Ngày 1/7, tại Trung tâm Triển lãm Hội chợ Đà Nẵng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức tọa đàm "Đổi mới sáng tạo trong phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn". Chương trình do bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK) chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo Sở Công Thương, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại các tỉnh, thành phố, chuyên gia, doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, lãnh đạo bà Đỗ Thị Minh Trâm - Phó Cục trưởng Cục ĐCK nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là động lực để nâng cao giá trị sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT). Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới quản trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.
Lãnh đạo Cục ĐCK kỳ vọng tọa đàm sẽ là diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện chính sách khuyến công, thúc đẩy phát triển bền vững sản phẩm CNNT và nâng tầm thương hiệu Việt.
Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng tầm thương hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn
Trình bày tham luận về phát triển sản phẩm CNNT và xây dựng thương hiệu Việt, ông Đinh Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại TP. Đà Nẵng cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng giúp sản phẩm CNNT và OCOP nâng cao giá trị, gia tăng sức cạnh tranh và khẳng định vị thế trên thị trường.

Ông Đinh Văn Phúc - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và XTTM thành phố Đà Nẵng chia sẻ về Giải pháp đổi mới sáng tạo thúc đẩy sản phẩm CNNT và khẳng định và thương hiệu Việt trên thị trường

Theo ông Đinh Văn Phúc, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP. Đà Nẵng có nhiều lợi thế phát triển sản phẩm CNNT và OCOP nhờ nguồn nguyên liệu phong phú, hệ thống làng nghề đa dạng, hạ tầng logistics thuận lợi và thị trường du lịch giàu tiềm năng. Hiện thành phố có 473 sản phẩm OCOP, trong đó 4 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao. Nhiều sản phẩm đã được đầu tư công nghệ, cải tiến mẫu mã, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu.
Bên cạnh những kết quả đạt được, sản phẩm công nghiệp nông thôn vẫn đối mặt với không ít hạn chế như quy mô sản xuất nhỏ, năng lực đổi mới công nghệ chưa đồng đều, giá trị gia tăng còn thấp, hoạt động xây dựng thương hiệu, thương mại điện tử chưa tương xứng với tiềm năng và liên kết chuỗi giá trị thiếu bền vững.
Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại TP. Đà Nẵng đề xuất tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ, phát triển thương hiệu và sở hữu trí tuệ; thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI trong marketing, mở rộng thương mại điện tử; đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại gắn với xúc tiến đầu tư, du lịch; đồng thời xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Ông Đinh Văn Phúc khẳng định, Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể OCOP trong đổi mới công nghệ, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường, góp phần đưa CNNT phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.
Ứng dụng công nghệ và AI để gia tăng năng lực cạnh tranh
Tiếp cận từ góc độ công nghệ, TS. Nguyễn Đức Tài - Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và Phòng chống hàng giả (QSAC), cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đổi mới sáng tạo cần được nhìn nhận toàn diện, không chỉ dừng ở đổi mới công nghệ mà phải gắn với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng thị trường minh bạch.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài - Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và Phòng chống hàng giả (QSAC) chia sẻ về Ứng dụng mô hình đổi mới sáng tạo trong sản xuất: Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Theo ông, AI, dữ liệu lớn (Big Data), blockchain và các nền tảng số đang làm thay đổi toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, quản trị chất lượng đến phân phối và tiêu dùng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp công nghiệp nông thôn nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi phải minh bạch thông tin, tăng cường truy xuất nguồn gốc và bảo vệ thương hiệu.
TS. Nguyễn Đức Tài nhấn mạnh, trong nền kinh tế số, niềm tin của người tiêu dùng được xây dựng trên những dữ liệu có thể kiểm chứng. Vì vậy, truy xuất nguồn gốc không chỉ là công cụ quản lý mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hiện đại và thị trường xuất khẩu.
Để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững, ông đề xuất xây dựng hệ sinh thái kết nối chuyển đổi số với giám sát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phòng chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu, cảnh báo rủi ro và giám sát thị trường. Chỉ khi thị trường được minh bạch bằng khoa học, công nghệ và dữ liệu, đổi mới sáng tạo mới thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị thương hiệu Việt.
Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tạo động lực phát triển doanh nghiệp
Ở góc độ xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, ông Võ Đức Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TP. Đà Nẵng, cho biết thành phố đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.
Năm 2026, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng vươn lên vị trí 554 thế giới, tăng 342 bậc chỉ sau hai năm. Thành phố hiện có mạng lưới gồm nhiều trung tâm hỗ trợ, vườn ươm, không gian sáng tạo, quỹ đầu tư và gần 200 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Ông Võ Đức Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo TP. Đà Nẵng chia sẻ về Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhiệm vụ và giải pháp đột phá

Theo ông Võ Đức Anh, mục tiêu đến năm 2030 là đưa Đà Nẵng vào nhóm 300 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới, phát triển khoảng 500 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút từ 8-10 quỹ đầu tư mạo hiểm, đồng thời hình thành các không gian đổi mới sáng tạo, công viên khoa học và nhiều trung tâm nghiên cứu chuyên sâu.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo; đầu tư hạ tầng khoa học - công nghệ; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời thúc đẩy ứng dụng các công nghệ mới như AI, blockchain, bán dẫn, dữ liệu lớn và công nghệ sinh học.
Ông Võ Đức Anh cho rằng, việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, gắn kết giữa doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ sẽ tạo động lực thúc đẩy khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ và phát triển kinh tế số, góp phần đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam và khu vực.
 AI mở ra phương thức mới trong phát triển hệ thống phân phối
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, đại diện Công ty CP Công nghệ Daily Việt, cho rằng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra phương thức mới trong xây dựng và phát triển hệ thống phân phối, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở công nghiệp nông thôn và các chủ thể OCOP.
Theo đại diện Công ty, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn mất từ 3-6 tháng để tìm kiếm đại lý, chủ yếu dựa vào các kênh truyền thống hoặc mạng xã hội, trong khi thiếu công cụ quản lý và mở rộng mạng lưới phân phối.

