Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, năm 2014 là năm đầu tiên kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Israel vượt mốc 1 tỉ USD

1. Tổng quan tình hình trao đổi thương mại Việt Nam – Israel

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, năm 2014 là năm đầu tiên kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Israel vượt mốc 1,0 tỉ USD. Như vậy, trao đổi thương mại giữa hai nước đã tăng trên 5 lần trong giai đoạn 5 năm kể từ năm 2009. Đáng chú ý là, giai đoạn trước năm 2012, Việt Nam luôn  phải nhập siêu trọng cán cân thương mại với Israel. Đến năm 2013, Việt Nam đã  xuất siêu sang thị trường này với giá trị đạt gần 200 triệu USD. Tuy nhiên, năm 2014, Việt Nam đã nhập siêu trở lại do cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu của hai bên. Trong khi Việt Nam chủ yếu xuất khẩu một số mặt hàng nông nghiệp sơ chế có giá trị gia tăng thấp (trừ điện thoại và linh kiện) thì Israel lại có ngành công nghiệp chế tạo tập trung vào xuất khẩu các mặt hàng có công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn như máy tính và linh kiện máy tính (bo mạch điện tử, thẻ nhớ…), phân bón, máy móc, thiết bị, thuốc trừ sâu, ..

Bảng 1: Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam – Israel 2009 - 2014

 (Đơn vị: triệu USD)

Năm

Xuất khẩu

Nhập khẩu

Tổng kim ngạch XNK

2009

76,9

129,4

206,3

2010

97,4

124,9

222,3

2011

171,8

203,6

375,4

2012

279,3

158,9

438,2

2013

400,6

204,7

605,3

2014

496,0

566,0

1.062,0

Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam

2. Trao đổi một số mặt hàng chủ yếu giữa hai nước

Về xuất khẩu, xét chung cả năm 2014, một số mạnh hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam sang Israel không đạt mức tăng trưởng cao như kỳ vọng, trong khi một số mặt hàng khác có trị giá kim ngạch xuất khẩu giảm so với năm 2013, cụ thể:

Điện thoại di động và linh kiện: Những năm gần đây, mặt hàng này luôn chiếm kim ngạch xuất khẩu cao nhất của Việt Nam sang Israel. Năm 2014, trị giá xuất khẩu điện thoại các loại và linh kiện đạt 256,3 triệu USD, chiếm gần 51,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và tăng gần 19,6% so với năm trước đó.

Với một quốc gia có khả năng thanh toán cao như Israel, tiềm năng thúc đẩy xuất khẩu điện thoại di động và linh kiện sang thị trường này vẫn còn khá lớn nếu tập trung vào xuất khẩu các dòng sản phẩm cao cấp. Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu điện thoại sang thị trường này có xu hướng chậm lại.

Hàng thủy sản: Trong những năm gần đây, mặt hàng thủy sản có vai trò quan trọng, luôn nằm trong danh sách các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sang Israel. Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường này đạt 43,0 triệu USD, tăng gần 2% so với cùng kỳ năm 2013. Tuy nhiên, con số này chỉ chiếm chưa tới 1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của củanước ta. Điều này cho thấy tiềm năng xuất khẩu thủy sản sang Israel còn chưa được khai thác đúng mức khi tại thị trường này có khá nhiều doanh nghiệp chế biến thức ăn nhanh có nhu cầu nhập khẩu cá phi lê các loại để phục vụ tiêu dùng và chế biến xuất khẩu.

Hạt điều: Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang Israel đạt 26,5 triệu USD, chiếm trên 1% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của nước ta. Mặc dù vậy, theo số liệu của Trung tâm thương mại quốc tế (www.trademap.org), con số này đã vượt kim ngạch nhập khẩu hạt điều cả năm 2013 của Israel. Hiện tại, Việt Nam là nước xuất khẩu hạt điều lớn nhất vào Israel,chiếm tới trên 80% thị phần hạt điều nhập khẩu của nước này. Điều đó cho thấy các thương nhân Israel rất quan tâm đến sản phẩm điều của Việt Nam do giá cả cạnh tranh và chất lượng bảo đảm.

