Ước tính thị trường thế giới năm nay sẽ thiếu khoảng 50.000 tấn surimi. Sản lượng surimi toàn cầu giảm xuống còn khoảng 800.000 – 820.000 tấn, so với 850 000–900 000 tấn năm 2013, chủ yếu do sản lượng ở Đông Nam Á giảm.

Nguồn cung

Sản lượng surimi cá minh thái Alaska đạt 180.000 tấn, surimi cá minh thái Nhật Bản đạt 30.000 tấn, giảm 50% so với mức 60.000 tấn năm 2011. Nguyên nhân: do khai thác cá ở Hokkaido giảm trong khi nhu cầu cá minh thái nguyên con tươi ở thị trường trong nước tăng và XK cá H&G sang Trung Quốc tăng.

Sản lượng surimi của Nhật sẽ giảm trong năm nay. Theo Hiệp hội sản xuất surimi Nhật Bản, sản lượng surimi đông lạnh tại Hokkaido giảm 32% hồi tháng 4. Nguyên nhân: nguồn nguyên liệu hạn hẹp. Nhật Bản phải bù đắp bằng nguồn nguyên liệu NK từ Mỹ, do vậy tổng nguồn cung sẽ tương đương năm ngoái ở mức 290.000 tấn.

Giá cá minh thái Alaska giảm năm 2013 nên những thị trường tiêu thụ cả surimi nước ấm và nước lạnh như Nhật Bản và EU chuyển sang nguồn cung surimi cá minh thái. Do vậy Nhật Bản tăng 50% NK lên 100.000 tấn trong năm nay, trong khi EU tăng 40% lên 25.000 tấn.

Nói chung sản lượng surimi cá minh thái toàn cầu sẽ tương đương với năm trước, đạt khoảng 215.000 tấn.

Trái lại, sau 10 năm tăng mạnh, sản lượng surimi từ cá nhiệt đới đã giảm từ 580.000 tấn xuống còn 530.000 tấn trong năm 2013 do sự cạnh tranh của cá minh thái Alaska. Tuy nhiên sản lượng surimi nhiệt đới năm 2014 lại tăng lên 550.000 tấn do nhu cầu ở Đông Nam Á tăng.

Trong khi đó, lượng tiêu thụ surimi toàn cầu đang tăng, ước tính tăng 5% so với năm trước đạt khoảng 850.000 tấn. Trong bối cảnh lượng dự trữ thấp, tình hình này khiến cho giá surimi tăng.

Một công ty của Hàn Quốc, LF Food đang đầu tư vào một nhà máy surimi mới ở Indonesia để sản xuất cho thị trường Thái Lan và Ba Lan. Nhà máy được xây dựng gần Jakarta để chế biến cá nhiệt đới thành sản phẩm surimi thô dạng block, sau đó sẽ được chế biến tiếp ở Thái Lan và Ba Lan.

Xu hướng thị trường

Tiêu thụ surimi của Mỹ trong những năm qua chậm, giảm từ 185.000 tấn năm 2012 xuống còn 175.000 tấn năm 2013. Tình trạng này khiến cho ngành chế biến surimi lo ngại, đặc biệt sau khi lượng tiêu thụ sụt tăng mạnh từ những thập kỷ trước: từ 15.000 tấn năm 1982 lên 185.000 tấn năm 2003. Ngành surimi Mỹ đang từng bước cải thiện tình hình, tâp trung phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng.

Trong khi đó, một công ty lớn của ngành surimu là American Seafoods lại đánh giá cao sự phát triển mạnh của thị trường. Tại Bắc Mỹ, công ty dự kiến doanh số sẽ tăng 5- 8%, trong khi tại EU, công ty sẽ đạt tăng trường 2 con số. Tại Pháp, ngành này tăng trưởng từ 100 lên 5.000 tấn/năm trong 25 năm qua. Tuy nhiên, thị trường hiện nay chững lại. Vì cua thanh chiếm 90% sản phẩm bán tại Pháp, nên rất cần phát triển sản phẩm.

Vì lượng tiêu thụ vượt sản lượng nên châu Á và Mỹ sẽ tăng sản lượng 30.000 – 40.000 tấn để đáp ứng đủ nhu cầu. Trong khi đó, lượng dự trữ ở tất cả các thị trường đều thấp và nhu cầu thì vẫn cao. Tiêu thụ của Nhật Bản tăng 3%, Đông Nam Á tăng 10%, Mỹ tăng 5-8%, Trung Quốc tăng ít hơn.

Thị trường châu Âu kém ổn định hơn. Tiêu thụ của Pháp giảm 5%, trong khi Tây Ban Nha tăng 5%. Nói chung nhu cầu của thế giới tăng khoảng 5% so với năm 2013. Tuy nhiên, thị trường Đông Âu giảm 5-10% do lệnh cấm của Nga và chiến tranh ở Ukraine.

Tại Nhật Bản, giá surimi năm 2014 tăng 10 -15 yên (0,08 – 0,13 USD)/kg đối với loại phẩm cấp thấp và trung bình, trong khi giá sản phẩm phẩm cấp cao ổn định. Trong khi đóm giá surimi nhiệt đới tăng 5% trong nửa cuối năm do nguồn cung thấp và nhu cầu của các nước Đông Nam Á tăng.

Theo Undercurrent News, giá surimi tại Hàn Quốc đang tăng 5–15%, trong đó sản phẩm surimi phẩm cấp thấp tăng mạnh nhất. Có một số nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân sức mua của người tiêu dùng Hàn Quốc tăng, một phần do đồng won tăng giá so với USD. Một nguyên nhân nữa là do giá nguyên liệu tăng và chi phí sản xuất tăng. Hàn Quốc cũng đang thương lượng tăng giá với khách hàng châu Âu và Nhật Bản và dự kiến giá tăng nhẹ trên những thị trường này.

Dự báo

Năm 2015, sản lượng surimi cá minh thái có thể ổn định, mặc dù lượng tồn kho nhiều do sản lượng khai thác ở Alaska tăng. Sản lượng surimi nhiệt đới sẽ không tăng mạnh trừ khi giá tăng cao nữa. Sản lượng surimi cũng bị hạn chế bởi nguồn cung ở Thái Lan, Việt Nam, Ấn Độ và Trung Quốc hạn chế.

Sự mất giá của đồng yên Nhật và đồng Euro dự báo sẽ ảnh hưởng đến thị trường surimi năm 2015. Các nhà chế biến surimi khó tăng giá sản phẩm bằng đồng USD, nhất là tại thị trường Nhật Bản và EU.

Nguồn: Vasep