Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/8 đã ký sắc lệnh áp dụng thuế nhập khẩu 15% cùng cơ chế giá nhập khẩu tối thiểu (giá sàn) đối với polysilicon và một số sản phẩm liên quan. Đây là nguyên liệu đầu vào quan trọng để sản xuất chất bán dẫn và pin năng lượng mặt trời, trong khi Trung Quốc hiện là nhà sản xuất polysilicon lớn nhất thế giới.
Biện pháp được ban hành theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, với mục tiêu tăng cường năng lực sản xuất trong nước, củng cố chuỗi cung ứng phục vụ các ngành bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của Mỹ trước Trung Quốc.
Theo sắc lệnh, Mỹ sẽ áp dụng giá nhập khẩu tối thiểu ở mức 21 USD/kg đối với polysilicon, 100 USD/kg đối với thỏi và tấm wafer polysilicon, 0,22 USD/W đối với pin mặt trời và 0,38 USD/W đối với mô-đun (tấm) pin mặt trời, đồng thời đánh thuế nhập khẩu 15% đối với các sản phẩm này.
Các biện pháp bảo hộ sẽ có hiệu lực từ ngày 4/12/2026. Sắc lệnh cũng giao Bộ Thương mại Mỹ xây dựng chương trình khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất polysilicon và các sản phẩm phái sinh tại Mỹ.
Reuters cho biết polysilicon là vật liệu siêu tinh khiết nằm ở đầu chuỗi sản xuất bán dẫn và pin mặt trời. Hiện Mỹ chỉ có hai nhà máy sản xuất polysilicon, gồm cơ sở của Hemlock Semiconductor tại bang Michigan và Wacker Chemie tại bang Tennessee.
Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp năng lượng mặt trời của Mỹ liên tục cáo buộc các nhà sản xuất Trung Quốc bán phá giá, nhận trợ cấp từ chính phủ và chuyển hoạt động sản xuất sang nước thứ ba để né thuế của Mỹ.
Ngành sản xuất pin mặt trời của Mỹ đã mở rộng đáng kể sau khi nước này ban hành các chính sách ưu đãi thuế từ năm 2022. Tuy nhiên, phần lớn tăng trưởng mới chỉ tập trung ở khâu lắp ráp tấm pin, trong khi các doanh nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào wafer và pin mặt trời nhập khẩu - những công đoạn đòi hỏi thời gian và vốn đầu tư lớn để phát triển trong nước.
Nhiều doanh nghiệp sản xuất pin mặt trời tại Mỹ, gồm T1 Energy, First Solar và Qcells, đã hoan nghênh quyết định của chính quyền Mỹ, cho rằng biện pháp này sẽ thúc đẩy đầu tư vào chuỗi cung ứng năng lượng trong nước và nâng cao sức cạnh tranh của ngành sản xuất tiên tiến.
Tuy nhiên, một số chuyên gia thương mại cảnh báo việc lùi thời điểm áp dụng đến đầu tháng 12 có thể khiến lượng hàng nhập khẩu tăng mạnh trong vài tháng tới khi doanh nghiệp tranh thủ đưa hàng vào Mỹ trước khi chính sách mới có hiệu lực. Trong khi đó, các doanh nghiệp nhập khẩu pin mặt trời cho rằng khoảng thời gian chuyển tiếp là cần thiết để điều chỉnh các hợp đồng cung ứng trước khi chi phí nhập khẩu tăng lên.