Chuẩn hóa sản phẩm, nâng khả năng cạnh tranh
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ (Cơ quan chủ trì tham mưu quản lý OCOP), trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 19 sản phẩm được công nhận OCOP. Trong đó, 9 sản phẩm được đánh giá mới đạt 3 sao; 6 sản phẩm đạt 4 sao, gồm 5 sản phẩm đánh giá lại và 1 sản phẩm nâng hạng; 4 sản phẩm đạt 5 sao. Kết quả này vừa bổ sung các sản phẩm mới, vừa cho thấy quá trình duy trì chất lượng và nâng hạng những sản phẩm đã được công nhận.
Lũy kế, tỉnh Phú Thọ có 571 sản phẩm OCOP còn hiệu lực chứng nhận, gồm 478 sản phẩm 3 sao, 84 sản phẩm 4 sao và 9 sản phẩm 5 sao. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương. Tuy nhiên, cơ cấu hạng sao cũng cho thấy dư địa nâng chất còn lớn khi sản phẩm 3 sao vẫn chiếm tỷ trọng chủ yếu, trong khi số sản phẩm 5 sao còn ít.
Điểm đáng chú ý của quá trình phát triển OCOP không chỉ nằm ở việc gia tăng số lượng sản phẩm được công nhận, mà còn ở yêu cầu chuẩn hóa từ sản xuất đến tiêu thụ. Đối với nhiều đặc sản được hình thành từ phương thức sản xuất truyền thống, việc tham gia chương trình tạo động lực để các chủ thể từng bước hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng, quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác và phương thức tổ chức kinh doanh.
Quá trình chuẩn hóa cũng giúp hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở làng nghề nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, từng bước đáp ứng yêu cầu của các hệ thống phân phối hiện đại. Khi chất lượng, thương hiệu và phương thức sản xuất được nâng lên, sản phẩm có thêm điều kiện tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao hơn, đồng thời tạo cơ sở để hình thành các vùng nguyên liệu an toàn, ứng dụng công nghệ và liên kết theo chuỗi giá trị.
Song song với chuẩn hóa sản phẩm, kết nối thị trường là khâu có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phát triển lâu dài của OCOP. Trong 9 tháng đầu năm, Phú Thọ đã giới thiệu, kết nối các chủ thể và sản phẩm tiêu biểu tham gia Hội chợ mùa Xuân 2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia. Tại Hội chợ Hùng Vương, trong khuôn khổ Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ, các sản phẩm OCOP được trưng bày tại 2 gian hàng.
Hoạt động quảng bá tiếp tục được mở rộng thông qua Triển lãm Kinh tế biển xanh - Nông nghiệp và Môi trường bền vững tại Nghệ An cùng các hội chợ tại nhiều tỉnh, thành phố. Bên cạnh hình thức trưng bày, giới thiệu trực tiếp, các chủ thể còn được hỗ trợ đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử, mở thêm kênh tiếp cận người tiêu dùng và kết nối cung - cầu.
Việc đa dạng hóa phương thức xúc tiến thương mại giúp sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, để một sản phẩm từ gian hàng hội chợ hoặc nền tảng trực tuyến trở thành sản phẩm được thị trường lựa chọn lâu dài, điều kiện tiên quyết vẫn là chất lượng ổn định, khả năng cung ứng đáp ứng đơn hàng và năng lực duy trì thị trường của chủ thể.
