Năm 2013 là năm ngành tôm Thái Lan chịu ảnh hưởng nặng nề và rõ rệt nhất của Hội chứng tôm chết sớm (EMS). Sản lượng tôm của nước này giảm mạnh trong năm qua kéo theo XK cũng lao dốc. Bóng đen EMS được cho là đã mờ dần ở Thái Lan trong năm 2014 tuy nhiên sức tàn phá mạnh mẽ của nó khiến ngành tôm nước này phải mất vài năm nữa mới có thể khôi phục lại hoàn toàn.
Xuất khẩu vẫn giảm mạnh

Theo thống kê của Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), 2 tháng đầu năm 2014, XK tôm Thái Lan sang các thị trường tiếp tục giảm mạnh cả về khối lượng lẫn giá trị so với cùng kỳ năm 2013. Khối lượng tôm XK trong thời gian này giảm 49,1%, từ 37.592 tấn năm 2013 xuống còn 19.150 tấn. Giá trị XK giảm 30,2%, từ 350 triệu USD xuống còn 244,4 triệu USD.

Mỹ vẫn là thị trường tiêu thụ tôm số 1 của Thái Lan (chiếm khoảng 40% tổng XK tôm của nước này)  mặc dù XK sang thị trường này giảm tới 37% về khối lượng và 9,5% về giá trị. Ngoài ra, XK sang các thị trường trọng điểm khác như Nhật Bản, Anh, Canada, Australia trong 2 tháng đầu năm cũng sụt giảm.

Năm 2013, XK tôm Thái Lan giảm mạnh nhất trong vòng 5 năm qua. XK sang các thị trường đều sụt giảm, đặc biệt là XK sang Mỹ. Năm vừa qua, XK tôm Thái Lan sang Mỹ giảm “thê thảm” trong đó, khối lượng XK giảm 39,8%, từ 129.362 tấn năm 2012 xuống 77.887 tấn, giá trị giảm 23,8%, từ 1,14 tỷ USD xuống còn 881 triệu USD.

Trước khi bị EMS tấn công, Thái Lan luôn dẫn đầu về cung cấp tôm cho Mỹ, chiếm 25% tổng nguồn cung tôm cho thị trường này. Tuy nhiên, XK tôm sang Mỹ của Thái Lan trong năm qua đối mặt với nhiều khó khăn. Bên cạnh sản xuất trong nước chịu ảnh hưởng của EMS, ngành tôm Thái Lan còn phải đương đầu với cáo buộc từ Mỹ về việc lạm dụng lao động và sử dụng lao động trẻ vị thành niên.

Năm 2013, với sản lượng tôm chân trắng tăng mạnh, Ấn Độ đã nhanh chóng vượt qua Thái Lan về cung cấp tôm cho Mỹ và có thể tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu trong năm 2014 này.

Sản lượng tôm nguyên liệu sẽ cải thiện hơn sau quý II

Năm 2012, Thái Lan sản xuất khoảng 540.000 tấn tôm nguyên liệu. EMS bắt đầu xuất hiện tại Thái Lan năm 2012 tuy nhiên phải sang năm 2013, ngành tôm nước này phải chịu tổn thất nghiêm trọng từ đại dịch này khi sản lượng chỉ đạt 250.000 tấn.

Theo Hiệp hội Tôm Thái Lan, sản xuất tôm của nước này sẽ tốt hơn vào quý II/2014, theo đó, sản lượng tôm dự kiến tăng 20% lên 300.000 – 320.000 tấn trong năm 2014.

Xuất khẩu tôm của Thái Lan sang các thị trường chính, T1-T2/2013-2014
(Nguồn: ITC)
Thị trường
KL
Tăng, giảm
GT
Tăng, giảm
T1-T2/2013
T1-T2/2014
2014/2013
T1-T2/2013
T1-T2/2014
2014/2013
Thế giới
37.592.568
19.150.333
-49,1
350.449
244.459
-30,2
Mỹ
12.960.638
8.158.933
-37,0
119.617
108.260
-9,5
Nhật Bản
10.759.059
5.702.323
-47,0
106.622
67.266
-36,9
Anh
2.323.328
986.432
-57,5
23.364
16.280
-30,3
Canada
2.134.696
754.204
-64,7
20.683
10.214
-50,6
Australia
1.054.378
704.799
-33,2
9.992
8.375
-16,2
Hàn Quốc
887.278
570.206
-35,7
7.248
7.586
4,7
Đức
1.242.271
435.289
-65,0
13.119
6.665
-49,2
Đài Loan
627.543
273.377
-56,4
3.455
3.417
-1,1
Hong Kong
341.544
257.801
-24,5
4.956
2.533
-48,9
Việt Nam
1.663.321
165.710
-90,0
11.007
1.765
-84,0
Nguồn: Vasep