Đại diện Công ty CP Công nghệ DailyViet chia sẻ về Nền tảng giúp doanh nghiệp xây dựng và mở rộng hệ thống phân phối bằng AI

Để giải quyết bài toán này, Daily Việt đã phát triển nền tảng ứng dụng AI, cho phép doanh nghiệp nhanh chóng tạo hồ sơ số, kết nối với đối tác phù hợp, quản lý hệ thống phân phối trên một nền tảng thống nhất và rút ngắn thời gian tìm kiếm đại lý từ vài tháng xuống chỉ còn vài phút.
Nền tảng còn tích hợp nhiều tính năng như AI gợi ý đối tác, chấm điểm mức độ phù hợp giữa nhà cung cấp và nhà phân phối, quản lý quan hệ khách hàng (CRM), theo dõi hiệu quả phát triển đại lý và hỗ trợ mở rộng kênh phân phối trên môi trường số.
Đại diện Daily Việt nhận định, khi chuyển đổi số ngày càng được đẩy mạnh, dữ liệu và AI sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động phân phối, nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu và gia tăng năng lực cạnh tranh. Với hơn 12 năm phát triển mạng lưới phân phối cùng hệ sinh thái dữ liệu tích lũy từ hàng chục nghìn người dùng, doanh nghiệp kỳ vọng góp phần thúc đẩy số hóa hoạt động phân phối và đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển bền vững.
Đổi mới công nghệ để nâng cao giá trị thương hiệu Việt
Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn doanh nghiệp, đại diện Công ty Enso cho rằng đổi mới sáng tạo là nền tảng để nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển bền vững và khẳng định thương hiệu Việt trên thị trường.
Với sản phẩm hạt khử mùi ENSO, doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ vật liệu thế hệ mới có khả năng hấp phụ và phân hủy các khí gây mùi như NH₃, H₂S và VOC, mang lại hiệu quả xử lý ổn định thay vì chỉ che lấp mùi bằng hương liệu.

Đại diện Công ty TNHH Enso Dana chia sẻ về Ứng dụng sản phẩm “hạt khử mùi ENSO”, giải pháp đổi mới sáng tạo thúc đẩy sản phẩm CNNT tiêu biểu và khẳng định thương hiệu Việt

Theo đại diện Enso, sản phẩm có thể tích hợp trong nhiều hệ thống xử lý không khí, đáp ứng nhu cầu từ hộ gia đình đến nhà máy, khu công nghiệp, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và trang trại. Việc không sử dụng hóa chất tạo mùi giúp sản phẩm thân thiện với môi trường, góp phần giảm phát thải, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các tiêu chí ESG, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn.
Đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh, việc làm chủ công nghệ nghiên cứu, phát triển và sản xuất ngay tại Việt Nam không chỉ giảm phụ thuộc vào sản phẩm nhập khẩu mà còn từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ môi trường.
Từ một sản phẩm CNNT ứng dụng đổi mới sáng tạo, ENSO hướng tới trở thành giải pháp công nghệ có khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực, góp phần đưa các sản phẩm "Make in Vietnam" tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hoàn thiện cơ chế, chính sách để thúc đẩy đổi mới sáng tạo
Điểm nhấn của tọa đàm là phiên thảo luận mở với sự tham gia của các đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp, tập trung trao đổi những giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong phát triển sản phẩm CNNT.

Phiên thảo luận mở (Diễn đàn kết nối) của các đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp

Các ý kiến thống nhất cho rằng, để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm CNNT cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa trong sản xuất; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời chú trọng nâng cao năng lực thiết kế, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước cũng như quốc tế.
Bên cạnh các giải pháp về công nghệ và thị trường, nhiều đại biểu kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách cho Chương trình Khuyến công quốc gia giai đoạn tiếp theo theo hướng tăng nguồn lực hỗ trợ, đổi mới phương thức triển khai và ưu tiên các dự án có tính lan tỏa. Đây được xem là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở công nghiệp nông thôn mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và phát triển bền vững.
Phát biểu bế mạc tọa đàm, lãnh đạo Cục ĐCK nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực xuyên suốt để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm CNNT, từ ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu đến phát triển thị trường.
Lãnh đạo Cục ĐCK cho biết sẽ tiếp thu đầy đủ các kiến nghị của địa phương, chuyên gia và doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến công; đồng thời đề nghị các Sở Công Thương, Trung tâm Khuyến công chủ động cụ thể hóa kết quả tọa đàm thành chương trình hành động, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu, góp phần đưa sản phẩm CNNT tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, khẳng định thương hiệu Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.
Hoàng Dương

Nguồn: Tạp chí Công thương