Chỉ còn vài ngày nữa, giá sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi chính thức được đưa vào khuôn khổ. Mặc dù theo lộ trình, trần áp dụng cho giá sữa bán buôn được thực hiện sau 10 ngày và giá bán lẻ là sau 20 ngày. Điều này đồng nghĩa với giá bán lẻ mới, được Bộ Tài chính đảm bảo sẽ giảm, phải tới ngày 21/6 mới đến được tay người tiêu dùng.

Lý giải cho việc giá trần áp từ ngày 1/6, nhưng 20 ngày sau, giá thị trường mới hạ, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết sở dĩ có khoảng thời gian này là cơ quan quản lý đang tạo cơ hội cho chính doanh nghiệp “tháo hàng”.

20 ngày là độ trễ cần thiết để các đại lý, cửa hàng bán nốt những sản phẩm sữa đang bán với mức giá cũ do các chi phí đội lên. Khi áp trần theo mức giá mới, khoảng thời gian 20 ngày sẽ giúp doanh nghiệp hoạch toán lại những lô sản phẩm mới, kéo hạ những chi phí không cần thiết xuống để giảm giá bán.

Việc tạo độ trễ 20 ngày khi áp giá trần được đánh giá là giúp thị trường tránh được cú sốc và là lộ trình cần thiết. Tuy nhiên, khác với tính toán của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp, với tâm lý chờ đợi mua giá rẻ của người tiêu dùng, để “tháo” được lô hàng cũ đi không hề dễ chút nào.

Ghi nhận trong sáng 28/5 thị trường sữa tại Hà Nội cho thấy, nhiều cửa hàng sữa vắng bóng người mua. Cảnh đìu hiu chợ chiều khiến cho những người bán hàng cũng trở nên quá uể oải.

Một chủ cửa hàng sữa trên phố Hàng Buồm chán nản cho biết tình trạng sữa ế ẩm đã diễn ra từ mấy tháng nay, đặc biệt là khi thông tin áp trần cho giá sữa được công bố, thì lượng khách đến mua sữa lại càng ít hơn.

Còn từ phía khách hàng, một khách mua sữa cho con 23 tháng tuổi cho biết đã mong chờ giá sữa giảm từ cuối năm ngoái, khi mặt hàng sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi quay lại danh mục bình ổn giá. Thế nhưng, càng chờ, giá sữa không những giảm mà còn tăng nên cũng rất nản.

Lần này, thấy quyết tâm áp giá trần và được Bộ Tài chính “hứa hẹn” giá sữa sẽ giảm, nên cũng đang rất hy vọng. Song, vì là thức uống không thể thiếu trong thực đơn dinh dưỡng của con, nên trong khi chờ, vẫn phải mua, nhưng thay vì mua hộp to 900g, chọn hộp nhỏ bằng 1/2 cho con uống đủ trong thời gian chờ đợi, để đến khi giá sữa giảm, sẽ đón đầu mua luôn.

Tại một điểm bán sữa có tiếng ở Hà Nội trên phố Thái Thịnh, khi được hỏi liệu giá sữa sau ngày 20/6 có giảm, người bán hàng cho rằng chắc chắn trước mắt thì những sản phẩm có mặt trong danh mục 25 loại sẽ không thể tăng, còn giảm thì khó, và nếu có cũng sẽ rất ít, không đáng kể.

Khó nhưng không thể không giảm, đó là mệnh lệnh từ phía Bộ Tài chính, dù có thể có một số mặt hàng, theo “than thở” của doanh nghiệp là sẽ lỗ. Và thực ra, trước đây, khi giá sữa nhảy múa, người tiêu dùng “chịu đủ” thì doanh nghiệp cũng đã “kiếm đủ”. Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc tuân thủ áp dụng giá trần sữa đó chính là khi doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội của mình. Đây là một quá trình đòi hỏi sự đồng thuận, phối hợp từ cả doanh nghiệp, các cơ quan chức năng và bản thân người tiêu dùng. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện một số doanh nghiệp đã tìm cách “lách” bằng việc thay tên đổi họ sản phẩm để tăng giá như sữa Mead Johnson.