Giày dép: Trong thời gian qua, giầy dép cũng là mặt hàng xuất khẩu quan trọng sang Israel. Năm 2014, xuất khẩu giầy dép sang thị trường này đạt 31,3 triệu USD. Theo số liệu của Trung tâm thương mại quốc tế, năm 2013, tổng kim ngạch xuất khẩu giầy dép của Việt Nam vào Israel đạt 50,5 triệu USD, đứng thứ hai trong danh sách các nước xuất khẩu giầy dép nhiều nhất vào Israel chỉ sau Trung Quốc. Như vậy, để đẩy mạnh hơn nữa xuất khẩu giầy dép vào Israel, Việt Nam cần cạnh tranh tốt với Trung Quốc, đặc biệt cần chú trọng cải tiến chất lượng, mẫu mã sản phẩm.

Cà phê: Kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Israel năm 2014 đạt 24,3 triệu USD, giảm hơn 6,0% so với năm 2013. Xét về tổng thể, kim ngạch xuất khẩu cà phê sang Israelmới chỉ chiếm gần 1% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam, nhưng theo số liệu của Trung tâm thương mại quốc tế, Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất vào Israel trong năm 2013 với trị giá 27,7 triệu USD, chiếm khoảng 22% thị phần cà phê nhập khẩu của nước này. Do vậy, dư địa đẩy mạnh xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Israel năm 2015 và các năm tiếp theo vẫn còn khá lớn.

Ngoài các mặt hàng kể trên, Việt Nam còn có khả năng đẩy mạnh xuất khẩu một số sản phẩm thế mạnh khác như sản phẩm dệt may, gạo, hạt tiêu, đồ gỗ… sang thị trường Israel.

Về nhập khẩu: Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất từ Israelcác mặt hàng máy tính và linh kiện (bo mạch, thẻ nhớ), phân bón, hóa chất, thuốc trừ sâu…Thời gian gần đây, Israelcó xu hướng đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng công nghệ cao sang các nước trong đó có Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng bo mạch, thẻ nhớ của Israel sang Việt Năm năm 2014 tăng đột biến, đưa nước này quay lại vị thế xuất siêu với Việt Nam như trong nhiều năm gần đây.

Bảng 2:  Trao đổi một số mặt hàng chủ yếu Việt Nam – Israel 2012 – 2014

Đơn vị tính: 1.000 usd

Thương mại hai chiều Việt Nam – Israel (1.000 usd)

2012

2013

(%) TT

 

2014

 

(%) TT

Kim ngạch xuất khẩu

279.274

  400.608

43,4

495.961

23,8

Điện thoại và linh kiện

103.384

  214.248

 107,7

256.291

19,6

Hàng thủy sản

 30.311

    42.203

39,2

42.996

1,9

Giầy dép các loại

  13.498

    18.415

36,4

31.315

70,0

Hạt điều

  24.778

    23.666

-4,4

26.461

11,8

Cà phê

  22.169

    25.887

16,7

24.287

-6,2

Hàng dệt, may

  14.129

    15.566

10,1

14.257

-8,4

Hàng hóa khác

71.003

    60.619

 

100.354

 

Kim ngạch nhập khẩu

158.901

  204.727

28,8

566.036

176,7

Phân bón các loại

  81.805

99.596

21,7

59.150

-40,6

Máy tính, sản phẩm điện tử, linh kiện

    6.019

    23.339

287,7

426.252

1.726,4

Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác

 37.781

    45.393

20,1

42.351

-6,7

Hàng rau quả

1.304

      2.688

104,6

2.472

-8,0

Hàng hóa khác

  33.295

 33.710

 

35.810

 

Tổng kim ngạch hai chiều

438.175

  605.336

38,1

1.062.000

75,4

Nguồn: vietnamexport.com