Theo nguồn tin từ Dân Việt, hiện đã vào cuối vụ sắn 2018 – 2019, nhưng tình hình xuất khẩu tinh bột sắn qua kênh biên mậu vẫn rất trầm lắng. Trong đó, thị trường Trung Quốc giảm nhập khẩu gần như đã gây ảnh hưởng ngay lập tức tới giá sắn trong nước.
Tháng 4/2019, giá sàn xuất khẩu sắn và giá xuất khẩu tinh bột sắn ổn định so với cuối tháng 3. Tuy nhiên, giá sắn nguyên liệu tại thị trường trong nước giảm nhẹ, theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương).
Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, giá sắn nguyên liệu tại các vùng trồng sắn trong cả nước đều giảm nhẹ. Tại Tây Ninh, giá sắn thu mua tại nhà máy dao động quanh mức 2.600 – 2.800 đồng/kg, mức giá này đã giảm 150 đồng/kg so với cuối tháng 3. Tuy nhiên nếu so với thời điểm cuối tháng 2, giá sắn giảm khá mạnh, lên tới 2.000 đồng/kg.
Tại Kon Tum, giá sắn thu mua hiện ở mức 2.400 – 2.500 đồng/kg.
Tại miền Bắc, giá sắn mua xô từ 1.600 – 2.000 đồng/kg.
Cũng theo Cục Xuất nhập khẩu, hiện đã vào thời điểm cuối vụ sắn 2018 – 2019. Các nhà máy chủ yếu đã dừng sản xuất. Tình hình xuất khẩu tinh bột sắn qua kênh biên mậu vẫn trong trạng thái trầm lắng, trong khi nhu cầu mua hàng của các nhà máy phía Trung Quốc khá chậm. Một số lô hàng tinh bột sắn của Việt Nam bị sức ép bán hàng để thu hồi vốn nên phải bán với mức giá khá thấp.
Tại Trung Quốc, tình hình xuất khẩu của nước này sang thị trường châu Âu không tốt trong bối cảnh Anh chưa tìm được giải pháp cho vấn đề Brexit. Cộng thêm Chính phủ Trung Quốc họp quốc hội để thống nhất các giải pháp hỗ trợ phát triển kinh tế nên các nhà máy hiện đang mua hàng chậm.
Thêm vào đó, mức thuế VAT sản phẩm sắn tại Trung Quốc giảm, tạo điều kiện thuận lợi hơn về giá cho các đơn vị nhập khẩu chính ngạch qua các cảng biển Trung Quốc. Điều này gây áp lực lên giá xuất khẩu tinh bột sắn qua đường biên mậu.
Hiệp hội Sắn Việt Nam cho biết, mức thuế VAT giảm, buộc các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tinh bột sắn qua đường biên mậu phải điều chỉnh giá phù hợp.
Thời gian qua, xuất khẩu sắn sang Trung Quốc gặp nhiều khó khăn, nhu cầu nhập khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn từ Trung Quốc giảm. Nên cạnh đó, Trung Quốc tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt các quy định về nhãn mác, bao bì, thông tin sản phẩm tinh bột sắn của Việt Nam nhập khẩu qua các cửa khẩu tiếp giáp với tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc).
Ngoài ra, hiện nay Trung Quốc vẫn tiếp tục áp dụng chính sách duy trì sản lượng dự trữ ngô ở mức thấp thông qua đấu giá định kỳ. Cơ quan dự trữ ngũ cốc quốc gia của Trung Quốc (Sinograin) thông báo đã giảm được 100 triệu tấn ngô trong năm 2018, khiến giá ngô trở nên cạnh tranh hơn và dẫn tới sụt giảm các sản phẩm thay thế ngô,đặc biệt là sắn lát.
Tuy nhiên, Trung Quốc đang thực hiện kế hoạch thúc đẩy mở rộng sản xuất và sử dụng ethanol với mục tiêu sử dụng 10 triệu tấn ethanol vào năm 2020 sẽ đẩy nhu cầu sắn tăng gấp đôi (dự kiến tỷ lệ 2 – 2,3 kg sắn cho 1 lít ethanol). Thêm vào đó, đồng bath của Thái Lan tiếp tục tăng giá so với đồng USD, giúp giá sắn của Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn so với giá sắn Thái Lan trên thị trường Trung Quốc.
Do đã vào thời điểm nắng nóng nên nhu cầu sử dụng tinh bột sắn cho sản xuất thực phẩm ở Trung Quốc giảm mạnh. Theo ước tính của thương nhân, lượng tồn kho của các nhà máy trong nước vẫn đủ cung ứng cho nhu cầu tiêu thụ của thị trường Trung Quốc và các nước khác cho tới vụ mới 2019 - 2020.
Theo đánh giá của Hiệp hội Sắn, nhu cầu sử dụng sắn lát từ các nhà máy phía Trung Quốc giảm mạnh, dẫn đến kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam khá thấp.
Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, lũy kế 3 tháng đầu năm 2019, lượng sắn và các sản phẩm từ sắn xuất khẩu đạt hơn 678.000 tấn; trị giá hơn 256 triệu USD. Con số này đã giảm 24% về lượng và giảm hơn 10% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, hiện các đơn vị kinh doanh sắn lát vừa nhập hàng lưu kho vừa tìm giao dịch xuất bán. Phía Thái Lan vẫn giữ ổn định mức giá sàn xuất khẩu mặt hàng này nên các doanh nghiệp kinh doanh sắn lát Việt Nam ổn định giá đầu ra và hướng tới các thị trường tiềm năng, chấp nhận mức giá mua tốt hơn thị trường Trung Quốc.

Trong tuần đầu tháng 5/2019, ngày 2/5 tại Hoa Lư, sắn Cam không còn hàng đưa về cửa khẩu nên không có giao dịch mua vào. Đối với hàng lưu kho bán ra, một số đơn vị đang bán 5.100 đồng/kg cho hàng xô cồn/mì lỡ và 5.400 – 5.500 đồng/kg với hàng sắn cục đi nhà máy TACN.
Dẫn nguồn thông tin Báo Nông nghiệp Việt Nam, theo quy hoạch phát triển ngành trồng trọt đến năm 2020 định hướng đến năm 2030 đối với diện tích trồng sắn trên địa bàn Bình Định sẽ ổn định 11.000 ha. Trong đó, huyện Phù Cát và Vân Canh mỗi huyện có 2.000ha, huyện Phù Mỹ và Tây Sơn mỗi huyện 1.800ha, huyện Vĩnh Thạnh 1.250ha, huyện Hoài Nhơn 1.000ha, huyện An Lão 650ha và huyện Hoài Ân 500ha. Tuy nhiên, tính đến năm 2019, diện tích trồng sắn đã vượt trên 13.800 ha.
Bên cạnh đó, Bình Định chỉ đạo ngành chức năng hướng dẫn nông dân phương pháp thâm canh, đưa các giống mì mới có tiềm năng năng suất cao vào sản xuất để đảm bảo đến năm 2020 năng suất mì đạt bình quân 304 tạ/ha.
Tính toán là vậy, nhưng những năm qua diện tích mì trên địa bàn Bình Định phát triển tự phát vượt quá tầm kiểm soát của ngành chức năng, phần lớn diện tích mì phát triển tại các địa phương đều nằm ngoài quy hoạch.
Ví như tại các huyện Phù Cát, Vĩnh Thạnh và An Lão, những địa phương bị khống chế tăng trưởng diện tích mì thì cây mì lại đang phát triển ồ ạt. Riêng tại huyện Phù Cát, vụ đông xiaan 2018 - 2019 nông dân đã trồng đến 2.300ha mì, và chắc chắn sẽ tăng thêm 300ha trong vụ hè thu tới.
Theo Phó trưởng phòng phụ trách Phòng NN-PTNT huyện Phù Cát, đất đai, khí hậu ở Phù Cát phù hợp cho cây sắn phát triển. Chi phí đầu tư trồng sắn không cao, đầu ra sản phẩm khá thuận lợi. Ở nhiều địa phương người dân đã kết hợp trồng đậu phụng xen sắn mang lại hiệu quả kinh tế cao, nên những năm qua diện tích mì ở Phù Cát không ngừng tăng trưởng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định rất quan tâm đến thực trạng cây sắn trên địa bàn đang phát triển “vượt rào” quy hoạch. Bởi, sắn là loại cây trồng có sức hủy hoại dinh dưỡng trong đất rất cao, khiến cho đất bị thoái hóa nhanh, rất khó cải tạo để trồng các loại cây trồng khác. Hơn nữa, phát triển cây sắn không theo quy hoạch như đang diễn ra dễ dẫn đến tình trạng chặt phá cây lâm nghiệp, lấn chiếm đất lâm nghiệp trái phép để trồng sắn, tác động rất xấu đến môi trường sinh thái. Theo chỉ đạo của tỉnh, Sở NN-PTNT sẽ phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức kiểm tra, rà soát lại diện tích vùng nguyên liệu sắn. Đồng thời vận động người dân chuyển đổi các diện tích đất trồng sắn trên nương rẫy, đất có độ dốc trên 150 sang trồng các loại cây ăn quả, cây công nghiệp hoặc trồng rừng, nhằm tăng hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.
Theo Phó giám đốc Sở NN-PTNT Bình Định, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu, sản xuất khảo nghiệm và chọn ra một số giống sắn có tiềm năng năng suất cao chuyển giao cho nông dân nhằm tăng hiệu quả sản xuất.
Nguồn: VITIC tổng hợp/Báo Nông nghiệp Việt Nam, Bộ NN&PTNT, Agromonitor