Ông Koki Akimoto, chuyên gia kinh tế tại Daiwa Institute of Research, cho biết thương mại của Nhật Bản hiện vẫn được thúc đẩy bởi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo.
Ông nhận định nhu cầu liên quan đến AI nhiều khả năng sẽ duy trì ổn định trong thời gian tới, tuy nhiên tác động từ xung đột Trung Đông có thể dần xuất hiện, khiến triển vọng tăng trưởng thương mại của Nhật Bản nhìn chung ở trạng thái đi ngang trong ngắn hạn.
Theo số liệu công bố ngày 22/4, tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản tăng 11,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự báo trung bình 11% của thị trường.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa dự báo tăng 7,1%, khi tác động từ gián đoạn nguồn cung dầu do eo biển Hormuz bị gián đoạn vẫn chưa phản ánh đầy đủ vào số liệu.
Nhật Bản ghi nhận thặng dư thương mại 667 tỷ yên (tương đương 4,18 tỷ USD) trong tháng 3/2026, thấp hơn mức dự báo thặng dư 1.100 tỷ yên.
Dù các chỉ số tổng thể vẫn tích cực, những dấu hiệu chịu áp lực từ xung đột Trung Đông đã bắt đầu xuất hiện.
Xuất khẩu sang khu vực Trung Đông giảm mạnh 45,9% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do kim ngạch xuất khẩu ô tô giảm 36,8%. Mức giảm này phần nào được bù đắp bởi xuất khẩu sang Mỹ tăng 3,4% và sang Trung Quốc tăng mạnh 17,7%.
Nền kinh tế Nhật Bản vẫn cho thấy dấu hiệu phục hồi ở mức vừa phải, được hỗ trợ bởi đầu tư doanh nghiệp ổn định và hoạt động xuất khẩu duy trì tích cực. Tuy nhiên, đà tăng trưởng vẫn chưa đồng đều do những rủi ro từ bên ngoài.
Các chuyên gia cảnh báo giá dầu tăng do căng thẳng tại Trung Đông có thể gây sức ép lên nền kinh tế thông qua việc làm tăng chi phí nhập khẩu và làm suy giảm sức mua của hộ gia đình, trong bối cảnh Nhật Bản phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu.
Các nhà sản xuất ngày càng lo ngại rằng chi phí năng lượng tăng cao và gián đoạn nguồn cung dầu cùng các nguyên liệu đầu vào khác có thể làm chậm đà tăng trưởng xuất khẩu của Nhật Bản.
Tình trạng thiếu hụt naphtha - nguyên liệu đầu vào quan trọng của ngành hóa dầu - cùng các vật liệu liên quan đã buộc hàng chục doanh nghiệp phải thông báo tạm dừng nhận đơn hàng trong những tuần gần đây, dù chính phủ khẳng định nguồn dự trữ hiện vẫn đủ.
Ông Akimoto cho biết thêm rằng nếu bất ổn tại Trung Đông kéo dài, nguy cơ cắt giảm đầu tư vốn có thể xuất hiện không chỉ tại khu vực này mà còn ở các khu vực khác, từ đó gây áp lực lên xuất khẩu hàng hóa tư liệu sản xuất.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tới vào tuần sau, đồng thời duy trì lập trường thắt chặt tiền tệ khi đồng yên yếu và chi phí năng lượng tăng tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát.