Nhóm I- nhóm mặt hàng cần thiết nhập khẩu: Dự kiến, kim ngạch nhập khẩu năm 2008 của nhóm mặt hàng này đạt 64,1 tỉ USD, tăng 28,4% so với năm 2007, chiếm tỉ trọng 77,3% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước. Phấn đấu đến năm 2010 tốc độ tăng trưởng nhóm này giảm xuống còn 5,9% (giảm mạnh chủ yếu do lượng xăng dầu nhập khẩu giảm), đạt kim ngạch 71,5 tỉ USD.
Đây là nhóm hàng thiết yếu, là đầu vào cho sản xuất và xuất khẩu, do đó phải đảm bảo và tạo thuận lợi cho nhập khẩu để ổn định sản xuất không áp dụng các biện pháp hành chính và kinh tế để quản lý. Tuy nhiên vẫn phải tính đến khả năng giảm hợp lý nhập khẩu ở nhóm này thì mới có khả năng giảm nhập siêu vì tỉ trọng khối này chiếm tới gần 4/5 tổng giá trị nhập khẩu.
Nhóm II – nhóm mặt hàng nhập khẩu cần kiểm soát nhập khẩu:
Nhóm mặt hàng nhập khẩu tuy cần thiết nhưng vẫn cần phải kiểm soát. Nhóm này gồm các mặt hàng: sản phẩm chế tạo từ gang thép, sản phẩm dầu gốc, gas, đá quý, kim loại quý, chiếm tỉ trọng 16% trên tổng kim ngạch nhập khẩu. Năm 2008, kim ngạch nhập khẩu nhóm này ước đạt khoảng 13,4 tỉ USD, tăng 37,4% so với năm 2007. Trong nhóm hàng hoá này thì mặt hàng vàng cần phải được kiểm soát chặt và không cấp thêm hạn ngạch nhập khẩu.
Với việc triển khai các biện pháp kiểm soát và hạn chế nhập khẩu, dự kiến tốc độ nhập khẩu nhóm này sẽ giảm xuống còn 12,9% vào năm 2010 với kim ngạch nhập khẩu khoảng 17,5 tỉ USD.
Nhóm III – nhóm mặt hàng hạn chế nhập khẩu:
Nhóm mặt hàng hạn chế nhập khẩu gồm: nguyên phụ liệu thuốc lá, hàng tiêu dùng, ôtô nguyên chiếc dưới 12 chỗ, linh kiện ôtô dưới 12 chỗ, linh kiện và phụ tùng xe gắn máy. Tỉ trọng nhóm này ở mức thấp nhất so với 2 nhóm trên, chiếm 6,6% trên tăng kim ngạch nhập khẩu.
Qua triển khai một số giải pháp như tăng thuế nhập khẩu, hạn chế tiếp cận ngoại tệ… kim ngạch nhóm này dự kiến sẽ giảm trong năm 2008. Ước tính, kim ngạch cả năm 2008 đạt 5,46 tỉ USD, tăng 40,7% so với năm 2007. Hai mặt hàng có tốc độ giảm nhiều nhất là ôtô nguyên chiếc và linh kiện dưới 12 chỗ ngồi, phụ tùng ôtô.
Dự kiến, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đạt 6,5 tỉ USD năm 2009 và 7,2 tỉ USD năm 2010, với tốc độ tăng bình quân giai đoạn 2008-2010 đạt 23,5%/năm.
Theo số liệu thống kê chính thức, năm 2008 hoạt động nhập khẩu diễn biến phức tạp. Trong những tháng đầu năm, giá thế giới tăng cao cùng với hoạt động mua tích trữ, đầu cơ gia tăng đã khiến kim ngạch nhập khẩu 7 tháng đầu năm tăng rất mạnh, tăng tới trên 60% so với cùng kỳ năm 2007. Nhưng bắt đầu từ tháng 8 tốc độ tăng kim ngạch nhập khẩu đã nhanh chóng giảm mạnh. Đặc biệt kim ngạch nhập khẩu trong tháng 11 và tháng 12 còn giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2007. Tuy vậy, tính chung cả năm, kim ngạch nhập khẩu của cả nước vẫn tăng 28%, đạt trên 80 tỉ USD.
Qua thống kê có thể thấy, kim ngạch nhập khẩu trong năm 2008 tăng chủ yếu là do giá tăng mạnh trong khi khối lượng nhập khẩu tăng không đáng kể. Điều đáng nói là ở một số mặt hàng khối lượng hàng nhập về tăng mạnh lại đúng vào thời điểm giá trên thị trường thế giới lên đến đỉnh, điển hình ở một số mặt hàng như xăng dầu, thức ăn chăn nuôi, giấy… Chính điều này đã cản trở cho việc giảm giá bán lẻ ở trong nước, gây thiệt hại cho nền kinh tế, cho người tiêu dùng và cho chính bản thân doanh nghiệp.
Một diễn biến đáng chú ý nữa trong hoạt động nhập khẩu năm 2009 đó là sự chuyển dịch thị trường nhập khẩu. Đó là nhập khẩu từ Trung Quốc có xu hướng giảm, nhất là ở một số mặt hàng như sắt thép, phân bón…