Nâng chất lượng, củng cố năng lực chủ thể
Thực tế triển khai cho thấy, sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP Phú Thọ vẫn chịu tác động bởi nhiều yếu tố. Một số chủ thể còn thiếu vốn, hạn chế về quản trị, tiếp thị và phát triển thị trường. Quy mô sản xuất nhỏ khiến việc mở rộng sản lượng, đáp ứng yêu cầu của người mua và liên kết với doanh nghiệp phân phối còn gặp khó khăn, nhất là khi tham gia các kênh bán hàng hiện đại.
 |
|
Phú Thọ tiếp tục tăng cường kết nối cung - cầu, hỗ trợ bán hàng trực tuyến và tham gia hội chợ quảng bá các sản phẩm OCOP; doanh nghiệp, chủ thể giao thương ngoài tỉnh.
|
Chất lượng sản phẩm giữa các chủ thể chưa đồng đều và việc duy trì ổn định chất lượng vẫn là yêu cầu cần được quan tâm. Liên kết với vùng nguyên liệu đạt chuẩn còn hạn chế. Một số sản phẩm chưa tạo được sự khác biệt rõ nét, chưa khai thác đầy đủ giá trị văn hóa và tri thức bản địa để hình thành câu chuyện, thương hiệu và lợi thế riêng. Bao bì, nhãn mác đã có chuyển biến, song xây dựng thương hiệu và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ vẫn cần được đầu tư hơn.
Những hạn chế này cho thấy quá trình phát triển OCOP đang chuyển từ yêu cầu “có sản phẩm” sang yêu cầu “có sản phẩm đạt chất lượng, có thị trường và có khả năng phát triển lâu dài”. Vì vậy, sau khi được công nhận, sản phẩm vẫn cần được tiếp tục đầu tư, hoàn thiện và kết nối để duy trì giá trị trên thị trường.
Từ thực tế trên, trong 3 tháng cuối năm 2026, Phú Thọ tập trung phát triển, nâng cấp các sản phẩm chủ lực, đặc trưng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, hình thành chuỗi giá trị gắn với thị trường ổn định. Mục tiêu cả năm là tiêu chuẩn hóa, phát triển mới, nâng hạng và công nhận lại từ 50–55 sản phẩm đạt 3 sao trở lên; trong đó ưu tiên nâng các sản phẩm 3 sao lên 4–5 sao và hỗ trợ các chủ thể tại địa bàn đặc biệt khó khăn. Đối với các sản phẩm đã được phân hạng, trọng tâm là duy trì chất lượng, cải thiện mẫu mã, bao bì và từng bước mở rộng quy mô sản xuất gắn với đầu ra. Với sản phẩm mới, nội dung hỗ trợ tập trung vào hoàn thiện hồ sơ, phương án kinh doanh, xây dựng thương hiệu, mã số, mã vạch, tem truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm. Đầu tư máy móc, thiết bị, đồng thời thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ cũng là những nội dung quan trọng.
Để các chính sách hỗ trợ phát huy hiệu quả, tỉnh dự kiến tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng và trao đổi kinh nghiệm cho các chủ thể OCOP; đồng thời rà soát, kiểm tra việc duy trì điều kiện sản xuất và sử dụng biểu trưng sau công nhận. Qua đó, chất lượng sản phẩm được gắn với trách nhiệm của chủ thể trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ tập trung vào thời điểm đánh giá, phân hạng.
Ở khâu thị trường, Phú Thọ tiếp tục tăng cường kết nối cung - cầu, hỗ trợ bán hàng trực tuyến và tham gia hội chợ quảng bá, giao thương ngoài tỉnh. Cùng với đó, địa phương định hướng lồng ghép các nguồn lực từ khuyến nông, khuyến công, khoa học và công nghệ, du lịch và đào tạo nhân lực. Các xã, phường được khuyến khích khôi phục những sản phẩm truyền thống, làng nghề có nguy cơ thất truyền để phát triển thành sản phẩm OCOP, qua đó vừa tạo giá trị kinh tế, vừa góp phần bảo tồn bản sắc địa phương.
Đó cũng là hướng để OCOP Phú Thọ không chỉ dừng ở việc công nhận sản phẩm, mà trở thành một động lực phát triển kinh tế nông thôn, nâng thu nhập cho người sản xuất, gìn giữ giá trị văn hóa và thúc đẩy sản xuất theo hướng xanh, an toàn và bền vững.