Hiện nay, giá cá tra thịt trắng ở ĐBSCL tiếp tục giảm xuống còn 13.500đ - 13.600đ/kg, cá đẹp chỉ 14.000đ - 14.200đ/kg… nhưng thương lái ít mua. Giá cá sụt trong khi giá thức ăn nhảy vọt nên giá thành sản xuất cá tra lên 15.500đ - 16.000đ/kg. Như vậy, bình quân mỗi kg cá nông dân ĐBSCL chịu lỗ từ 1.500đ - 2.000đ trở lên, mức lỗ khủng khiếp nhất trong nhiều năm qua.
Điều nghịch lý là giá cá càng thấp, người bán nhiều, nhưng doanh nghiệp không chịu thu mua. Trong khi ngân hàng cũng quay lưng với người nuôi cá, không cho vay thêm. Các đại lý thức ăn không bán gối đầu… Tất cả như dồn người nuôi vào ngõ cụt.
Điều nghich lý là thị trường xuất khẩu vẫn tốt nhưng tại sao giá cá trong nước liên tục giảm? Theo Chủ tịch Hiệp hội Nghề nuôi và chế biến thủy sản An Giang: “Khi làm việc với một số doanh nghiệp, hầu hết đổ lỗi là thiếu vốn, ngân hàng hạn chế cho vay… nên không có tiền mua cá của dân”.
Các nhà chuyên môn cho rằng, giá cá giảm nhiều khả năng do các doanh nghiệp đã lợi dụng đợt điều chỉnh cho vay của ngân hàng để liên kết thao túng thị trường, hạ giá cá. Khi giá cá xuống tận đáy dân kêu bán ào ạt, lúc đó họ mua vào sau đó mới xuất bán thu lời gấp bội. Cần thấy rằng, thị trường cá tra, ba sa ở ĐBSCL nhiều năm nay luôn do doanh nghiệp nắm cán, còn người nuôi cầm lưỡi, giá lên hay xuống phần lớn do doanh nghiệp quyết định.
Ông Nguyễn Trung Thành, nguyên Giám đốc Sở NN-PTNT Đồng Tháp, bức xúc: “Năm 2007, xuất khẩu cá tra, ba sa đạt giá trị khoảng 1 tỷ USD. Năm 2008, dự kiến mang về không dưới 1,2 tỷ USD. Với kim ngạch như vậy thì không ai chấp nhận được viễn cảnh 2kg cá tra hiện nay chưa bằng 1kg cá lòng tong.
Để tháo gỡ tình trạng khủng hoảng cá tra, ba sa, đồng thời tìm hướng phát triển bền vững, các tỉnh ĐBSCL kiến nghị các bộ, ngành chức năng nhanh chóng vào cuộc, tăng cường quản lý nhà nước, có biện pháp xử lý những doanh nghiệp bán phá giá, thao túng thị trường… Đồng thời cần xem xét ban hành một cơ chế quản lý về xuất khẩu cá tra, ba sa chặt chẽ như xuất khẩu gạo và các mặt hàng khác. Phân loại cụ thể thế nào là cá loại 1, loại 2, loại 3… để quy định giá chuẩn. Doanh nghiệp nào tự ý xuất với giá thấp hơn sẽ xử phạt, thậm chí rút giấy phép nếu vi phạm nhiều lần.
Ngoài ra, cần quy về một mối, quản lý chặt việc xuất khẩu… Có như vậy, nghề nuôi và chế biến cá tra, ba sa mới mong bền vững.
(24g)