Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 56/2026/NĐ-CP ngày 12/2/2026, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt để thực hiện Bản Thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương giữa hai nước chính thức có hiệu lực.
Văn bản quy định rõ ba điều kiện cốt lõi để được hưởng ưu đãi: hàng hóa phải thuộc danh mục tại Phụ lục I; có Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu S (C/O form S) do cơ quan có thẩm quyền của Campuchia cấp; được làm thủ tục thông quan tại các cặp cửa khẩu quy định tại Phụ lục III.
Cơ chế này hướng tới mục tiêu khuyến khích thương mại chính ngạch, tăng tính minh bạch và kiểm soát hiệu quả nguồn gốc hàng hóa. Đối với mặt hàng lúa gạo, thuế suất ưu đãi chỉ áp dụng trong phạm vi hạn ngạch quy định; phần vượt hạn ngạch sẽ thực hiện theo mức thuế tại các hiệp định liên quan hoặc theo biểu thuế hiện hành.
Với lá thuốc lá khô, Nghị định số 56/2026/NĐ-CP phân định ba trường hợp tương ứng với từng mức hạn ngạch cụ thể, mỗi trường hợp áp dụng mức thuế khác nhau, nhằm bảo đảm cân đối lợi ích giữa mở rộng nhập khẩu và bảo vệ sản xuất trong nước.
Thời gian áp dụng biểu thuế được xác định từ ngày 12/2/2026 đến hết ngày 31/12/2026. Đáng chú ý, Nghị định số 56/2026/NĐ-CP cho phép hoàn trả phần chênh lệch thuế đã nộp đối với các tờ khai đăng ký từ ngày 28/4/2025 đến trước ngày 12/2/2026, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng ưu đãi.
Quy định chuyển tiếp này được đánh giá là cần thiết, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp trong bối cảnh chính sách được ban hành sau thời điểm phát sinh giao dịch.
Về dài hạn, việc triển khai biểu thuế ưu đãi đặc biệt này được kỳ vọng tạo động lực gia tăng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam - Campuchia, thúc đẩy lưu thông hàng hóa qua các tuyến cửa khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp biên mậu giảm chi phí đầu vào.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc lớn vào năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, nhất là trong việc chuẩn hóa hồ sơ, bảo đảm tính hợp lệ của C/O mẫu S và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hải quan, nhằm hạn chế rủi ro truy thu và xử lý vi phạm.
Theo số liệu Cục Hải quan, năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam - Campuchia đạt 11,33 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Campuchia đạt 5,67 tỷ USD (chủ yếu là hàng dệt, may, sắt thép…), còn nhập khẩu từ Campuchia về Việt Nam đạt 5,66 tỷ USD (chủ yếu là hạt điều, cao su…).