(Vinanet) Năm 2013, các doanh nghiệp ngành điều xuất khẩu được 261.155 tấn nhân điều, với kim ngạch đạt 1,65 tỷ USD (tăng 17,9% về lượng và tăng 11,99% về kim ngạch so với năm 2012). Nếu tính cả xuất khẩu các sản phẩm phụ như dầu vỏ hạt điều, kim ngạch xuất khẩu điều trong năm qua đạt khoảng 2 tỷ USD. Theo Bộ NN&PTNT, ước tháng 1 năm 2014, XK hạt điều đạt 19 nghìn tấn với kim ngạch 116 triệu USD, giảm 3,2% về lượng và 1,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2013. Khối lượng hạt điều nhập khẩu trong tháng 1-2014 ước đạt 21 nghìn tấn với giá trị đạt 27 triệu USD, giảm 14,4% về lượng nhưng tăng 12,7% về giá trị so với tháng 1-2013.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam, đây là năm thứ 8 liên tiếp ngành điều Việt Nam vượt qua Ấn Độ để giữ vị trí số 1 thế giới về xuất khẩu điều nhân. Kết quả xuất khẩu điều trong năm 2013 cho thấy cố gắng rất lớn của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hạt điều, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế còn khó khăn, sức mua trên thị trường thế giới giảm.

Giá hạt điều xuất khẩu bình quân năm 2013 đạt 6.252 USD/tấn, giảm 5,82% so với năm 2012. Các thị trường tiêu thụ hạt điều lớn của Việt Nam năm 2013 vẫn là Hoa Kỳ (chiếm 32% thị phần, đạt 539,05 triệu USD), Trung Quốc (18,15%, đạt 300,13 triệu USD ), Hà Lan (9,69%, đạt 160,29 triệu USD).

Xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang phần lớn các thị trường trong năm 2013 đều tăng trưởng dương về kim ngạch so với năm 2012; trong đó đáng chú ý là xuất khẩu sang thị trường Hy Lạp mặc dù kim ngạch không cao, chỉ 2,79 triệu USD, nhưng so với năm trước thì tăng mạnh tới 380%; bên cạnh đó, xuất khẩu hạt điều sang thị trường Singapore cũng tăng tới 139,04%, đạt 10,1 triệu USD. Ngược lại, xuất khẩu sang Malaysia lại sụt giảm mạnh tới 51,34%, chỉ đạt 0,59 triệu USD.

                         
Thống kê Hải quan về xuất khẩu hạt điều sang các thị trường năm 2013. ĐVT: USD
 
Thị trường
 
T12/2013
 
Năm 2013
T12/2013 so với T11/2013(%)
Năm 2013 so với năm 2012(%)
Tổng kim ngạch
144.983.988
1.646.675.690
-4,22
+11,99
Hoa Kỳ
42.041.225
539.049.223
-16,19
+32,60
Trung quốc
34.103.679
300.127.106
+7,61
+3,77
Hà Lan
15.051.401
160.294.156
+28,34
-9,57
Australia
6.361.436
97.046.218
-6,73
-5,95
Canada
3.635.749
61.291.826
-22,22
+21,40
Nga
4.537.106
58.563.822
+60,20
+7,64
Anh
5.282.599
52.195.392
+32,92
+7,93
Thái Lan
3.825.817
41.164.604
-0,77
+15,24
Đức
1.737.428
29.841.999
-2,73
+6,70
Israel
1.398.066
23.666.798
-63,96
-4,49
Ấn Độ
746.369
23.427.462
+6,40
+37,41
Đài Loan
2.477.843
18.486.222
+9,72
+16,84
Italia
1.197.840
16.314.950
-17,87
-17,80
Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất
1.759.969
14.744.703
-24,39
-8,57
Hồng Kông
2.117.529
14.368.827
+32,89
+27,31
New Zealand
1.060.404
13.916.379
+31,47
-0,84
Tây Ban Nha
1.577.426
12.116.522
+3,53
+12,11
Pháp
776.231
11.170.236
-20,34
+22,16
Singapore
1.944.545
10.101.083
-5,94
+139,04
Nhật Bản
1.080.056
9.609.102
+33,41
+8,56
Ucraina
880.834
8.937.470
+15,25
+52,60
Nam Phi
701.538
7.913.098
+60,99
+3,70
Philippines
276.776
5.419.524
-47,15
-17,14
Nauy
295.918
5.283.000
-40,03
+2,32
Bỉ
112.000
4.994.459
-75,00
+52,08
Pakistan
302.700
3.310.175
-71,78
-18,35
Hy Lạp
676.800
2.789.156
+314,90
+380,01
Malaysia
49.350
590.621
-62,79
-51,34

Năm 2014, Hiệp hội Điều Việt Nam xác định chủ yếu ngành điều khuyến khích các nhà máy đi vào chế biến sâu, để đưa giá trị xuất khẩu lên khoảng 2 triệu USD và sản lượng xuất khẩu vẫn giữ mức như năm 2013, tức là tăng giá trị xuất khẩu là chủ yếu.

Còn về nguyên liệu nhập khẩu, khách hàng các nước Tây Phi cam kết trong năm nay sẽ dành nguyên liệu điều thô bán cho Việt Nam, đủ để cân đối nguyên liệu chế biến tại các nhà máy.

Nghịch lý của ngành điều Việt Nam là diện tích, năng suất và sản lượng điều giảm mạnh hàng năm nhưng doanh nghiệp (DN) chế biến xuất khẩu nhân điều phát triển nóng nên nhiều năm nay phải nhập khẩu hơn 60% nguyên liệu điều thô ở các nước châu Phi, Campuchia.

Theo Hiệp hội điều Việt Nam (Vinacas), năm 2013 cả nước nhập 550 ngàn tấn điều thô nguyên liệu. Đây cũng là lượng điều nhập khẩu cao nhất từ trước đến nay, do mùa điều năm 2013 Việt Nam mất mùa, sản lượng điều trong nước giảm sâu, chỉ đạt khoảng 200 ngàn tấn/dự kiến 300 ngàn tấn. Điều thô nhập khẩu chủ yếu từ Bờ Biển Ngà (48,5%), Gana 16,2%, Nigeria 14%... Châu Phi đang là nguồn cung cấp điều thô lớn nhất cho ngành điều Việt Nam. Hiện Châu Phi đang chiếm 40% sản lượng điều thế giới. Việt Nam vẫn giữ vị trí số 1 xuất khẩu điều nhân.

Thủy Chung

Nguồn: Vinanet/Hải quan