Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục chi phối hoạt động nhập khẩu hóa chất của Việt Nam. Trong tháng 4/2026, khối FDI nhập khẩu 1,14 tỷ USD hóa chất và sản phẩm hóa chất, chiếm tới 63,64% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn ngành. Tính chung 4 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu của khối này đạt 3,88 tỷ USD, tăng mạnh 36,73% so với cùng kỳ năm trước và nâng tỷ trọng lên 64,55%, cao hơn nhiều so với mức 56,22% của cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này cho thấy các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, hóa dầu, pin và vật liệu công nghệ cao, đang tiếp tục mở rộng sản xuất tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn đối với hóa chất cơ bản, hóa chất chuyên dụng và nguyên liệu trung gian nhập khẩu.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường cung cấp hóa chất lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch nhập khẩu đạt 2,74 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm 2026, tăng mạnh 27,12% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tới 45,54% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn ngành. Riêng trong tháng 4/2026, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 892,19 triệu USD, tăng 20,64% so với tháng trước và tăng 50,68% so với cùng kỳ năm trước.
Việc nhập khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh phản ánh xu hướng doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục tận dụng lợi thế về giá, quy mô sản xuất và nguồn cung ổn định từ thị trường này. Đồng thời, sự phục hồi của ngành sản xuất điện tử, cơ khí, nhựa và năng lượng tái tạo trong nước cũng làm gia tăng nhu cầu đối với hóa chất trung gian và nguyên liệu công nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc.
Tổng kim ngạch nhập khẩu hóa chất từ ASEAN đạt 802,75 triệu USD trong 4 tháng đầu năm, tăng 7,86% so với cùng kỳ năm trước nhưng tỷ trọng giảm từ 14,76% xuống còn 13,37%. Malaysia là thị trường nổi bật nhất với kim ngạch đạt 317,64 triệu USD, tăng mạnh 37,53%, chủ yếu nhờ nhu cầu nhập khẩu hóa dầu và nguyên liệu nhựa. Ngược lại, nhập khẩu từ Singapore giảm mạnh 21,18%, trong khi Indonesia gần như đi ngang và Thái Lan chỉ tăng nhẹ 3,12%.
Hàn Quốc và Nhật Bản tiếp tục là hai nguồn cung hóa chất quan trọng của Việt Nam. Trong 4 tháng đầu năm 2026, nhập khẩu từ Hàn Quốc đạt 510,74 triệu USD, tăng 20,14%, còn Nhật Bản đạt 449,20 triệu USD, tăng 19,48%. Đây chủ yếu là các dòng hóa chất có hàm lượng công nghệ cao phục vụ ngành điện tử, bán dẫn, pin và sản xuất công nghiệp chính xác.
Đài Loan cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực với kim ngạch đạt 445,35 triệu USD, tăng 18,97% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu hóa chất phục vụ sản xuất nhựa, linh kiện điện tử và hóa chất công nghiệp vẫn ở mức cao.
Đối với thị trường Hoa Kỳ, nhập khẩu hóa chất đạt 369,58 triệu USD trong 4 tháng đầu năm, tăng mạnh 35,79%. Đây là một trong những mức tăng cao nhất trong nhóm thị trường lớn, phản ánh nhu cầu gia tăng đối với hóa chất chuyên dụng, dược phẩm, phụ gia công nghiệp và vật liệu công nghệ cao từ nước này.
Ngược lại, nhập khẩu từ EU có xu hướng suy giảm. Trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hóa chất từ EU đạt 312,02 triệu USD, giảm 5,87% so với cùng kỳ năm trước và tỷ trọng giảm từ 6,57% xuống còn 5,20%. Một số thị trường giảm mạnh như Đức giảm 16,51%, Hà Lan giảm 4,81% và Phần Lan giảm 7,70%. Nguyên nhân chủ yếu là do giá hóa chất công nghiệp tại châu Âu vẫn ở mức cao do chi phí năng lượng và môi trường tăng, khiến doanh nghiệp Việt Nam có xu hướng chuyển sang nhập khẩu từ các thị trường châu Á có giá cạnh tranh hơn.
Ngoài các thị trường truyền thống, một số thị trường nhỏ ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý như Canada tăng 80,92%, Hồng Kông tăng 53,96%, Nam Phi tăng 52,13% và Australia tăng 26,15%. Điều này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu hóa chất nhằm giảm rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường lớn.
Bên cạnh xu hướng tăng trưởng tích cực, hoạt động nhập khẩu hóa chất của Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Giá dầu và nguyên liệu hóa dầu thế giới biến động mạnh tiếp tục ảnh hưởng đến giá nhập khẩu. Ngoài ra, căng thẳng thương mại, rủi ro logistics và xu hướng siết chặt tiêu chuẩn môi trường tại nhiều quốc gia có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu trong thời gian tới.
Thị trường cung cấp hóa chất và sản phẩm từ hóa chất cho Việt Nam trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026
 |
|
Nguồn: Tính toán từ số liệu của Cục Hải quan
|