Theo số liệu chính thức, Trung Quốc sản xuất 86,63 triệu tấn thép trong tháng 4/2026, giảm 2,8% so với cùng kỳ năm trước và là mức thấp nhất của riêng tháng 4 kể từ năm 2018.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, sản lượng thép giảm 4,1%, còn 331,12 triệu tấn.
Ngược lại, nhập khẩu quặng sắt tăng 8% trong cùng giai đoạn, lên 418,6 triệu tấn. Riêng tháng 4/2026, lượng nhập khẩu đạt 103,9 triệu tấn, gần tương đương tháng trước và tiếp tục duy trì ở mức cao.
Giới phân tích cho rằng nguyên nhân khiến sản xuất thép suy yếu chủ yếu đến từ thị trường bất động sản trì trệ và xuất khẩu thép giảm tốc. Xuất khẩu thép của Trung Quốc trong tháng 4/2026 giảm 9% xuống còn 9,5 triệu tấn, trong khi lũy kế bốn tháng đầu năm giảm 9,7%.
Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu quặng sắt lại được hỗ trợ bởi cả yếu tố ngắn hạn lẫn xu hướng dài hạn.
Yếu tố ngắn hạn chủ yếu đến từ hoạt động bổ sung tồn kho. Tồn trữ quặng sắt tại các cảng Trung Quốc hiện duy trì gần mức cao kỷ lục, quanh 160 triệu tấn.
Thông thường, tồn kho quặng sắt sẽ giảm dần vào mùa hè khi hoạt động xây dựng và sản xuất thép tăng mạnh. Tuy nhiên, thị trường hiện theo dõi liệu xu hướng này có lặp lại hay không trong bối cảnh sản lượng thép tiếp tục đi xuống.
Xung đột Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu do eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế cũng khiến các doanh nghiệp thép Trung Quốc tăng mua quặng sắt nhằm phòng ngừa rủi ro đứt gãy nguồn cung trong tương lai.
Ngoài ra, giá quặng sắt tương đối ổn định trong thời gian dài cũng hỗ trợ tâm lý nhập khẩu. Hợp đồng quặng sắt trên Sàn Singapore dao động quanh ngưỡng 105 USD/tấn suốt khoảng 10 tháng qua.
Về dài hạn, xu hướng nhập khẩu tăng còn phản ánh sự suy giảm dần của nguồn quặng sắt nội địa Trung Quốc.
Theo dữ liệu của MySteel, sản lượng quặng sắt trong 4 tháng đầu năm 2026 của Trung Quốc giảm 1%. Trước đó, sản lượng năm 2025 cũng giảm gần 3%.
Một vấn đề lớn khác là chất lượng quặng nội địa ngày càng thấp. Hàm lượng sắt trong quặng của Trung Quốc thường chỉ khoảng 20-30%, thấp hơn nhiều so với quặng nhập khẩu có hàm lượng 60-65%. Điều này khiến chi phí tuyển quặng và tiêu hao năng lượng tăng mạnh, làm quặng nhập khẩu ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong cơ cấu nguyên liệu của ngành thép Trung Quốc, ngay cả khi nhu cầu thép tăng chậm lại.