Giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Iran xung đột, làm dấy lên lo ngại chi phí năng lượng leo thang sẽ đẩy giá tiêu dùng tăng và kìm hãm hoạt động kinh tế tại khu vực 21 quốc gia vốn phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu.
Trong tuyên bố chính sách, ECB nhận định xung đột Trung Đông “sẽ tác động đáng kể tới lạm phát trong ngắn hạn thông qua giá năng lượng cao hơn”. Tuy nhiên, tác động trung hạn sẽ phụ thuộc vào mức độ và thời gian kéo dài của xung đột, cũng như mức độ lan tỏa của giá năng lượng tới nền kinh tế.
Theo các nguồn tin của Reuters, nếu xung đột không sớm hạ nhiệt, các nhà hoạch định chính sách ECB có thể bắt đầu thảo luận về việc tăng lãi suất ngay trong tháng 4/2026 và thậm chí thắt chặt chính sách tại cuộc họp tháng 6/2026.
Tuy nhiên, một đợt tăng lãi suất ngay trong cuộc họp ngày 29-30/4 sẽ đòi hỏi giá năng lượng tăng mạnh hơn nữa, ớ mức khoảng 200 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent đã lên tới 119 USD/thùng trong phiên ngày 19/3.
ECB cũng cho biết trong kịch bản “nghiêm trọng”, khi giá dầu có thể đạt gần 150 USD/thùng vào tháng 6/2026, chính sách tiền tệ nhiều khả năng sẽ cần được thắt chặt hơn.
Phát biểu sau quyết định, Chủ tịch ECB Christine Lagarde không lặp lại quan điểm trước đây rằng ngân hàng đang “ở trạng thái tốt”. Thay vào đó, bà nhấn mạnh khu vực đồng euro có nền tảng đủ vững và lạm phát hiện ở mức thấp, đồng nghĩa với việc khu vực này "ở vị thế thuận lợi" để ứng phó với tình hình hiện tại.
“Chúng tôi khởi đầu từ một vị thế tốt và có đủ khả năng triển khai chiến lược cũng như hành động linh hoạt khi cần thiết,” bà Lagarde cho biết tại họp báo.
Bà cũng nhấn mạnh ECB đang theo dõi sát diễn biến trên thị trường năng lượng và hàng hóa, đặc biệt là tác động tới tiền lương, hành vi tiêu dùng và chiến lược định giá của doanh nghiệp.
Trước đó, các ngân hàng trung ương lớn như Mỹ, Canada, Nhật Bản, Anh, Thụy Điển và Thụy Sĩ cũng phát đi thông điệp tương tự về mức độ thận trọng trước rủi ro từ xung đột.
Thị trường tài chính hiện dự báo lạm phát tại khu vực đồng euro có thể tiến gần 4% trong năm tới và mất nhiều năm để quay về mục tiêu 2% của ECB.
Giới giao dịch đã tính đến khả năng có từ 2 đến 3 đợt tăng lãi suất trước cuối năm, dù phần lớn các nhà kinh tế vẫn cho rằng ECB sẽ chưa vội điều chỉnh chính sách.
Nhà đầu tư cũng đang chuẩn bị cho khả năng chính phủ các nước gia tăng vay nợ để ứng phó với khủng hoảng, trong bối cảnh Đức đã lên kế hoạch tăng phát hành trái phiếu để chi cho quốc phòng và hạ tầng. Diễn biến này có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và đã đẩy lãi suất trên thị trường trái phiếu tăng lên ngay cả trước khi ECB điều chỉnh.
Chủ tịch Lagarde nhấn mạnh các chính phủ cần chi tiêu một cách thận trọng: “Các biện pháp tài chính nhằm ứng phó với cú sốc giá năng lượng nên mang tính tạm thời, có mục tiêu và được thiết kế phù hợp.”