Cần chủ động tuân thủ Lệnh 280 khi xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý trước những yêu cầu mới về đăng ký và quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm xuất khẩu vào thị trường này.

Lệnh số 280 được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành ngày 14/10/2025 quy định về đăng ký và quản lý các nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài, thay thế Quy định số 248 trước đây.

Đồng thời, phía Trung Quốc cũng ban hành Thông báo số 219 năm 2025 quy định việc quản lý khai báo đối với doanh nghiệp nước ngoài xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp vào Trung Quốc, kèm theo danh mục các loại thực phẩm nhập khẩu phải đăng ký theo hình thức do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu giới thiệu.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo Lệnh 280, việc đăng ký và quản lý áp dụng đối với các doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu trữ thực phẩm xuất khẩu vào Trung Quốc nhằm tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu.

Các doanh nghiệp thuộc diện này bắt buộc phải thực hiện đăng ký với GACC. Việc đăng ký được thực hiện theo hai phương thức: doanh nghiệp có thể tự đăng ký trực tiếp trên hệ thống đăng ký trực tuyến CIFER của GACC; đối với các sản phẩm thuộc danh mục quy định, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu để được giới thiệu và gửi hồ sơ sang phía Trung Quốc.

Sau khi được phê duyệt, doanh nghiệp sẽ được cấp mã số đăng ký tại Trung Quốc. Mã số này phải được thể hiện trên bao bì hoặc nhãn của sản phẩm xuất khẩu. Thời hạn hiệu lực của mã đăng ký là 5 năm kể từ ngày được cấp.

Theo Thông báo số 219, phía Trung Quốc đã công bố danh mục 2.589 sản phẩm nông nghiệp thuộc 20 nhóm phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp khi xuất khẩu vào thị trường này (tra cứu danh mục tại địa chỉ: http://dzs.customs.gov.cn/dzs/2747042/6787828/index.html).

Danh mục bao gồm nhiều nhóm sản phẩm như thủy sản, trái cây tươi, rau tươi, gia vị, dược liệu, cà phê, ngũ cốc, thức ăn chăn nuôi, cây giống và vật liệu nhân giống, cùng các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật và thực vật.

Đối với các sản phẩm thuộc danh mục, doanh nghiệp phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam kiểm tra, xác nhận và giới thiệu trước khi thực hiện đăng ký với GACC theo quy định.

Bên cạnh đó, thông tin về các doanh nghiệp nước ngoài đã được cấp mã đăng ký được công bố và cập nhật trên các trang thông tin chính thức của GACC, cho phép doanh nghiệp và cơ quan liên quan tra cứu tình trạng đăng ký, phục vụ quản lý và thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.

Quy định mới cũng nêu rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình khai báo nhập khẩu. Theo đó, đối với các sản phẩm thuộc danh mục, doanh nghiệp nhập khẩu phải kê khai đầy đủ, chính xác mã số đăng ký tại Trung Quốc hoặc mã số đăng ký tại Việt Nam vào Giấy chứng nhận “Đăng ký doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu trữ động vật, thực vật và các sản phẩm của chúng nhập khẩu” (mã giấy phép 302) trong mục “Thông tin đủ điều kiện của hàng hóa” trên tờ khai hải quan hoặc danh sách khai báo.

Trường hợp một tờ khai hải quan có nhiều mặt hàng, doanh nghiệp phải kê khai riêng mã số đăng ký tương ứng với từng doanh nghiệp đối với từng mặt hàng.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đối với các doanh nghiệp đã được cấp mã theo Quy định 248 trước đây, phía Trung Quốc tiếp tục công nhận và không yêu cầu đăng ký lại. Các hồ sơ đang được xử lý cũng sẽ được tiếp tục xem xét theo cơ chế chuyển tiếp khi Lệnh 280 có hiệu lực.

Trong thời gian mã đăng ký còn hiệu lực, nếu có thay đổi về thông tin như địa chỉ, người đại diện theo pháp luật, cơ sở sản xuất hoặc mở rộng loại sản phẩm đăng ký, doanh nghiệp phải thực hiện cập nhật trên hệ thống đăng ký của GACC theo quy định.

Trường hợp thay đổi các thông tin quan trọng như người đại diện theo pháp luật, địa điểm cơ sở sản xuất hoặc mã số đăng ký do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, doanh nghiệp phải thực hiện hủy mã đăng ký cũ và đăng ký lại theo quy định.

Để bảo đảm việc xuất khẩu nông sản sang thị trường Trung Quốc được triển khai thuận lợi và tuân thủ đúng quy định, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp liên quan chủ động triển khai thực hiện.

Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố cần phổ biến nội dung quy định tới các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trên địa bàn, đồng thời hướng dẫn rà soát điều kiện sản xuất, chế biến và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Các hiệp hội ngành hàng phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước trong việc tuyên truyền, phổ biến quy định mới tới doanh nghiệp hội viên, đồng thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh để kịp thời báo cáo, xử lý.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, cần chủ động nghiên cứu kỹ quy định của Lệnh 280 và Thông báo 219, rà soát danh mục sản phẩm, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đăng ký theo đúng yêu cầu, đồng thời thường xuyên theo dõi thông tin chính thức từ cơ quan quản lý để kịp thời cập nhật các quy định mới.

Tại Hội nghị phổ biến quy định về đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm có nguồn gốc thực vật sang Trung Quốc theo Lệnh 280 của GACC vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, đại diện cơ quan chuyên môn cũng chỉ ra một số lỗi phổ biến khiến hồ sơ đăng ký bị từ chối như: hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (HACCP) chưa đầy đủ hoặc chưa phù hợp; mã HS hoặc mã CIQ khai báo không chính xác; hồ sơ tải lên hệ thống CIFER thiếu thông tin. Do đó, doanh nghiệp cần rà soát kỹ hồ sơ trước khi nộp để tránh mất thời gian chỉnh sửa nhiều lần.

Ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, các quy định trong Lệnh 280 được đánh giá chặt chẽ hơn trước đây. Dự kiến Lệnh 280 bắt đầu áp dụng từ ngày 1/6/2026, điều này đồng nghĩa doanh nghiệp chỉ còn khoảng 2,5 tháng để hoàn thiện các thủ tục cần thiết. Nếu doanh nghiệp không kịp thời nắm bắt và tuân thủ quy định mới, hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc có thể bị ảnh hưởng.