Hiện Công ty CP Đường Việt Nam (Diên Khánh, Khánh Hòa) thu mua với giá 720 ngàn đồng/tấn (10CCS), chưa bao gồm cước vận chuyển; Công ty TNHH MTV Đường Biên Hòa - Ninh Hòa thu mua 695 ngàn đồng/tấn (10CCS), hỗ trợ thu hoạch đầu vụ 20 ngàn đồng/tấn.
Vùng trồng mía xã Diên Tân, huyện Diên Khánh, mọi năm thời gian này nông dân đã chặt mía chất đồng bên đường, nhưng năm nay chẳng thấy ai thu hoạch, mía vẫn đầy ruộng.Một nông dân nơi đây cho biết, do năm nay nắng hạn, mía kém phát triển, chi phí đầu vào lại tăng cao nên bà con không muốn thu hoạch.
Một nông dân ở xã Diên Tân cho biết, mía trên địa bàn chủ yếu bán cho Công ty CP Đường Việt Nam, hiện công ty thu mua chỉ 720 ngàn đ/tấn (10CCS) giảm 80 ngàn đồng/tấn so với năm ngoái. Mặc dù nhà máy đã nhắn tin cho nông dân lịch chặt mía để ép, song bà con không thiết tha thu hoạch.
Một gia đình ở xã Ninh Tân (TX Ninh Hòa) cho hay, diện tích mía trồng trên đồi (chiếm đa số), năng suất chỉ từ 25-30 tấn/ha là cùng. Còn vùng có điều kiện thuận lợi, ruộng bằng phẳng, gần suối thì năng suất ước 40-50 tấn. Gia đình vừa thu hoạch xong 4 ha, cũng chăm sóc kỹ nhưng sản lượng thu được chỉ trên dưới 100 tấn (tương đương 20-25 tấn/ha). Giá mía hiện chỉ 720 ngàn đ/tấn, trong khi chi phí vận chuyển, bốc xếp, nhân công tăng cao, công chặt từ 1.500-2.000 đồng/bó (10 kg), sau khi trừ chi phí may mắn lắm chỉ đủ vốn đầu tư. Trong khi đó, nhà máy hỗ trợ phí vận chuyển 135 ngàn đ/tấn, còn tiền bốc xếp 30 ngàn đ/tấn. Nhưng thực tế các chi phí trên không thấm thía gì, nông dân phải bù lỗ thêm nhiều. Ví dụ, xe chở 15 tấn mía, phải cần 4 người bốc xếp. Tính ra tiền hỗ trợ bốc xếp sẽ được 450 ngàn đồng. Nhưng lấy 450 ngàn này chia trả đều cho 4 người bốc xếp thì không ai chịu làm. Do đó, nông dân phải trả thêm mỗi người 50 ngàn nữa, tức là tốn 200 ngàn đồng/tấn thì mới có người làm. Đó là chưa kể phát sinh tiền “tăng bo” đủ thứ nữa…
Ông Dương Đình Thăng, Phó Chủ tịch UBND xã Diên Tân cũng thừa nhận, trước đây toàn xã có khoảng 400 ha mía. Tuy nhiên mấy năm nay diện tích thu hẹp dần. Vụ này toàn xã chỉ còn trên 200 ha. Nguyên nhân do bà con trồng không có lãi. Nhiều người bỏ mía đi làm công nhân.

Theo Chi cục Trồng trọt - Bảo vệ thực vật Khánh Hòa, niên vụ mía 2018-2019 toàn tỉnh trồng trên 17.000 ha, tập trung chủ yếu TX Ninh Hòa, huyện Diên Khánh. Hiện tiến độ thu hoạch mía ở các địa phương rất chậm.

Trước thực trạng giá mía nguyên liệu giảm, đầu ra gặp khó khăn, nông dân bị thua lỗ do giá bán mía nguyên liệu sụt giảm, đầu ra gặp khó khăn. Nhà máy đường hoạt động không hiệu quả, đường tồn kho nhiều do không tiêu thụ được. Nếu không có giải pháp hữu hiệu thì nông dân bỏ mía chuyển qua cây trồng khác, nhà máy sẽ thiếu nguyên liệu hoạt động trong những năm tới.
Để tìm ra những giải pháp giữ vùng mía nguyên liệu, cuối năm 2018 vừa qua, Sở NN-PTNT tỉnh Hậu Giang phối hợp với Trường ĐH Cần Thơ vừa tổ chức diễn đàn “Chuỗi giá trị ngành hàng mía đường và giải pháp liên kết sản xuất nông sản bền vững”.
Tham dự diễn đàn có các nhà quản lý, nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Mía đường, Trường ĐH Cần Thơ, doanh nghiệp chế biến đường và đông đảo người dân trồng mía trong tỉnh.
Đặc biệt trong năm 2018 này, trước tình hình hội nhập quốc tế giữa Việt Nam với các nước trong khu vực (AFTA) nên giá đường trên thị trường giảm mạnh, dẫn đến đường tồn kho kỷ lục, đẩy nhiều nhà máy đường rơi vào cảnh khó khăn, kéo theo giá thu mua mía trong vụ này giảm, người trồng mía bị thua lỗ nặng.
Tại diễn đàn, các nhà khoa học, doanh nghiệp ngành mía đường và nông dân đã đưa ra nhiều giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới. Cụ thể, Hậu Giang sẽ quy hoạch lại vùng nguyên liệu mía chuyên canh để tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng và chỉ giữ lại diện tích mía cho năng suất, chất lượng cao để đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng mía cho nông dân và tiếp tục nghiên cứu, áp dụng cơ giới hóa theo hướng đồng bộ ở các khâu trong sản xuất để hạ giá thành.
Đặc biệt, đẩy mạnh các giải pháp liên kết “4 nhà”, nhất là liên kết sản xuất chặt chẽ giữa nông dân với doanh nghiệp. Bên cạnh đó, đề nghị Nhà nước cần có chính sách bình ổn giá, cũng như những chính sách hấp dẫn khác để các doanh nghiệp mía đường có điều kiện để mạnh dạn đầu tư liên kết với nông dân, từ đó hình thành những vùng sản xuất tập trung có quy mô lớn…
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đồng, Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Hậu Giang cho biết, qua các ý kiến của các đại biểu tại diễn đàn này, tới đây ngành nông nghiệp tỉnh và các địa phương có vùng mía nguyên liệu sẽ rút ra được nhiều giải pháp căn cơ nhất để nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị ngành mía đường nói riêng và các mặt hàng nông sản có giá trị của Hậu Giang nói chung.
Mặt khác, ngành nông nghiệp tỉnh cũng tập hợp các ý kiến này để làm cơ sở đề xuất với UBND tỉnh và các Bộ, ngành Trung ương nhằm có giải pháp hỗ trợ cho nông dân Hậu Giang phát triển sản xuất bền vững trong thời gian tới…

Nguồn: VITIC tổng hợp/Tintucnongnghiep,tintucnongsan