Kết quả này củng cố các dữ liệu gần đây cho thấy tác động kinh tế tiềm tàng từ cuộc xung đột Iran, đồng thời làm phức tạp quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) về việc có nâng lãi suất tại cuộc họp chính sách ngày 27-28/4 hay không.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda nhấn mạnh lãi suất thực tế vẫn ở mức âm, nhưng các nhà phân tích cho rằng sự bất định liên quan đến lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có thể khiến thị trường biến động và làm suy yếu hoạt động kinh tế.
Ông Yoshiki Shinke, chuyên gia kinh tế tại Dai-ichi Life Research Institute, nhận định khi tâm lý tiêu dùng suy yếu mạnh như hiện nay, cần thêm thời gian để xác định liệu xu hướng này chỉ mang tính tạm thời hay kéo dài.
Ông cho rằng khả năng BOJ nâng lãi suất trong tháng 4/2026 là thấp, bởi đây sẽ là bước đi rủi ro trong bối cảnh bất định đang ở mức cao.
Chỉ số đo lường tâm lý người tiêu dùng giảm xuống 33,3 trong tháng 3/2026, giảm 6,4 so với tháng 2/2026 và là mức thấp nhất trong gần một năm. Đây cũng là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2020, thời điểm đại dịch COVID-19 gây xáo trộn kinh tế toàn cầu.
Chính phủ Nhật Bản nhận định tâm lý tiêu dùng đang suy yếu, đảo chiều so với đánh giá tháng 2/2026 khi niềm tin tiêu dùng được cho là có dấu hiệu cải thiện.
Theo một quan chức chính phủ, sự suy giảm này nhiều khả năng xuất phát từ lo ngại của các hộ gia đình về lạm phát và giá nhiên liệu gia tăng.
Khảo sát cũng cho thấy 93,1% hộ gia đình dự báo giá cả sẽ tăng trong vòng một năm tới, tăng 7,5 điểm phần trăm so với tháng 2/2026. Trong số đó, 53,4% dự báo mức tăng giá có thể từ 5% trở lên.
Khảo sát được tiến hành trong giai đoạn từ ngày 6 đến 23/3, khi giá dầu thô tăng mạnh do xung đột Trung Đông.
Thị trường toàn cầu đã biến động mạnh sau khi eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu và khí đốt toàn cầu - bị gián đoạn, khiến giá dầu tăng vọt.
Một khảo sát riêng của viện nghiên cứu Tokyo Shoko Research cho thấy 78,7% doanh nghiệp dự báo hoạt động kinh doanh của họ sẽ chịu tác động tiêu cực từ xung đột.
Trong đó, nhiều doanh nghiệp cho biết chi phí nguyên vật liệu và giá xăng dầu tăng là yếu tố lớn nhất ảnh hưởng đến lợi nhuận, theo khảo sát thực hiện từ ngày 31/3 đến 7/4.
Các kết quả khảo sát này sẽ là một trong những yếu tố quan trọng mà BOJ xem xét tại cuộc họp chính sách tháng này, khi hội đồng điều hành tiến hành đánh giá định kỳ về triển vọng tăng trưởng và lạm phát - những yếu tố then chốt quyết định tốc độ và thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.
Trong thời gian gần đây, BOJ đã phát đi nhiều tín hiệu theo hướng thắt chặt chính sách, khi đồng yên suy yếu và giá năng lượng tăng làm gia tăng áp lực lạm phát đối với nền kinh tế.
Thống đốc Kazuo Ueda cho biết ngân hàng trung ương vẫn để ngỏ khả năng nâng lãi suất trong tương lai, miễn là đà phục hồi kinh tế tiếp tục duy trì và lạm phát tiến gần mục tiêu 2% một cách bền vững.
Nhiều nhà đầu tư hiện dự báo BOJ có thể nâng lãi suất trong các cuộc họp vào tháng 4, tháng 6 hoặc tháng 7, tùy thuộc vào diễn biến của xung đột.
BOJ đã chấm dứt chương trình nới lỏng quy mô lớn kéo dài một thập kỷ vào năm 2024 và nâng lãi suất nhiều lần, trong đó lần gần nhất vào tháng 12/2025 khi lãi suất chính sách ngắn hạn được nâng lên 0,75% - mức cao nhất trong vòng 30 năm.