Số liệu hải quan Trung Quốc cho thấy kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước tính theo tỷ giá USD, cao hơn mức tăng 14,1% của tháng 4/2026 và vượt dự báo tăng 15% trong khảo sát Reuters.
Nhập khẩu cũng duy trì đà tăng mạnh khi tăng 27,4%, cao hơn mức 25,3% của tháng trước và vượt dự báo tăng 25%.
Theo các nhà phân tích, giá chip tiếp tục tăng đã hỗ trợ xuất khẩu, trong đó giá chip nhớ tăng 20% so với tháng trước, góp phần đưa xuất khẩu mạch tích hợp tăng tới 111% trong tháng 5/2026.
Kim ngạch xuất khẩu thiết bị xử lý dữ liệu tự động tăng 66,1% so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao tăng 50,9%, trong khi xuất khẩu ô tô tăng 39%.
Nhu cầu mạnh đối với chất bán dẫn phục vụ trung tâm dữ liệu và các thiết bị điện tử tiên tiến đang phát huy lợi thế sản xuất của Trung Quốc, giúp nước này hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI trên toàn cầu.
Tuy nhiên, ngoài lĩnh vực công nghệ cao, một số ngành hàng xuất khẩu khác bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chững lại. Xuất khẩu đồ nội thất chỉ tăng 1,9% trong tháng 5/2026, trong khi xuất khẩu đồ chơi giảm 7% và giày dép giảm 10,4%.
Dữ liệu khảo sát hoạt động sản xuất công bố trước đó cũng cho thấy đơn hàng xuất khẩu mới giảm mạnh trong tháng 5/2026 sau khi đạt đỉnh hai năm trong tháng 4/2026.
Xuất khẩu tăng trưởng mạnh là động lực chính giúp nền kinh tế trị giá khoảng 20.000 tỷ USD của Trung Quốc vượt kỳ vọng trong quý I/2026. Tuy nhiên, những dấu hiệu suy yếu ở một số lĩnh vực đang làm gia tăng lo ngại rằng nhu cầu trong nước yếu sẽ khiến nền kinh tế dễ tổn thương hơn nếu điều kiện bên ngoài xấu đi.
Thặng dư thương mại tiếp tục gia tăng
Trung Quốc đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ quốc tế trong việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa, khi nhiều ý kiến cho rằng mô hình phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện rồi tái xuất sản phẩm hoàn chỉnh đang làm méo mó thương mại và gây sức ép lên các nền kinh tế mới nổi khác.
Nhà kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management Zhang Zhiwei cho rằng cần theo dõi chặt chẽ nguy cơ căng thẳng thương mại leo thang giữa Trung Quốc và các đối tác lớn như châu Âu.
Tuần trước, OECD nhận định gần 60% mức gia tăng thị phần của doanh nghiệp Trung Quốc có thể được giải thích bởi các khoản trợ cấp nhận được.
Trong khi đó, một nghiên cứu mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy thặng dư thương mại của Trung Quốc hiện tương đương hơn 1% GDP toàn cầu, cao hơn đáng kể so với mức đỉnh mà Nhật Bản và Đức từng ghi nhận trong thế kỷ trước.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 5/2026 đạt 105,43 tỷ USD, tăng từ 84,8 tỷ USD của tháng trước và cao hơn nhiều so với dự báo 92,1 tỷ USD.
Xuất khẩu sang Mỹ tăng 35,4% so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu sang Đông Nam Á tăng 24,3%, trong khi xuất khẩu sang châu Âu tăng 7,6%.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Hàn Quốc tăng vọt 83,6%, phản ánh nhu cầu lớn đối với chip bán dẫn của nước này. Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ chip lớn nhất của Hàn Quốc.
Nhập khẩu dầu thô giảm mạnh, xuất khẩu đất hiếm tăng
Số liệu hải quan cũng cho thấy nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong tháng 5/2026 giảm 29%, xuống mức thấp nhất trong 8 năm.
Trong khi đó, xuất khẩu đất hiếm tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng, đạt 5.490 tấn. Trung Quốc là nhà sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới và nhóm 17 nguyên tố này có vai trò quan trọng đối với xe điện, tua-bin gió và công nghiệp quốc phòng.
Xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu trong năm 2026
Các nhà phân tích của Oxford Economics nhận định lợi thế về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và năng lực công nghiệp lớn giúp Trung Quốc có vị thế thuận lợi hơn trong việc ứng phó với các căng thẳng thương mại với phương Tây.
Oxford Economics vẫn dự báo xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu của Trung Quốc trong năm 2026, nhờ nhóm sản phẩm công nghệ cao và công nghệ sạch, bất chấp những tác động bất lợi từ Xung đột Trung Đông đối với nhu cầu toàn cầu.