Xây dựng lại nghị định thư bị bỏ ngỏ
Cuối tháng 1/2008 Ban thư ký ASEAN đã khởi động lại dự thảo Nghị định thư số 7 tại hội thảo về xây dựng hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN (gọi tắt là ACTS) của Hiệp định khung ASEAN về Tạo thuận lợi cho hàng hoá quá cảnh được ký tại Hà Nội năm 1998 với mục đích tạo thuận lợi cho dòng luân chuyển hàng hoá trong lãnh thổ của các nước này và các nước ký kết, Hiệp định này bao gồm 09 nghị định thư. Hiện nay, Nghị định thư số 2 về chỉ định các cặp cửa khẩu đối diện của các nước ký kết, sô 6 về biên giới đường sắt và các trạm chuyển tàu và số 7 về hệ thống quá cảnh hải quan vẫn chưa được ký kết. Việc xây dựng hệ thống quá cảnh hải quan trong môi trường hải quan tích hợp là nền tảng đối với ASEAN, một thị trường và một cơ sở sản xuất, các nguyên tắc cơ bản của hệ thống quá cảnh hải quan quốc tế, sự liên quan của hệ thống quá cảnh với an ninh dây chuyền cung ứng và các vấn đề chống gian lận. Do vậy, cần có hệ thống quá cảnh hải quan bao gồm một tờ khai hàng hoá từ nơi xuất phát đến nơi kết thúc hành trình, một khoản đảm bảo có giá trị cho toàn bộ hành trình quá cảnh quốc tế, dòng vận chuyển tự do đối với xe tải và lái xe.
Một hệ thống quá cảnh hiệu quả phải đảm bảo có được các yếu tố ?
Thứ nhất: cần có một hệ thống công nghệ thông tin và viễn thông (ICT) mạnh, sử dụng các dữ liệu điện tử và áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro, trong đó khuyến nghị sử dụng hệ thống Asycuda từ kinh nghiệm của EU;
Thứ hai: cần một cơ chế đảm bảo tài chính để chi trả cho các khoản phát sinh trong quá trình quá cảnh;
Thứ ba: một cơ chế tiếp cận hệ thống hợp lý cho các đối tượng liên quan;
Thứ tư: chế độ phê duyệt và niêm phong các phương tiện vận tải và công-ten-nơ.
- Giới thiệu các hệ thống quá cảnh hiện hành, bao gồm hệ thống quá cảnh TIR của UNECE và hệ thống quá cảnh chung của Châu Âu;
- Các nguyên tắc cơ bản của hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN gồm cơ chế đảm bảo quốc tế, các nguyên tắc quản lý rủi ro và mạng lưới hệ thống được vi tính hoá.
Mục tiêu xây dựng một hệ thống quá cảnh hiệu quả là vấn đề quan trọng trong việc đàm phán các cam kết quốc tế về lĩnh vực hải quan. Mục tiêu này cũng được nêu tại Công ước Kyoto sửa đổi và Khung Tiêu chuẩn về an ninh dây chuyền cung ứng (SAFE) của WCO.