Theo con số thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản trong hai quý đầu năm 2008 ước đạt khoảng trên 1,8 tỷ USD, bằng 43% kế hoạch năm. Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, chỉ tiêu xuất khẩu thuỷ sản của cả nước năm 2008 đạt 4,2 tỷ USD là khó thực hiện được do ngành thuỷ sản đang gặp nhiều khó khăn. Doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thuỷ sản hiện nay gặp rất nhiều khó khăn về nguồn vốn vay ngân hàng để thu mua nguyên liệu cho sản xuất. Trong khi đó, nhiều người nuôi thuỷ sản đối mặt với tình trạng cá không bán được.
Trước tình hình này , VASEP đã có văn bản chính thức đề nghị Chính phủ cho phép áp dụng thuế nhập khẩu thống nhất 0 hoặc 5% cho các loại nguyên liệu thuỷ sản nhập khẩu. Trước mắt, khi chưa giảm được thuế xuống đến mức 0-5%, VASEP ủng hộ chủ trương của Tổng cục Hải quan đề nghị Bộ Tài chính bỏ những yêu cầu quá phức tạp đối với bộ chứng từ khi thanh khoản tờ khai nhập khẩu.
Theo lý giải VASEP, quá trình toàn cầu hoá đang đẩy nhanh sự phân công lại lao động, dòng nguyên liệu thuỷ sản được chuyển dần sang các nước đang phát triển để chế biến sản phẩm giá trị gia tăng cung cấp cho thị trường các nước phát triển. Những nước xuất khẩu hàng đầu như Hoa Kỳ, Malaixia, Thái Lan... cũng là những nước nhập khẩu nguyên liệu lớn. Riêng năm 2007, để có thể đạt giá trị trên 9 tỷ USD xuất khẩu thuỷ sản, Trung Quốc đã nhập khẩu 5,3 tỷ USD nguyên liệu.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang có cơ hội rất lớn, do uy tín chất lượng và an toàn thực phẩm mặt hàng thực phẩm của một số nước đang bị suy giảm. Nhiều công ty Nhật Bản và châu Âu đang tìm cách chuyển dòng nguyên liệu nhập khẩu sang Việt Nam để chế biến. VASEP tính toán, nếu đón nhận được dòng nguyên liệu này, chủ yếu từ các nước xứ lạnh (Bắc Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Nam Thái Bình Dương)... Việt Nam có cơ hội trở thành cường quốc về chế biến và xuất khẩu thuỷ sản. Từ vị trí số 6 về xuất khẩu thuỷ sản hiện nay, nếu nhập khẩu được khoảng 1-2 tỷ USD nguyên liệu mỗi năm, Việt Nam có thể tăng kim ngạch xuất khẩu thêm 1,8-3,5 tỷ USD, đưa giá trị xuất khẩu lên 6-8 tỷ USD và “nhảy” lên vị rtí thứ 2 trên thế giới (sau Trung Quốc).
Sau khi thống nhất chủ trương, VASEP đề nghị Bộ Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính thành lập Tổ Công tác xây dựng Đề án Nhập khẩu nguyên liệu thuỷ sản để chế biến hàng xuất khẩu đến năm 2020 trình Chính phủ, với mục tiêu nhập khẩu 2 tỷ USD nguyên liệu, đưa kim ngạch xuất khẩu đạt ít nhất 7,5-8 tỷ USD vào năm 2020.