Về vấn đề này, Tổng cục Hải quan có ý kiến như sau:
1. Đối với hàng NK từ Trung Quốc trong khuôn khổ hiệp định ACFTA:
Căn cứ điều 8- Phụ lục I và điều 19 - Phụ lục III của Quyết định 12/2007/QĐ-BTM của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) ngày 31/12/2007 về việc ban hành Quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá mẫu E để hưởng các ưu đãi theo Hiệp định thương mại hàng hoá thuộc Hiệp định Khung về Hợp tác kinh tế toàn diện giữa hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa thì:
Hàng hoá NK từ Trung Quốc, nếu quá cảnh qua một trong những nước ASEAN thì được coi là vận chuyển trực tiếp. Theo đó, nếu hàng hoá đáp ứng được tiêu chí xuất xứ và có C/O hợp lệ thì được áp dụng chế độ ưu đãi đặc biệt theo quy định tại Hiệp định.
Hàng hoá NK từ Trung Quốc nếu quá cảnh qua một nước thứ 3/lãnh thổ không phải là một trong những nước ASEAN được coi là vận chuyển trực tiếp phải xuất trình cho cơ quan hải quan các chứng từ sau:
Vận tải đơn chở suốt được phát hành tại nước XK;
Giấy chứng nhận xuất xứ;
Bản sao từ bản gốc hoá đơn thương mại của lô hàng:
Các chứng từ liên quan khác để chứng minh rằng các yêu cầu tại các điểm a, b, c thuộc khoản 3, Điều 8 của Phụ lục I (Quy tắc xuất xứ) đã được tuân thủ.
Về chứng từ theo quy định:
Vận đơn chở suốt: Đối với vận chuyển đường biển vận đơn phải ghi rõ việc vận chuyển hàng hoá được ít nhất 2 người vận chuyển bằng đường biển thực hiện. Đối với vận chuyển đường hàng không, vận đơn hàng không phải ghi rõ điểm dừng thoả thuận trong trường hợp vận chuyển có địa điểm xuất phát, địa điểm đến ở lãnh thổ của một quốc gia và có một hoặc nhiều địa điểm dừng thoả thuận ở lãnh thổ quốc gia khác. Do vậy, nếu trên vận đơn hàng không thể hiện rõ địa điểm xuất phát, địa điểm dừng ở lãnh thổ quốc gia khác và điểm đến tại Việt Nam thì chấp nhận như vận đơn chở suốt.
Chứng từ liên quan để chứng minh: Hiện nay trong các quy định của Bộ Công Thương cũng như các quy tắc xuất xứ không có quy định cụ thể các chứng từ chứng minh về vận tải trực tiếp được tuân thủ. Do vậy, có thể chấp nhận chứng từ do cơ quan Hải quan của nước quá cảnh hoặc cơ quan vận tải xác nhận hàng được thực hiện quá cảnh qua nước đó và hàng hoá quá cảnh được giữ nguyên trạng, hoặc chỉ thực hiện những công đoạn được cho phép như quy định tại các điều khoản liên quan nêu trên.
2. Hàng NK từ Hàn Quốc trong khuôn khổ Hiệp định AKFTA:
Hàng NK từ Hàn Quốc quá cảnh qua nước trung gian là thành viên hay không là thành viên đều phải đáp ứng các điều kiện về quy định vận chuyển trực tiếp như nêu tại điểm 1.2 và 1.3 trên đối với hàng NK từ Trung Quốc.
3. Đối với hàng NK từ một nước ASEAN trong khuôn khổ Hiệp định CEPT:
Căn cứ Điều 7 - Phụ lục I và Điều 18 - Phụ lục 7 của Quyết định số 19/2008/QĐ-BTC của Bộ Công Thương ngày 24/7/2008 ban hành Quy chế giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá mẫu D để hưởng các ưu đãi theo hiệp định về chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) để thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) thì:
Các quy định và điều kiện được chấp nhận là vận chuyển trực tiếp thực hiện tương tự như đối với hàng NK từ Trung Quốc trong khuôn khổ hiệp định ACFTA nêu tại điểm 1 trên.