Theo số liệu thống kê sơ bột từ TCHQ, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Nam Phi tháng 11/2017 giảm 26,97% so với tháng 10 xuống 53,8 triệu USD, tính chung 11 tháng năm 2017 kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này chỉ đạt 704,1 triệu USD, giảm 14,88% so với cùng kỳ năm trước.
Trong rổ hàng hóa xuất khẩu sang thị trường Nam Phi 11 tháng năm 2017, ba nhóm hàng chủ lực đều suy giảm kim ngạch so với cùng kỳ. Cụ thể: điện thoại các loại và linh kiện là nhóm hàng đạt kim ngạch cao nhất 347,3 triệu USD, chiếm 49,3% tổng kim ngạch, giảm 23,26%, đứng thứ hai nhóm hàng giày dép, giảm 13,84% xuống 95,6 triệu USD và máy vi tính sản phẩm điện tử giảm 5,79% tương ứng với 88,4 triệu USD.
Đáng chú ý, nhóm hàng máy móc thiết bị tuy chỉ đứng thứ 4 bảng xếp hạng kim ngạch, nhưng lại có mức tăng vượt trội, tuy kim ngạch chỉ đạt 28,5 triệu USD nhưng tăng 117,85% so với cùng kỳ 2016.
Ngoài những nhóm hàng kể trên, Nam Phi còn nhập từ thị trường Việt Nam nhiều mặt hàng khác như: hạt tiêu, gỗ và sản phẩm gỗ, sắt thép, gạo, bánh kẹo…. Nhìn chung, 11 tháng năm 2017 các nhóm hàng xuất sang thị trường này đều suy giảm kim ngạch chiếm tới 60%, ngược lại nhóm hàng với mức tăng trưởng chỉ chiếm 40%, trong đó gạo là nhóm hàng giảm mạnh nhất, giảm 72,62% về lượng và giảm 68,14% về trị giá, tương ứng 6 nghìn tấn, trị giá 2,7 triệu USD với giá trung bình 463,47 USD/tấn, tăng 16,35% so với cùng kỳ năm trước.
Xuất khẩu sang thị trường Nam Phi 11 tháng 2017

Nhóm/mặt hàng XK

11 tháng 2017

So sánh cùng kỳ năm 2016 (%)

Lượng (Tấn)

Trị giá (USD)

Lượng

Trị giá

Tổng

 

704.105.856

 

-14,88

Điện thoại các loại và linh kiện

 

347.391.798

 

-23,26

Giày dép các loại

 

95.666.912

 

-13,84

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện

 

88.436.317

 

-5,79

Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác

 

28.580.337

 

117,85

Hàng dệt, may

 

21.847.711

 

22,38

Hạt tiêu

2.462

14.051.289

7,75

-28,36

Gỗ và sản phẩm gỗ

 

8.373.873

 

22,1

Hạt điều

779

7.556.094

-31,73

-19,22

Phương tiện vận tải và phụ tùng

 

5.898.707

 

16,6

Sản phẩm hóa chất

 

5.764.632

 

-25,34

Cà phê

2.637

5.433.900

-72,15

-65,57

Sản phẩm từ sắt thép

 

3.417.557

 

-49,65

Bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc

 

3.092.778

 

63,74

Gạo

6.035

2.797.014

-72,62

-68,14

Chất dẻo nguyên liệu

971

931.921

23,69

32,47

(tính toán số liệu từ TCHQ)
Đối với ngành rau quả của Việt Nam thì Nam Phi là một trong những thị trường tiềm năng để xuất khẩu. Dẫn nguồn tin từ Thương vụ Việt Nam tại Nam Phi, theo Tổ chức cơ sở dữ liệu doanh nghiệp về lương thực và nông nghiệp (FAOSTAT), Nam Phi đứng thứ tư thế giới về sản xuất rau diếp, bưởi; đứng thứ năm thế giới về sản xuất ngũ cốc, thứ 7 thể giới về sản xuất ngô xanh và ngô; thứ 9 thế giới về hạt lanh dầu và quả lê; thứ 10 thế giới về sản xuất các hạt cho sợi...
Mặc dù sản lượng rau củ quả tại Nam Phi đủ cung cấp cho người dân quốc gia này và xuất khẩu, song theo số liệu thống kê, người dân Nam Phi lại không có thói quen ăn nhiều rau củ. Trung bình một người lớn chỉ tiêu thụ khoảng 07kg rau củ trong 01 tháng, thấp hơn so với mức cần thiết thấp nhất là 12kg/tháng do WHO đưa ra. Tuy nhiên, thời gian gần đây, với nhận thức ngày càng nâng cao về tầm quan trọng của rau củ đối với sức khỏe và do tỷ lệ béo phì tăng cao, người dân Nam Phi ngày càng tiêu thụ mặt hàng rau củ quả nhiều hơn. Trong khoảng từ năm 2010-2013, mức tăng trưởng về tiêu thụ rau củ của người dân Nam Phi đạt từ 8-10%/năm; và tăng trưởng về tiêu thụ qua quả đạt trung bình khoảng 02%/năm.
Sản phẩm rau củ được ưa chuộng tại Nam Phi là rau củ đông lạnh và tươi sống. Việc sử dụng các sản phẩm đóng hộp và qua chế biến có mức tăng trưởng âm hoặc rất thấp (chỉ khoảng 5%/năm) trong nhiều năm vừa qua.
Việc phân phối rau củ tại Nam Phi chủ yếu qua hệ thống bán lẻ (chiếm 85% tổng lượng rau củ phân phối trên thị trường). Các kênh phân phối chính gồm các cửa hàng tạp hóa (46%), các hệ thống siêu thị (40%), ngoài ra là các nhà bán lẻ, cửa hàng tiện dụng...
Trong giai đoạn từ 2012 đến 2016, trung bình Nam Phi nhập khẩu khoảng 128,8 triệu USD hoa quả, chủ yếu từ Mozambique, Mỹ, Tây Ban Nha, Việt Nam, Zimbabwe... Việt Nam xuất khẩu sang Nam Phi bình quân khoảng 12,6 triệu USD rau củ quả/năm. Trong đó các sản phẩm rau củ chủ yếu gồm: hành tây, tỏi, hành lá, rau xanh đông lạnh... và các loại hoa quả chủ yếu gồm: dừa, hạt điều, các loại cam quýt...
Bên cạnh tiêu thụ các loại rau củ, trái cây nội địa, việc tiêu thụ các trái cây nhập khẩu cũng rất phổ biến tại Nam Phi. Một số loại trái cây nhiệt đới rất được ưa thích và tiêu thụ tại Nam Phi dưới dạng đóng hộp như vải, nhãn, chôm chôm...
Một số loại trái cây như cam, quýt, nho... nhập khẩu vẫn được người dân nước này ưa chuộng bên cạnh hàng nội địa ngoài yếu tố thời vụ còn do chủng loại và hương vị của trái cây nhập khẩu phù hợp với khẩu vị của người tiêu dùng, cũng như cạnh tranh về giá so với trái cây nội địa.