Công ty chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HSC) cho biết vừa hoàn tất đợt khảo sát lãi suất huy động và cho vay hàng tháng vào cuối tháng 11 tại các ngân hàng quốc doanh và những ngân hàng TMCP lớn.

Theo ghi nhận từ đợt khảo sát, lãi suất huy động bình quân tại thời điểm cuối tháng 11 đã tăng 0,03% lên 5,86% sau khi giữ ở 5,83% trong 2 tháng trước đó. Như vậy, tính từ đầu năm đến nay, lãi suất huy động bình quân đã giảm 0,18% và có lúc đã giảm tới 0,35% còn 5,69%.

Lãi suất tiết kiệm tăng trong khi lãi suất cho vay giảm - đây là xu hướng khá hy hữu trên thị trường (ảnh: Bloomberg)
Lãi suất tiết kiệm tăng trong khi lãi suất cho vay giảm - đây là xu hướng khá hy hữu trên thị trường (ảnh: Bloomberg)

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, một số ngân hàng lớn như VietinBank, ACB, Eximbank đã nâng lãi suất huy động kỳ hạn ngắn thêm 0,1-0,3%. Trong khi đó một số ngân hàng nhỏ bao gồm OCB, Maritime Bank và Đông Á tăng lãi suất huy động thêm 0,1-0,2% đối với kỳ hạn ngắn và 0,1-0,7% cho trung và dài hạn. Ngoài ra, SHB cũng nâng lãi suất huy động kỳ hạn 18 tháng thêm 0,1%.

Trái lại BIDV giảm nhẹ 0,1% lãi suất huy động kỳ hạn 3, 6 và 18 tháng; Ngân hàng Xây dựng giảm 0,05-0,1% lãi suất huy động cho hầu hết các kỳ hạn.

Đáng chú ý, theo HSC, lãi suất cho vay bình quân đã giảm mạnh 0,28% còn 9,3%. Theo đó lãi suất cho vay đã giảm xuống mức thấp nhất từ đầu năm và cũng thấp nhất trong chu kỳ lãi suất hiện tại.

Trên thực tế, lãi suất cho vay bình quân hiện đã giảm 0,74% so với đầu năm. Trong tháng, VietinBank giảm lãi suất cho vay từ 0,5-1,5% ở các kỳ hạn; Vietcombank và Techcombank cũng giảm 0,5% lãi suất cho vay. Techcombank giảm cả lãi suất cho vay ngắn hạn (giảm nhẹ 0,04%) và trung dài hạn (giảm 0,21%). Eximbank cũng giảm 0,25% lãi suất cho vay kỳ hạn ngắn; trong khi tăng lãi suất kỳ hạn dài thêm 0,5%. Trong khi đó, Sacombank và Ngân hàng Đông Á tăng lãi suất cho vay thêm 0,1-0,4%.

Lãi suất cho vay kỳ hạn ngắn từ 1-6 tháng thấp nhất là 7,5%; niêm yết tại các ngân hàng quốc doanh (chẳng hạn Agribank, Vietcombank, VietinBank). Trong khi đó, ACB có lãi suất cho vay dài hạn thấp nhất là 9,26%.

Theo nhận định của HSC, động thái trái ngược trong đó lãi suất huy động tăng trong khi lãi suất cho vay giảm như trên là khá hy hữu. Không những thế lãi suất cho vay tháng 11 còn có mức giảm mạnh nhất trong vòng 9 tháng qua.

Cuối năm là thời gian cao điểm cho vay nên việc lãi suất cho vay giảm như trên sẽ có ảnh hưởng nhiều hơn bình thường vì dư nợ cho vay vào cuối năm tăng mạnh. Đây được cho là thông tin tốt cho doanh nghiệp nhưng sẽ khiến tỷ suất lợi nhuận của ngân hàng bị thu hẹp.

Với tỷ trọng giữa cho vay và huy động trong tài sản sinh lãi và nguồn huy động cao, HSC đánh giá, tỷ lệ lãi cận biên (NIM) của một số ngân hàng chắc chắn sẽ giảm. Điều này có thể chỉ là xu hướng tạm thời vào cuối năm vì việc lãi suất huy động khó giữ ở mức thấp với kỳ vọng lãi suất sẽ tăng nhẹ trong năm sau.

Trong dự báo cho năm 2016, HSC cho rằng cả lãi suất huy động và cho vay bình quân sẽ tăng 0,5% .

Bích Diệp