Điện năng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Vì vậy, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong những thời điểm nhu cầu phụ tải tăng cao. Việc sử dụng điện hiệu quả còn giúp hạn chế lãng phí tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của nền kinh tế.
Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng gia tăng cùng yêu cầu phát triển xanh và bền vững, tiết kiệm điện không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức mà còn là giải pháp quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế lâu dài.
Tại Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đã nêu rõ mục tiêu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.
Đồng thời, triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải (DSM/DR); phấn đấu tiết giảm tối thiểu 3.000MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm của hệ thống điện khi có nguy cơ mất cân đối cung - cầu.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương tại một tọa đàm mới đây, ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng trưởng ở mức cao để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế hai con số, đặc biệt dưới tác động của quá trình điện khí hóa nền kinh tế, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng, Bộ Công Thương xác định sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, quản lý nhu cầu điện (DSM) và phát triển điện mặt trời mái nhà là những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định.
Đối với chương trình quản lý nhu cầu điện, hiện nay Bộ Công Thương thực hiện sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực năm 2024, trong đó, đang nghiên cứu, đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách theo hướng tăng cường sự tham gia chủ động của khách hàng sử dụng điện.
Thay vì chỉ đầu tư thêm nguồn và lưới điện để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong một số thời điểm nhất định, việc huy động sự tham gia của khách hàng sử dụng điện trong điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải điện vào các khung giờ cao điểm sẽ giúp giảm áp lực đầu tư, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và giảm chi phí chung cho toàn xã hội.
Đối với điện mặt trời mái nhà, Bộ Công Thương đang rà soát, điều chỉnh các cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh đầu tư nguồn điện tại chỗ để phục vụ nhu cầu sử dụng của chính mình.
Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực cho hệ thống điện trong các giờ cao điểm ban ngày mà còn góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính theo các cam kết của Việt Nam.
Đối với lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Bộ Công Thương đã và đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3) và các chỉ đạo mới của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg.
"Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng công nghệ hiệu suất cao, thay thế thiết bị tiêu thụ điện lạc hậu (đặc biệt là các thiết bị làm lạnh), tăng cường kiểm toán năng lượng, xây dựng hệ thống quản lý năng lượng trong doanh nghiệp và phát triển các mô hình sử dụng điện thông minh trong khu vực dân dụng" - ông Nguyễn Thế Hữu cho hay.
Đối với tiết kiệm điện trong doanh nghiệp và hộ gia đình, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương, đơn vị điện lực và các cơ quan truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả; khuyến khích sử dụng các thiết bị có dán nhãn năng lượng hiệu suất cao, thiết bị điều khiển thông minh và các giải pháp điện mặt trời mái nhà phù hợp với điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp, hộ dân.
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục gia tăng cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ góp phần giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp mà còn giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.
Quỳnh Nga