Một số nhà phân tích cho biết số liệu cho thấy nguy cơ tăng trưởng tại nước xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới đang chậm lại xuống gần mức zero trong năm nay, sẽ làm một diễn biến tồi tệ nhất kể từ khi khủng khoảng tài chính toàn cầu năm 2009.
Cơ quan thống kê nhà nước cho biết tổng sản phẩm quốc nội, GDP, đã điều chỉnh lạm phát, tăng 1,5% so với năm trước trong quý 1, giảm từ mức tăng trưởng 1,8% trong quý 4/2015. Đây là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ 0,3% trong quý 1/2013.
Lĩnh vực dầu mỏ tăng 5,1% trong quý 1/2016 do nhà xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới này tăng cường sản xuất dầu thô và xuất khẩu thêm các sản phẩm dầu đã lọc.
Nhưng lĩnh vực phi dầu mỏ giảm 0,7%, diễn biến tồi tệ nhất trong ít nhất 5 năm. Đây có thể là một mối lo ngại cho các nhà hoạch định chính sách Saudi Arabia vì một kế hoạch cải cách đầy tham vọng để giúp kinh tế nước này đối mặt với một thời đại giá dầu rẻ, giả định tăng trưởng nhanh chóng trong các doanh nghiệp phi dầu mỏ.
Tháng 12 năm ngoái, để hạn chế thâm hụt ngân sách hàng năm gần 100 tỷ USD, bởi doanh thu về dầu mỏ sụt giảm, chính phủ đã thông báo cắt giảm chi tiêu và trợ cấp năng lượng. Các quan chức cho biết sẽ có nhiều bước thắt lưng buộc bụng hơn trong những năm tới.
Monica Malik, nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng Thương mại Abu Dhabi ADCB cho biết “điều quan trọng phải nhớ rằng chính sách thắt lưng buộc bụng sẽ là một tiến trình nhiều năm. Sẽ có thêm các biện pháp trong vài năm tới và sẽ tiếp tục giữ tăng trưởng yếu.
Trong phần phi dầu mỏ của nền kinh tế này, lĩnh vực tư nhân tăng chỉ 0,2% trong quý 1, trong khi lĩnh vực của nhà nước giảm 2,6%.
Lĩnh vực phi dầu mỏ suy yếu một phần do thực tế rằng quý 1/2015 là mạnh bất thường, trong tháng 1 năm đó vua Salman đã thưởng cho công nhân thêm 2 tháng lương để đánh dấu sự lên ngôi của ông.
Nhưng tăng trưởng quý 4/2015 là 1,8 % đã được điều chỉnh giảm mạnh từ ước tính ban đầu 3,6%. Điều đó chỉ ra khả năng điều chỉnh tương tự đối với số liệu quý 1.
Bà Malik cho biết ADCB đã hạ dự báo tăng trưởng GDP của Saudi Arabia cho cả năm nay xuống thành giảm 0,1%, từ mức dự đoán tăng trưởng 0,5% trước đây.
Bà lưu ý rằng trong khi lĩnh vự tư nhân và hoạt động phi dầu mỏ có thể phục hồi nhẹ từ quý 2 năm nay, một phần do những dấu hiệu chính phủ này đang trở một phần nợ cho các công ty tư nhân, sản lượng dầu không tiếp tục tăng đáng kể trong năm nay.
Nếu nền kinh tế này quá chậm, chính phủ vẫn có lựa chọn tăng chi tiêu để kích thích tăng trưởng, ngân hàng trung ương đã giữ 573 tỷ USD tài sản ròng của nước ngoài và Riyadh đã bắt đầu vay nợ nước ngoài trong năm nay để tài trợ cho chi tiêu.
Nhưng nếu họ giảm chương thắt lưng buộc bụng quá nhiều họ có thể tăng áp lực lên tỷ giá đồng tiền riyal của Saudi Arabia và đồng đô la Mỹ, gây lo ngại cho một số nhà đầu tư nước ngoài về sự ổn định nền kinh tế Saudi Arabia trong dài hạn.
Trong một báo cáo đã phát hành cuối tháng trước, Capital Economics cho biết họ dự kiến tăng trưởng kinh tế từ mức 0 đến 0,5% trong năm nay.
Nguồn: VITIC/Reuters