Những chính sách mới nổi bật có hiệu lực từ tháng 4/2026

Chính phủ ban hành Nghị định số 59/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về hình thức xử phạt trục xuất, cùng các biện pháp tạm giữ, áp giải theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật trong thời gian chờ thực hiện trục xuất.

Nghị định gồm 6 chương, 44 điều, quy định về đối tượng áp dụng, thủ tục thực hiện; quyền và nghĩa vụ của người bị áp dụng biện pháp trục xuất. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong quá trình thi hành.

Nghị định quy định rõ các trường hợp bị áp dụng biện pháp tạm giữ, áp giải theo thủ tục hành chính; trình tự thực hiện và các điều kiện bảo đảm quyền con người trong quá trình áp dụng biện pháp.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 và thay thế Nghị định số 142/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021, đồng thời bãi bỏ một số quy định không còn phù hợp.

Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định cụ thể việc tiếp nhận, khai thác dữ liệu từ thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính.

Theo đó, dữ liệu từ các thiết bị kỹ thuật có thể được gửi đến cơ quan chức năng qua nhiều phương thức như nộp trực tiếp, gửi qua email, cổng thông tin điện tử, ứng dụng định danh điện tử (VNeID), đường dây nóng hoặc hệ thống chia sẻ dữ liệu số. Người cung cấp được bảo mật thông tin cá nhân, đồng thời có quyền yêu cầu thông báo kết quả xử lý.

Ngoài ra, cá nhân và tổ chức cung cấp dữ liệu phải phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của dữ liệu, cũng như phối hợp với cơ quan chức năng khi cần thiết. Thời hạn xác minh tối đa 30 ngày, trường hợp phức tạp không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý xác minh.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2026.

Nghị định số 13/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về thời gian công bố một số chỉ tiêu thống kê quan trọng theo hướng sớm hơn. Cụ thể, nhiều chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tỷ lệ thất nghiệp, tỷ lệ lao động qua đào tạo… sẽ được công bố vào ngày 3 thay vì ngày 6 của tháng kế tiếp sau tháng báo cáo.

Theo đó, thời gian công bố số liệu GDP được đẩy sớm từ ngày mùng 6 lên ngày mùng 3 và thời gian của GRDP là từ ngày mùng 1 lên ngày 29 của tháng trước. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/4/2026.

Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, nhằm khắc phục những hạn chế trong quá trình thực hiện trước đây.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc bổ sung chế tài đối với hành vi trang bị phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới không bảo đảm theo quy định, với mức phạt từ 30 đến 40 triệu đồng.

Ngoài ra, nghị định cũng mở rộng đối tượng phải tham gia huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, bao gồm cả người đứng đầu cơ sở. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu sẽ bị xử phạt theo quy định,

Các quy định liên quan đến bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc cũng được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn, trong đó làm rõ hành vi mua bảo hiểm không đúng đối tượng hoặc không đúng mức phí sẽ bị xử phạt.

Từ ngày 1/4/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ chính thức được triển khai.

Đối với lĩnh vực sở hữu trí tuệ, luật mới bổ sung các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời khẳng định chủ thể quyền vẫn phải là con người. Bên cạnh đó, cơ chế khai thác, thương mại hóa tài sản trí tuệ được hoàn thiện, cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ như một loại tài sản trong các giao dịch kinh tế.

Trong khi đó, Luật Chuyển giao công nghệ mở rộng phạm vi công nghệ được chuyển giao, bao gồm cả phần mềm, dữ liệu, thuật toán; đồng thời bổ sung các chính sách ưu đãi đối với dự án có yếu tố chuyển giao công nghệ, nhất là dự án FDI, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực công nghệ trong nước.