho nhà máy theo quy định. Như vậy, TKV chỉ đóng vai trò là một trong những kênh cung ứng than cho các nhà máy nhiệt điện. Việc cung cấp than của TKV được thực hiện trên cơ sở hợp đồng mua bán hàng năm hoặc hợp đồng mua bán dài hạn đã được ký kết giữa TKV và các nhà máy nhiệt điện.
Một khó khăn do khách quan: Diễn biến thời tiết, đặc biệt là quý III rất phức tạp, mưa bão xảy ra trên diện rộng gây ảnh hưởng đến việc tiêu thụ. Các nhà máy điện chạy than huy động công suất thấp do EVN huy động tối đa thủy điện và nhiệt điện khí.
Sản lượng than bán cho các hộ tiêu thụ 10 tháng đạt 26,9 triệu tấn, bằng 74,7% kế hoạch năm và bằng 94% so với cùng kỳ năm 2016. Trong đó, than tiêu thụ hộ điện đạt: 20,01 triệu tấn, bằng 70,5% kế hoạch năm và bằng 90,1% so với cùng kỳ năm 2016. “Dự kiến than tiêu thụ năm 2017 đạt khoảng 33 triệu tấn, trong đó tiêu thụ trong nước 32 triệu tấn. Đối với than cung cấp cho điện dự kiến cả năm chỉ đạt 24, 3 triệu tấn, giảm 4 triệu tấn so với kế hoạch đầu năm và giảm 7 triệu tấn so với kế hoạch đăng ký của các nhà máy điện”- ông Nguyễn Hoàng Trung cho biết.

... Đòi hỏi ngành than phải điều chỉnh
Theo Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, trên thế giới, than cung cấp cho sản xuất điện chiếm 60- 80%. Ở nước ta trên 80% sản lượng than trong nước cung cấp cho điện. Xu hướng tỷ trọng sản xuất điện năng lượng tái tạo, như năng lượng gió, năng lượng mặt trời… ngày càng gia tăng.
Mặt khác, do quan ngại ảnh hưởng về môi trường nên nhiều nước thay đổi mạnh về chính sách phát triển năng lượng. Tuy nhiên, đối với châu Á và các nước khu vực ASEAN, xu hướng phát triển nhiệt điện than vẫn tồn tại, bên cạnh nhà máy điện khí và khai thác tối ưu tiềm năng thủy điện và năng lượng tái tạo.
Đối với nước ta, năm 2017 dự kiến nhập khẩu khoảng 10 triệu tấn than, đến năm 2020 dự kiến nhập khẩu khoảng 20- 30 triệu tấn. Đến năm 2030, nhu cầu than cần khoảng 130 triệu tấn; trong đó, trong nước chỉ sản xuất đáp ứng khoảng 30%, phải nhập khẩu khoảng 80- 100 triệu tấn, để cung cấp cho các nhà máy điện mới, đặc biệt khu vực miền Nam.
Năm 2015, khi chưa có than nhập khẩu, lúc đó điều tiết than của nhà nước rất lớn và giá than nhà nước quy định bao nhiêu, các hộ chấp nhận bấy nhiêu. Từ năm 2016 xuất hiện than nhập khẩu với giá chênh lệch thấp hơn khá nhiều so với than sản xuất trong nước.
Rõ ràng bức tranh năng lượng có sự chuyển dịch đòi hỏi ngành than phải điều chỉnh.