VITIC tính toán từ số liệu của Cục Hải quan Việt Nam cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 4,67 tỷ USD, tăng 10,98% so với cùng kỳ namw 2025. Riêng trong tháng 5/2026, giá trị xuất khẩu cán mốc 1,02 tỷ USD, duy trì đà tăng nhẹ 0,65% so với tháng 4/2026.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong giai đoạn này chính là sự bứt phá mạnh mẽ của thị trường Trung Quốc (Đại lục). Với kim ngạch đạt 1,16 tỷ USD, tăng trưởng 41,74% so với cùng kỳ năm ngoái, Trung Quốc đã vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn nhất, chiếm tỷ trọng 24,99% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.
Tuy nhiên, bức tranh tăng trưởng vẫn có những mảng màu đối lập. Trong khi khu vực Đông Á và Đông Nam Á khởi sắc, thì các thị trường truyền thống tiêu chuẩn cao như Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu (EU) lại ghi nhận sự sụt giảm. Cụ thể, xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 702,03 triệu USD, giảm 8,35%; khu vực EU (EVFTA) đạt 419,6 triệu USD, giảm 2,42%.
Việc Trung Quốc nới lỏng các quy định kiểm dịch và gia tăng nhu cầu tiêu thụ nội địa sau giai đoạn điều chỉnh kinh tế, đã tạo điều kiện cho các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như tôm, cá tra và các loại hải sản đông lạnh thâm nhập sâu hơn. Tăng trưởng hơn 41,74% là minh chứng cho việc các doanh nghiệp Việt đã tận dụng rất tốt lợi thế về địa lý và sự tương đồng trong văn hóa tiêu dùng.
Sự sụt giảm tại Hoa Kỳ (-8,35%) và EU (-2,42%) chủ yếu do áp lực từ lạm phát kéo dài tại các khu vực này, khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu đối với các mặt hàng thực phẩm cao cấp. Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật khắt khe về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn môi trường và các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc (IUU) tiếp tục gây khó khăn cho hàng hóa Việt Nam.
Khu vực Đông Nam Á (+15,48%), Brazil (+38,71%) và Malaysia (+27,28%) đang giúp bù đắp đáng kể cho sự thiếu hụt tại các thị trường truyền thống. Điều này cho thấy chiến lược đa dạng hóa thị trường của các doanh nghiệp đang đi đúng hướng.
Biểu đồ xuất khẩu thủy sản sang các thị trường chủ yếu 5T/2026
(VITIC tính toán từ số liệu thống kê sơ bộ của Cục HQ)
Để duy trì đà tăng trưởng và đạt được mục tiêu cả năm 2026, ngành thủy sản cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp mang tính đột phá. Tiếp tục khai thác sâu thị trường Trung Quốc, đi kèm với việc nâng cao chất lượng để chuyển dần từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch bền vững. Đồng thời, tận dụng tối đa các ngách thị trường tại khu vực ASEAN và các nước Trung Nam Mỹ như Brazil - nơi đang có tốc độ tăng trưởng rất khả quan (+38,71%).
Trong bối cảnh chi phí logistics và thức ăn chăn nuôi vẫn ở mức cao, việc liên kết chuỗi từ vùng nuôi đến nhà máy chế biến là yếu tố sống còn. Áp dụng chuyển đổi số trong quản lý vùng nuôi để kiểm soát tốt nhất các chỉ số an toàn, từ đó giảm thiểu tỷ lệ hàng bị trả về, tiết kiệm chi phí rủi ro.
Bảng xuất khẩu thủy sản 5 tháng đầu năm 2026
(VITIC tính toán từ số liệu thống kê sơ bộ của Cục HQ)
