Ông Phan Thế Ruệ - nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại - Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ Việt Nam - cho biết: Việc ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) là một sự kiện kinh tế, chính trị rất có ý nghĩa, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước, góp phần nâng tầm quan hệ Việt Nam - Nhật Bản hướng tới mục tiêu xây dựng quan hệ đối tác chiến lược vì hoà bình và thịnh vượng ở Châu Á như mong muốn của Chính phủ và nhân dân hai nước, tạo dựng nền tảng chắc chắn cho việc hình thành một khu vực thương mại tự do song phương, trong đó hàng hoá, vốn, công nghệ, lao động sẽ được lưu chuyển thông thoáng thuận lợi.

VJEPA tạo cơ hội để DN, người tiêu dùng hai nước tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ, nguyên - nhiên liệu và hàng hoá một cách hiệu quả nhất, sẽ hoàn tất chuỗi cung ứng giá trị của các DN Nhật Bản và ASEAN trong khu vực.

Các văn kiện VJEPA được ký kết bao gồm: Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản; Hiệp định Thực thi và Tuyên bố chung về việc ký kết Hiệp định VJEPA. Theo đó, lần đầu tiên Chính phủ Nhật Bản khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ để sớm công nhận Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường đầy đủ, xác lập quan hệ thương mại bình đẳng giữa hai nước.
 
Trong thời gian 10 năm, Việt Nam và Nhật Bản sẽ cơ bản hoàn tất lộ trình giảm thuế để xây dựng một khu vực thương mại tự do song phương hoàn chỉnh. Theo đó, 94,53% kim ngạch XK của Việt Nam và 87,66% kim ngạch XK của Nhật Bản sẽ được miễn thuế nhập khẩu. Các mặt hàng thuỷ sản, nông sản, dệt may, sắt thép, hoá chất, linh kiện điện tử sẽ có mức cam kết tự do hoá mạnh mẽ nhất.

Nhật Bản cam kết dành cho Việt Nam một khoản vay ODA lãi suất thấp để mỗi năm đào tạo khoảng 200 - 300 y tá Việt Nam tại Nhật Bản. Sau khi tốt nghiệp, các y tá sẽ được làm việc lâu dài tại Nhật Bản.

Nhật Bản cam kết hỗ trợ xây dựng hệ thống kiểm định tay nghề và hệ thống cấp chứng chỉ cho y tá và hộ lý Việt Nam. Trong vòng 1 năm kể từ khi ký VJEPA, hai bên sẽ nối lại việc đàm phán về di chuyển lao động nhằm tiếp tục cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường cho y tá, hộ lý và các ngành nghề khác của Việt Nam.

Hiệp định cũng quy định một số chương trình hợp tác song phương quan trọng như xây dựng trung tâm vệ sinh an toàn thực phẩm, hài hoà tiêu chuẩn kỹ thuật, cải thiện môi trường kinh doanh, hợp tác về nâng cao năng lực trong các lĩnh vực du lịch, quản lý DN vừa và nhỏ, giao thông vận tải, sở hữu trí tuệ...

Cùng ngày 25.12, Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Công nghiệp và Thương mại Nhật Bản đã ký kết Biên bản ghi nhớ về việc Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành công nghiệp phụ trợ nhằm giúp Việt Nam định hướng quy hoạch phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khuyến khích các DN sản xuất linh kiện của Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam, mở rộng cơ hội liên kết, hợp tác giữa các DN Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực này.

Theo ông Phan Thế Ruệ, sau khi được Quốc hội hai nước thông qua, nội dung cam kết của VJEPA sẽ được phổ biến công khai, theo đó, Bộ Công Thương sẽ tổ chức các hội thảo giới thiệu nội dung của VJEPA tới các địa phương, các hiệp hội và cộng đồng DN để tìm cơ hội hợp tác kinh doanh với các DN Nhật Bản tại Việt Nam và thị trường Nhật Bản.

Được biết, năm 2007 kim ngạch thương mại Việt Nam - Nhật Bản đạt hơn 12 tỉ USD, tăng hơn 3 lần so với năm 2000. Năm 2008, kim ngạch thương mại giữa hai nước dự kiến vượt trên 16 tỉ USD, phá vỡ mục tiêu 15 tỉ USD vào năm 2010 mà hai chính phủ dự kiến đề ra. Trong lĩnh vực đầu tư, trong năm 2008, tổng vốn FDI của các DN Nhật Bản đăng ký đầu tư vào Việt Nam lên tới 17 tỉ USD đứng thứ ba trong số các nước có đầu tư tại VN và là nhà đầu tư hàng đầu, với 4,8 tỉ USD xét về vốn thực hiện.