Hãy tưởng tượng nếu một thị trường vào tháng 12/2020 đưa ra một đề xuất cá cược về việc bước đột phá lịch sử nào sẽ xảy ra trước. Tại thời điểm đó, chỉ số Dow Jones đã đạt được 61% chặng đường hướng tới con số tròn lớn, trong khi vàng mới chỉ đạt được 37%.
Nếu nhìn lại xu hướng dữ liệu từ năm 1985 đến năm 2020, người ta có thể dự đoán chỉ số Dow Jones sẽ đạt 50.000 điểm vào năm 2027 và giá vàng sẽ không đạt mục tiêu 5.000 USD cho đến năm 2035.
Nhưng quỹ đạo của vàng đã có một bước ngoặt tăng vọt đáng kinh ngạc trong 5 năm qua. Giá vàng đã tăng gấp đôi chỉ trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2024. Tốc độ tăng đó đã giúp kim loại quý này vượt qua chỉ số chứng khoán một cách sít sao.
KHI ĐƯỜNG XU HƯỚNG KHÔNG CHO KẾT QUẢ DỰ ĐOÁN ĐÚNG
Vậy tại sao các đường xu hướng lại không dự đoán được kết quả?
Trong trường hợp của chỉ số Dow Jones, chỉ số này đã tăng tốc trong những năm gần đây khi vốn đổ mạnh vào thị trường Mỹ sau đại dịch, nhưng tốc độ tăng này không là gì so với sự tăng nhanh chóng của kim loại quý này.
Các nhà phân tích đã đưa ra một số lời giải thích cho sự tăng tốc mạnh mẽ của giá vàng. Một yếu tố cơ bản là sự bất ổn địa chính trị. Trong lịch sử, sự hỗn loạn thường làm tăng nhu cầu đối với các tài sản trú ẩn an toàn. Và trong những năm gần đây đã có rất nhiều lý do để lo ngại, bao gồm cuộc chiến tranh ở Ukraine kéo dài bốn năm, các cuộc xung đột ở Trung Đông, và cả vụ việc thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng như lời hứa của ông về việc giành quyền kiểm soát Greenland.
Những lo ngại về lạm phát càng làm tăng sức hấp dẫn của vàng, được thúc đẩy bởi những gì mà nhiều nhà quan sát coi là nỗ lực của ông Donald Trump nhằm tăng cường ảnh hưởng chính trị đối với Cục Dự trữ Liên bang. Từ lâu ông đã kêu gọi giảm lãi suất xuống mức thấp nhiều hơn nữa.
Việc ông Trump đề cử ông Kevin Warsh, người trước đây ủng hộ chính sách tiền tệ thắt chặt, làm chủ tịch Fed tiếp theo đã phần nào xoa dịu những lo ngại đó vào cuối tháng 1/2026, khiến giá vàng giảm nhẹ so với mức cao kỷ lục của ngày 28/1. Mặc dù vậy, giá vàng vẫn duy trì trên ngưỡng 5.000 USD/ounce.
Trong khi đó, những lo ngại về khả năng lạm phát gia tăng đã làm suy yếu niềm tin vào đồng USD. Để đối phó, ngân hàng trung ương của một số quốc gia đã tăng cường mua vàng thay cho đồng đô la Mỹ.
Ngân hàng trung ương Trung Quốc chắc chắn đã đi theo hướng đó, và các hộ gia đình và nhà đầu tư của nước này cũng góp phần thúc đẩy đợt tăng giá. Hội đồng Vàng Thế giới cho biết lượng vàng thỏi và tiền xu mà người dân mua vào năm 2025 tăng 28% so với năm trước. Các quỹ ETF vàng của Trung Quốc cũng đã ghi nhận dòng vốn kỷ lục trong năm qua.
Tóm lại, sự tăng trưởng của chỉ số Dow Jones dường như là sự tăng tốc của các xu hướng hiện có, trong khi việc giá vàng tăng mạnh cực độ phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên ngoài và một chút đầu cơ - điều rõ ràng là không thể dự đoán trước được.
SỰ QUYẾN RŨ CỦA NHỮNG CON SỐ TRÒN
Tuy nhiên, cuối cùng thì việc đạt được những cột mốc tài chính này có thực sự quan trọng không?
Những thành tựu này đã dẫn đến một số nhận định dễ đoán từ các nhà phân tích và báo chí tài chính. Một số người cho rằng những tài sản này đã vượt qua các ngưỡng tâm lý "quan trọng", với ý kiến cho rằng việc làm như vậy có thể tạo ra động lực theo hướng đó.
Nhưng ngay cả khi những con số tròn lớn như 5.000 đô la hoặc 50.000 USD có tác động tâm lý nào đó đến các nhà đầu tư, thì tác động đó có thể chỉ là thoáng qua.
Hãy xem xét điều gì đã xảy ra sau khi chỉ số Dow Jones đạt đến các ngưỡng "quan trọng về mặt tâm lý" trước đó: 1.000 (ngày 14/11/1972), 5.000 (ngày 21/11/1995), 10.000 (ngày 29/3/1999) và 25.000 (ngày 4/1/2018).
Trong hai trường hợp, chỉ số Dow Jones đã tăng trưởng hai chữ số trong 12 tháng tiếp theo, nhưng lại giảm trong hai trường hợp còn lại. Bất kỳ cảm giác phấn khởi nào nảy sinh khi chứng kiến một mặt hàng hoặc chỉ số vượt qua một mức mới có vẻ quan trọng đều có thể nhanh chóng phai nhạt khi có thông tin mới tác động đến thị trường xuất hiện.
Người ta có thể lập luận rằng sự trỗi dậy của đầu tư thụ động và giao dịch dựa trên yếu tố có thể khuếch đại bất kỳ động lực tích cực nào đạt được từ việc vượt qua một cột mốc lớn (tròn số) – nhưng những diễn biến gần đây của vàng cho thấy điều này không nhất thiết đúng.
Bài học rút ra từ tất cả những điều này là các nhà đầu tư nên tránh dựa quá nhiều vào việc dựa vào quá khứ hoặc hiệu ứng lâu dài từ những thành tựu thị trường gây chú ý gần đây để suy diễn xu hướng giá hiện tại.
Những cột mốc tạo nên những bài viết hấp dẫn, nhưng lại là chiến lược không ổn định.
(Quan điểm được bày tỏ ở đây là của nhà phân tích Marty Fridson thuộc nhà xuất bản Income Securities Advisor. Ông là cựu thành viên hội đồng quản trị của Viện CFA, cố vấn cho Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang và Trợ lý đặc biệt cho Giám đốc về Bồi thường Trì hoãn, Văn phòng Quản lý và Ngân sách, Thành phố New York.)