Xu hướng phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu công nghệ toàn cầu, đặc biệt là sự bùng nổ đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và thiết bị điện tử gia dụng tại các thị trường lớn, đã tạo xung lực mạnh mẽ cho cả chiều xuất khẩu lẫn nhập khẩu của nhóm hàng này. Đồng thời, đà tăng trưởng này còn được củng cố bởi việc các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đẩy mạnh chuyển dịch chuỗi cung ứng và mở rộng năng lực sản xuất tại Việt Nam.
Về hoạt động xuất khẩu: Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, chỉ tính riêng trong tháng 6 năm 2026, kim ngạch xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam đạt 14,94 tỷ USD, tăng 11,55% so với tháng trước và tăng vọt 61,18% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung trong nửa đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đã chạm mốc 71,15 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng tới 49,21% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này khẳng định máy tính và sản phẩm điện tử là nhóm hàng có tốc độ gia tăng xuất khẩu nhanh nhất cả nước. Đi cùng với sự tăng trưởng về quy mô, cơ cấu thị trường xuất khẩu cũng chuyển dịch tích cực theo hướng đa dạng hóa. Bên cạnh việc duy trì đà tăng trưởng tốt tại các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên minh Châu Âu (EU), Việt Nam đã ghi nhận mức bứt phá rất cao tại khu vực ASEAN, Mexico, Anh cùng nhiều thị trường mới nổi. Sự gia tăng tỷ trọng tại các địa bàn chiến lược như Hoa Kỳ, EU, ASEAN và Đài Loan thể hiện năng lực tham gia sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu, trong khi sự giảm phụ thuộc tương đối vào một số thị trường lớn như Hàn Quốc và Trung Quốc giúp gia tăng độ an toàn và tính bền vững cho hoạt động xuất khẩu.
Ở chiều ngược lại, hoạt động nhập khẩu máy tính: Sản phẩm điện tử và linh kiện cũng gia tăng mạnh mẽ để cung ứng nguyên liệu đầu vào cho đà mở rộng sản xuất trong nước. Trong tháng 6 năm 2026, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đạt 21,61 tỷ USD, tăng nhẹ 1,16% so với tháng 5 và tăng mạnh 84,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch nhập khẩu đạt 110,06 tỷ USD, tăng 62,1% so với cùng kỳ năm trước. Việc nhập khẩu gia tăng nhanh chóng phản ánh nhu cầu lớn về linh kiện, bán thành phẩm và thiết bị công nghệ của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), nhằm đáp ứng các đơn hàng gia công và xuất khẩu. Điều này tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và lắp ráp điện tử quan trọng tại khu vực. Về cơ cấu nguồn cung, nhập khẩu của Việt Nam vẫn tập trung rất cao vào các thị trường châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan – nơi cung cấp phần lớn các linh kiện bán dẫn, linh kiện cốt lõi và thiết bị công nghệ cao. Mặc dù vậy, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung từ ASEAN, EU và các quốc gia công nghệ cao khác cũng đang dần được hình thành, giúp nâng cao khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng trong nước trước các rủi ro biến động thương mại.
Mặc dù đạt được những kết quả rất khả quan, hoạt động xuất nhập khẩu của ngành điện tử Việt Nam vẫn đứng trước những thách thức không nhỏ. Triển vọng xuất khẩu trong thời gian tới tiếp tục chịu sự chi phối từ tình hình kinh tế vĩ mô toàn cầu, biến động trong nhu cầu tiêu dùng công nghệ và những thay đổi chính sách thương mại từ các quốc gia nhập khẩu chủ lực. Bên cạnh đó, việc kim ngạch nhập khẩu cao hơn kim ngạch xuất khẩu (với mức thâm hụt thương mại ngành điện tử khoảng 38,91 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm) phản ánh thực tế rằng Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu và linh kiện bán dẫn từ nước ngoài. Tình hình này đặt ra nhiệm vụ cấp thiết cho Việt Nam trong việc đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa nhằm nâng cao giá trị gia tăng tạo ra trong nước và giảm thiểu các rủi ro đến từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng hay căng thẳng địa chính trị quốc tế.

Nguồn: Vinanet/VITIC