Cụ thể, thông báo của Công ty TNHH phân phối Tiên Tiến - nhà phân phối sản phẩm của Mead Johnson, tại thị trường Việt Nam cho biết sẽ có thêm các sản phẩm mới: Enfamil A+ 360* Brain Plus và Enfagrow A+ 360* Brain Plus. Trước đó, người tiêu dùng Việt Nam phần lớn biết đến hãng Mead Johnson với dòng sản phẩm Enfa grown A+. Chẳng hạn sữa Enfa grown A+ hộp 900gr, số 1, 2, 3, 4 có giá bán lần lượt là: 510.000 đồng/hộp; 468.000 đồng/hộp... hay Enfamil A+ 900g có giá 534.000 đồng/hộp. Thế nhưng sau khi thay tên mới, bổ sung thêm công thức 360* Brain Plus, giá cũng đội lên rất nhiều. Chẳng hạn Enfamil A+ 360* Brain Plus có giá 605.000 đồng/hộp. Bên cạnh đó, một hãng sữa lớn khác của Mỹ là Abbott đã tung chiêu "rút ruột", giảm tới 50g, từ hộp 900g xuống còn 850g đối với dòng sữa Pediasure nhưng giá vẫn giữ nguyên 580.000 đồng…

 “Chiêu” lách áp giá trần của doanh nghiệp sữa

Ngay sau khi Bộ Tài chính công bố giá trần áp dụng đối với 25 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, theo ghi nhận của chúng tôi tại thị trường TP Hồ Chí Minh, một số công ty cũng đã “lách” việc áp trần giá sữa trước khi cơ quan chức năng công bố bằng việc thay đổi mẫu mã bao bì hoặc giảm bớt trọng lượng.

Tại một số cửa hàng kinh doanh sữa, chúng tôi nhận thấy, sản phẩm MeadJohnson đã thay đổi mẫu mã mới cho một số sản phẩm và giá cao hơn mẫu mã cũ khoảng 5-7%. Như Enfa A+ cho trẻ từ 1-3 tuổi loại 1,8kg từ 805.000 đồng/hộp thì mẫu mã mới 850.000đồng; sữa Cô gái Hà Lan 123 (loại 1,5kg) trước đây giá 280.000 đồng, nhưng với mẫu mã mới có tên gọi “Cô gái Hà Lan 1-2 tò mò” thì giá là 320.000 đồng... Chị Nguyễn Thị Kim Nga (ngụ quận 7) cho biết, sản phẩm chị thường dùng là sữa Ensure loại 900gr/hộp có giá 580.000đồng. Nhưng nay cũng với hộp sữa loại này, giá thì không đổi nhưng trọng lượng trên hộp chỉ còn 850gr.

Một chủ cửa hàng sữa ở chợ Gò Vấp cũng cho biết, vì hiện nay cửa hàng vẫn còn hàng, chưa nhập hàng mới nên vẫn còn bán với giá cũ, nhưng các nhân viên tiếp thị đã có thông báo mới về sản phẩm sữa. Theo đó, sản phẩm Pediasure trọng lượng 1,7kg giá 980.000đ sẽ giảm trọng lượng xuống còn 1,6kg, với giá không đổi vẫn 980.000đồng.

Theo Bộ Tài chính, việc tính toán giá trần cho mặt hàng sữa được thực hiện dựa trên 3 yếu tố gồm: tình hình giá sữa thực tế trên thị trường; tham khảo mặt bằng giá của các nước trong khu vực và căn cứ vào kết quả thanh tra giá 5 doanh nghiệp sữa lớn nhất Việt Nam (Công ty cổ phần Sữa Việt Nam, Công ty TNHH Dinh dưỡng 3A - Việt Nam, Công ty TNHH Nestle Việt Nam, Công ty TNHH Friesland Campina Việt Nam, Công ty TNHH Mead Johnson Nutrition - Việt Nam) chiếm tới 90% thị phần sữa tại Việt Nam và 25 sản phẩm sữa công bố lần này cũng chiếm trên 60% thị phần sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi. Việc áp giá sữa trần không có sự phân biệt giữa trong nước và nước ngoài.

Nguồn: Báo Công thương điện tử, Công an Nhân dân