Bộ dữ liệu mới được xây dựng nhằm phản ánh sự thay đổi trong mô hình tiêu dùng tại quốc gia đông dân nhất thế giới. Các nhóm chi tiêu như thực phẩm và nhà ở được điều chỉnh lại tỷ trọng, đồng thời năm cơ sở được cập nhật lên 2024.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc Chính phủ giảm mạnh tỷ trọng nhóm thực phẩm – vốn có mức biến động cao - xuống khoảng 37%, từ mức khoảng 46% trước đó.
Lạm phát duy trì ở mức thấp cùng với tăng trưởng kinh tế cao đã tạo điều kiện để Ngân hàng dự trữ Ấn Độ (RBI) mạnh tay cắt giảm lãi suất trong năm qua, dù cơ quan này giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp hồi đầu tháng 02/2026.
RBI đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát trong khoảng 2% - 6%. Tuần trước, ngân hàng trung ương đã nâng dự báo lạm phát cho năm tài chính hiện tại lên 2,1%, từ mức 2%.
Mức lạm phát tháng 01/2026 cao hơn dự báo 2,4% trong khảo sát của Reuters. Theo bộ dữ liệu cũ, lạm phát bán lẻ chỉ đạt 1,33% trong tháng 12/2025.
Các biện pháp cắt giảm thuế tiêu dùng từ cuối tháng 9/2025 được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ kiểm soát lạm phát trong thời gian tới. Bên cạnh đó, thỏa thuận thương mại tạm thời với Mỹ giúp tháo gỡ một số bất định đối với nền kinh tế, vốn được dự báo tăng trưởng 6,8% - 7,2% trong năm tài chính 2026-2027.
Theo bà Madhavi Arora, nhà kinh tế hàng đầu tại Emkay Global Financial Services, bộ dữ liệu lạm phát mới nhiều khả năng sẽ không tạo ra thay đổi đáng kể về chính sách trong ngắn hạn. “Khả năng cao là chu kỳ tạm dừng cắt giảm lãi suất sẽ được duy trì, trong bối cảnh tăng trưởng và lạm phát cùng phục hồi theo chu kỳ, đồng thời niềm tin cải thiện sau khi kết thúc đàm phán thương mại Mỹ - Ấn”, bà nhận định.
Tỷ trọng của nhóm thực phẩm trong bộ dữ liệu cũ từng khiến chỉ số lạm phát biến động mạnh. Năm 2024, một số gián đoạn nguồn cung đã khiến cố vấn kinh tế của Chính phủ đề xuất xem xét lại khung mục tiêu lạm phát của RBI theo hướng loại bỏ yếu tố thực phẩm.
Tuy nhiên, cựu Thống đốc RBI Shaktikanta Das từng nhấn mạnh rằng không thể bỏ qua lạm phát thực phẩm do nhóm này chiếm tỷ trọng lớn trong chi tiêu hộ gia đình. Một đợt rà soát khung mục tiêu lạm phát của RBI dự kiến sẽ diễn ra vào tháng tới.
Trong tháng 01/2026, lạm phát thực phẩm đạt 2,13% so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu cũng cho thấy giá thực phẩm giảm theo tháng, trong khi giá của phần lớn các mặt hàng khác tương đối ổn định.
Giá một số mặt hàng thực phẩm như cà chua tăng 64,8% trong tháng 01/2026, trong khi giá trang sức vàng và bạch kim tăng mạnh 46,8%.
Theo ông Paras Jasrai, Phó Giám đốc tại India Ratings and Research, phần lớn các mặt hàng thuộc lạm phát cơ bản - không bao gồm các yếu tố biến động như thực phẩm và năng lượng - ghi nhận mức tăng giá quanh 3%.