Việc lựa chọn trở nên phức tạp hơn khi các tài sản vốn được xem là “nơi trú ẩn truyền thống” lại có diễn biến khó lường. Giá vàng biến động mạnh, trong khi USD - từng bị nhà đầu tư giảm quan tâm trong năm qua - lại đang phục hồi. 
USD vượt qua phép thử
Trong tuần này, USD được đánh giá là tài sản trú ẩn hoạt động hiệu quả nhất.
Chỉ số USD - thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt - đã tăng khoảng 1,5%. Đáng chú ý, USD còn tăng giá so với đồng franc Thụy Sĩ và đồng yên Nhật, hai đồng tiền thường mạnh lên khi thị trường biến động.
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý bởi trước đó, khi thị trường chứng khoán giảm mạnh do căng thẳng thương mại vào tháng 4 năm ngoái, USD lại suy yếu, khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi về vai trò trú ẩn của đồng tiền này.
Dữ liệu dòng vốn cho thấy nhu cầu hiện tập trung chủ yếu vào tiền mặt USD ngắn hạn, thay vì các tài sản tài chính khác định giá bằng USD.
Một yếu tố hỗ trợ khác là Mỹ hiện là nước xuất khẩu năng lượng ròng, vì vậy khi giá dầu Brent vượt 80 USD/thùng trong bối cảnh khủng hoảng, nền kinh tế nước này có thể được hưởng lợi tương đối.
Theo ông James Lord, Giám đốc chiến lược ngoại hối tại Morgan Stanley, USD có một số đặc điểm của tài sản trú ẩn nhưng điều này phụ thuộc nhiều vào bối cảnh thị trường. Ông cũng lưu ý rằng sự không chắc chắn trong chính sách của Mỹ thời gian qua đã phần nào làm suy giảm vai trò trú ẩn truyền thống của đồng tiền này.
Trái phiếu chính phủ kém hấp dẫn
Trái phiếu chính phủ - một kênh đầu tư an toàn quen thuộc - lại không thu hút dòng vốn phòng thủ như thường thấy khi xảy ra các cú sốc địa chính trị.
Nhà đầu tư hiện giao dịch trái phiếu chủ yếu dựa trên triển vọng lạm phát hơn là mục tiêu phòng thủ. Bên cạnh đó, các yếu tố tài khóa như việc Đức nới lỏng quy định hạn chế nợ công, cùng lo ngại về việc chính phủ các nước gia tăng vay nợ, đã làm giảm sức hấp dẫn của loại tài sản này.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm - chuẩn tham chiếu của khu vực đồng euro - đã tăng thêm 14 điểm cơ bản trong tuần này.
Ông Bryn Jones, phụ trách đầu tư trái phiếu tại Rathbones, cho rằng trái phiếu Đức vẫn được xem là tài sản chất lượng cao, nhưng nhà đầu tư sẽ thận trọng hơn khi chính phủ có kế hoạch tăng phát hành nợ.
Vàng vẫn giữ vị thế trú ẩn
Trong số các tài sản trú ẩn truyền thống, vàng vẫn duy trì được uy tín khá vững chắc. Giá kim loại quý này đã tăng khoảng 240% từ đầu thập kỷ đến nay.
Dù vậy, vàng cũng không tránh khỏi biến động mạnh. Giá vàng giảm sâu trong phiên giao dịch ngày thứ Ba, một phần do nhà đầu tư bán các tài sản đang sinh lời tốt để bù đắp cho những khoản lỗ ở các thị trường khác khi tâm lý thị trường bị ảnh hưởng bởi căng thẳng địa chính trị.
Các chuyên gia cho rằng diễn biến này không làm thay đổi vai trò trú ẩn của vàng, nhất là trong bối cảnh lo ngại về lạm phát, bất ổn địa chính trị và mức nợ công cao tại nhiều nền kinh tế.
Theo State Street, tỷ trọng vàng trong danh mục đầu tư toàn cầu hiện vẫn ở mức thấp. Các quỹ ETF vàng hiện chỉ chiếm dưới 1% tổng tài sản của các quỹ đầu tư toàn cầu, trong khi tỷ trọng chiến lược được khuyến nghị thường nằm trong khoảng 5-10%.
Ông Aakash Doshi, Trưởng bộ phận chiến lược vàng tại State Street Investment Management, nhận định giá vàng có khả năng tiến tới mốc 6.000 USD/ounce trong năm nay, thay vì giảm xuống 4.000 USD/ounce.
Yên Nhật và franc Thụy Sĩ chịu sức ép
Hai đồng tiền vốn được xem là “nơi trú ẩn” trên thị trường ngoại hối - franc Thụy Sĩ và yên Nhật - lại giảm lần lượt khoảng 1,2% và 0,8% trong tuần này.
Theo ông Justin Onuekwusi, Giám đốc đầu tư tại St. James’s Place, xét về định giá, đồng yên Nhật vẫn là lựa chọn tương đối hấp dẫn và có thể mang lại khả năng bảo vệ danh mục đầu tư trong bối cảnh hiện nay.
Tuy nhiên, triển vọng của đồng yên cũng chịu tác động bởi những yếu tố chính trị, sau khi có thông tin cho rằng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tỏ ra thận trọng đối với khả năng tiếp tục tăng lãi suất.
Đối với franc Thụy Sĩ, các chuyên gia cảnh báo dư địa tăng giá có thể bị hạn chế khi Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ cho biết sẵn sàng can thiệp nếu đồng tiền này tăng quá mạnh.
Cổ phiếu phòng thủ cũng không nổi bật
Thông thường, khi thị trường biến động, các cổ phiếu thuộc lĩnh vực phòng thủ như tiện ích hay hàng tiêu dùng thiết yếu sẽ giảm ít hơn so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, điều này chưa xảy ra trong giai đoạn hiện tại.
Trong tuần này, nhóm cổ phiếu tiện ích và hàng tiêu dùng thiết yếu thuộc chỉ số S&P 500 lần lượt giảm 1% và 2,8%, trong khi chỉ số S&P 500 gần như đi ngang. Tại châu Âu, cổ phiếu tiện ích giảm 3% và nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu giảm 4,5%, so với mức giảm khoảng 3% của chỉ số STOXX 600.
Một phần nguyên nhân là các nhóm cổ phiếu này đã tăng khá mạnh trước đó. Trước khi căng thẳng địa chính trị leo thang, một xu hướng đầu tư phổ biến trên thị trường là chuyển sang các “tài sản hữu hình” như hạ tầng và công nghiệp.
Ở góc độ rộng hơn, các cổ phiếu giá trị mang tính phòng thủ vẫn đang hoạt động tốt hơn so với nhóm cổ phiếu tăng trưởng. Tuy nhiên, theo các nhà quản lý quỹ, trong bối cảnh lãi suất hiện tại, nhà đầu tư cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn mức giá hợp lý khi đầu tư vào các lĩnh vực phòng thủ.

Nguồn: Vinanet/VITIC\Reuters