Ngư dân nuôi tôm Trung Quốc đang chứng kiến ngày qua ngày cảnh tượng một loại virus bí ẩn tàn phá các trang trại nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Quảng Đông, khiến sản lượng các loại hải sản phổ biến sụt giảm thê thảm và đe dọa sinh kế của hàng chục nghìn hộ gia đình.
Virus này, được biết đến với cái tên Decapod iridescent 1 (Div1), được phát hiện lần đầu tiên vào đầu năm 2014 nhưng đã xuất hiện trở lại vào mùa xuân năm ngoái và một lần nữa vào tháng 2 năm nay, ảnh hưởng đến khoảng một phần tư diện tích sản xuất tôm, ngư dân địa phương cho biết.
Sự lây lan của dịch bệnh, dù được xác định vô hại cho con người, đã khiến ngành tôm ở Quảng Đông đứng trước nỗi lo về một tương lai có thể đối mặt với tôm chết hàng loạt ở quy mô tương tự như cuộc khủng hoảng dịch tả lợn châu Phi, dịch bệnh đã xóa sổ một lượng tương đương 60% số lợn tại Trung Quốc.
Virus gây kinh hoàng cho ngành tôm
“Mức độ lây nhiễm và gây chết tôm của virus là rất khủng khiếp”, Wu Jinhong, một người nuôi tôm ở thị trấn Da’ao, thành phố Giang Môn, Trung Quốc cho biết.
“Chỉ mất hai hoặc ba ngày kể từ khi phát hiện vụ nhiễm bệnh đầu tiên tới khi tất cả tôm trong ao chết trắng”.
Các dấu hiệu nhiễm bệnh đầu tiên thường là khi tôm bắt đầu chuyển sang màu đỏ, trước khi vỏ của chúng mềm ra và tôm chìm xuống đáy ao, tờ South China Morning Post dẫn lời nông dân địa phương cho biết.
Theo ông Zhong Qiang, một người nuôi tôm khác ở thành phố Chu Hải cho biết rằng “virus không phân biệt giữa các loài và lây nhiễm cả tôm lớn và nhỏ, tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương lẫn tôm nước ngọt khổng lồ”.
“Một khi một ao bị nhiễm virus, nông dân chúng tôi hầu như không thể làm gì khi nguy cơ các ao gần đó bị nhiễm bệnh chỉ vài ngày sau đó là rất cao”, ông nói.
Các nhà khoa học thuộc Học viện Khoa học Thủy sản Trung Quốc lần đầu tiên xác định loại virus bí ẩn ở tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương, loài tôm được nuôi chính ở Trung Quốc, tại tỉnh Chiết Giang vào tháng 12/2014.
Div1 chỉ nhận rất ít sự chú ý từ công chúng, bất chấp nhiều lo ngại trong ngành nuôi tôm rằng nó có thể lan rộng khắp các trang trại tôm tại đại lục.
Vào năm 2018, virus đã được tìm thấy trong các trang trại nuôi tôm và cơ sở chăn nuôi ở 11 tỉnh, Qiu Liang, một nhà nghiên cứu tại Viện nghiên cứu thủy sản biển Hoàng Hải, cho biết. Trong đó, vụ dịch nghiêm trọng nhất tấn công các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên khắp đồng bằng Châu Giang năm ngoái.
Tại thị trấn Da’ao, nơi có gần 20.000 người - tức gần một nửa cư dân địa phương - làm việc trong các trang trại nuôi tôm, hai phần ba ao bị nhiễm virus vào mùa xuân năm 2019 và phải cho thoát nước ngay lập tức, Qiu cho biết.
Sự bùng phát có giảm bớt trong những tháng mùa hè và mùa thu khi nhiệt độ cao hơn, nhưng trở lại một lần nữa vào tháng 2. Các ngư dân nói rằng nhiệt độ trên 30 độ có thể ngăn chặn virus.