Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết đây là một bước nhằm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, vốn đang biến động mạnh do cuộc xung đột Iran. Sau thông báo này, giá dầu tại châu Á giảm nhẹ vào sáng ngày 13/3.
Động thái này là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm kiềm chế giá năng lượng, sau khi cuộc xung đột tại Trung Đông khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Điều này đã làm gián đoạn dòng chảy dầu và khí đốt quan trọng từ Trung Đông và đẩy giá năng lượng tăng cao.
Ngày 10/3, Washington cũng thông báo sẽ giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ dầu chiến lược để kiềm chế đà tăng của giá dầu. Động thái này nằm trong cam kết rộng hơn của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), gồm 32 quốc gia thành viên, nhằm xuất kho tổng cộng 400 triệu thùng dầu.
IEA trước đó cho biết cuộc xung đột ở Trung Đông đang gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử.
Theo giấy phép do Bộ Tài chính Mỹ công bố, việc giao và bán dầu thô cũng như các sản phẩm dầu mỏ của Nga được phép nếu hàng đã được xếp lên tàu trước ngày 12/3, và giấy phép này có hiệu lực đến nửa đêm ngày 11/4 theo giờ Washington.
Điều này phản ánh lo ngại của Nhà Trắng rằng giá dầu tăng mạnh do xung đột kéo dài có thể gây tổn hại cho doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X vài giờ sau khi giá dầu chuẩn vượt 100 USD/thùng, Bộ trưởng Tài chính Bessent cho biết biện pháp này được thiết kế hạn chế và mang tính tạm thời, đồng thời sẽ không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga.
Theo Fox News, tính đến ngày 12/3 có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên các tàu ở khoảng 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu. Việc Mỹ cấp phép giao dịch có thể bù đắp khoảng 5–6 ngày nguồn cung, khi tính đến lượng dầu bị gián đoạn mỗi ngày do eo biển Hormuz.
Dù động thái nới lỏng trừng phạt có thể tăng nguồn cung dầu toàn cầu, nó cũng có thể làm phức tạp nỗ lực của phương Tây trong việc cắt nguồn thu của Nga, đồng thời có nguy cơ khiến Washington bất đồng với các đồng minh.
Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, sau cuộc họp với lãnh đạo G7 về tác động của xung đột Iran đối với thị trường năng lượng, cho biết hiện không phải thời điểm thích hợp để nới lỏng các biện pháp trừng phạt Nga.
Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cấp miễn trừ 30 ngày vào ngày 5/3 cho Ấn Độ, cho phép nước này mua dầu Nga đang mắc kẹt trên biển.
Ngoài ra, ông Trump đã yêu cầu Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải tại vùng Vịnh, đồng thời cho biết Hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu thuyền trong khu vực.
Trong một biện pháp khác nhằm kiểm soát giá năng lượng, chính quyền Trump cũng đang xem xét tạm thời miễn áp dụng Đạo luật Jones, quy định chỉ cho phép tàu Mỹ vận chuyển hàng hóa giữa các cảng trong nước. Nếu được miễn, tàu nước ngoài có thể vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng Mỹ, giúp giảm chi phí và tăng tốc độ vận chuyển.
Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller cho biết Tổng thống đang thực hiện mọi biện pháp có thể để hạ giá năng lượng, và sẽ còn nhiều động thái khác trong những ngày tới.

Nguồn: Vinanet/VITIC/Reuters