(VINANET) – Theo Cục Bảo vệ thực vật (BVTV), thống kê từ năm 2011 đến nay, hàng năm Việt Nam nhập và sử dụng từ 70.000 đến 100.000 tấn thuốc BVTV. Trong đó, thuốc trừ sâu chiếm 20,4%, thuốc trừ bệnh chiếm 23,2%, thuốc trừ cỏ chiếm 44,4%, các loại thuốc BVTV khác chiếm 12%.

Số liệu thống kê sơ bộ của TCHQ Việt Nam, tính từ đầu năm cho đến hết tháng 4/2014, Việt Nam đã nhập khẩu 265 triệu USD mặt hàng thuốc trừ sâu và nguyên liệu, tăng 2,83% so với cùng kỳ năm trước, tính riêng tháng 4, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này là 64,5 triệu USDS, giảm 17,7% so với tháng liền kề trước đó.

Việt Nam nhập khẩu thuốc trừ sâu và nguyên liệu từ các thị trường như Trung Quốc, Ấn Độ, Đức, Xingapo, Thái Lan, Nhật Bản…. trong đó phần lớn thuốc trừ sâu và nguyên liệu nhập từ thị trường Trung Quốc, chiếm 57,2% tổng kim ngạch, tăng 26,08%, tương đương với 151,6 triệu USD; đứng thứ hai là thị trường Ấn Độ, đạt 14,5 triệu USD, tăng 5,77%...

Nhìn chung, 4 tháng đầu năm nay, nhập khẩu thuốc trừ sâu và nguyên liệu đều giảm kim ngạch ở hầu khắp các thị trường, số thị trường có tốc độ tăng trưởng âm chiếm 74% và số thị trường có tốc độ tăng trưởng dương chỉ chiếm 26%, trong số thị trường có tốc độ tăng trưởng dương thì nhập khẩu từ thị trường Indonesia tăng mạnh, tăng 156,08%.

Thống kê sơ bộ của TCHQ về thị trường nhập khẩu thuốc trừ sâu và nguyên liệu 4 tháng 2014 – ĐVT: USD

Thị trường

KNNK 4T/2014

KNNK 4T/2013

% so sánh
Tổng KNNK
265.031.228
257.731.468
2,83
Trung Quốc
151.638.982
120.268.991
26,08
Ấn Độ
14.580.575
13.785.638
5,77
Đức
14.364.170
17.715.119
-18,92
Xingapo
13.369.301
19.491.489
-31,41
Thái Lan
10.857.222
16.746.237
-35,17
Nhật Bản
10.552.444
10.808.400
-2,37

Indonesia

9.366.850
3.657.730
156,08
Anh
9.035.341
18.470.819
-51,08
Hàn Quốc
7.261.199
10.362.730
-29,93
Pháp
5.582.460
7.008.223
-20,34
Hoa Kỳ
3.629.957
2.986.816
21,53
Malaixia
1.868.250
3.745.476
-50,12
Thụy Sỹ
1.834.510
1.905.649
-3,73
Đài Loan
1.474.523
1.814.293
-18,73
Bỉ
175.577
1.209.133
-85,48

Hoạt động phân phối lưu thông sản phẩm thuốc BVTV trên thị trường nước ta đang ở tình trạng hỗn loạn. Lợi nhuận khổng lồ khiến nhiều đại lý thuốc bỏ qua quyền lợi của người nông dân, thay vì cung ứng các sản phẩm tốt nhất, phần lớn các đại lý lại bán những sản phẩm chưa rõ chất lượng, na ná thương hiệu nổi tiếng.

Họ tập trung “lái” người dân mua các sản phẩm chất lượng kém với giá bán tương đương sản phẩm tốt, chèo kéo nông dân mua với giá trên trời so với giá trị thực. Trong khi hầu hết sản phẩm tốt vốn được bà con tin dùng họ lại giấu đi vì chiết khấu không cao. Trên thị trường xuất hiện vô vàn sản phẩm nhái các nhãn hiệu lớn có xuất xứ từ Trung Quốc. Nắm bắt tâm lý “thuốc càng đắt hiệu quả càng cao”, nên nhiều đại lý đẩy vọt giá lên gấp 2-3 lần. Theo thống kê của Chi cục BVTV Hà Nội, hiện có trên 1.300 cửa hàng buôn bán thuốc BVTV, song mới có 62/74 DN có đăng ký kinh doanh, 693 cửa hàng có chứng chỉ hành nghề, còn lại các cửa hàng nhỏ lẻ, buôn bán theo thời vụ trong các thôn, xóm chưa được cấp phép. Năm 2013, Chi cục đã tổ chức thanh tra, kiểm tra 210 cửa hàng và 56 công ty, lấy 60 mẫu thuốc BVTV đang lưu thông trên thị trường để kiểm tra chất lượng. Qua đó, phát hiện 26 trường hợp vi phạm (đã xử lý cảnh cáo 9 trường hợp, xử phạt vi phạm hành chính 17 trường hợp với tổng số tiền là 19,3 triệu đồng, tịch thu thuốc BVTV quá hạn sử dụng và thuốc không có nguồn gốc rõ ràng)…

Thực trạng kinh doanh thuốc BVTV bát nháo là do hiện nay có quá nhiều đại lý các cấp và việc cấp phép kinh doanh quá dễ dàng.

Theo thanh tra Bộ Tài chính, điều bất ngờ là các DN định giá bán thuốc BVTV tăng, giảm cao hay thấp không hoàn toàn phụ thuộc vào chi phí sản xuất, nhiều trường hợp giá bán thoát ly cách biệt hẳn so với giá thành sản phẩm, nhiều loại tăng giá cao cấp nhiều lần mức tăng của chi phí sản xuất.

Qua công tác thanh tra, kiểm tra,  chuyên ngành BVTV cho thấy tình trạng thuốc BVTV nhập lậu vào nước ta ngày càng gia tăng. Theo Cục BVTV, các DN thuộc mọi thành phần kinh tế đang được nhập khẩu bất cứ loại thuốc BVTV nằm trong danh mục thuốc được phép sử dụng mà không cần xin phép hoặc xác nhận đơn hàng như trước.

Ngày 26/5/2014, Chánh văn phòng Bộ NN-PTNT có công văn thông báo ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Cao Đức Phát về tăng cường các biện pháp quản lý thuốc BVTV. Theo đó, giao thanh tra Bộ phối hợp với Cục BVTV, Cục Quản lý chất lượng  nông lâm thủy sản và các địa phương phải thanh tra toàn diện mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV trên toàn quốc, xử lý nghiêm mọi trường hợp vi phạm theo thẩm quyền, báo cáo Bộ trước ngày 30/12/2014. Bộ trưởng giao Cục BVTV đề xuất và chỉ đạo hệ thống hcuyeen ngành phối hợp với các cơ quan công an, quản lý thị trường thực hiện các biện pháp nghiệp vụ nắm chắc tình hình và đấu tranh quyết liệt với tình trạng nhập lậu thuốc BVTV qua biên giới. Cục BVTV cũng được chỉ đạo phải chấn chỉnh thực hiện các quy định về khảo nghiệm, kiểm nghiệm thuốc BVTV; đề xuất điều chỉnh các quy định hiện hành để quản lý có hiệu quả hơn, báo cáo Bộ trưởng trước ngày 30/9/2014.

NG.Hương

Nguồn: Vinanet/TBKTVN