Đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Slovenia

Tin từ Thương vụ Việt Nam tại Áo, ngày 09/6/2026, tại thành phố Maribor, Bộ Kinh tế, Du lịch và Thể thao Slovenia đã chủ trì tổ chức Diễn đàn Toàn cầu Slovenia (SGF) với chủ đề “Slovenia trên sân chơi toàn cầu”.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Tiến sỹ Anže Logar - Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ trưởng Kinh tế, Lao động và Thể thao Slovenia nêu bật thành tựu thương mại của Slovenia với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 72 tỷ Euro, với sự phát triển mạnh các nhóm sản phẩm, hàng hóa chuyên môn chất lượng cao.

Phó Thủ tướng Anže Logar cho biết, Chính phủ mới của Slovenia sẽ tiếp tục tăng tỷ lệ sản phẩm có giá trị cao và xuất khẩu dịch vụ để cải thiện cơ cấu xuất khẩu. Đặc biệt, Slovenia đẩy mạnh thể thao ngoại giao, biến thể thao thành cầu nối con người, là công cụ mềm mại và hữu hiệu như ngoại giao kinh tế. Slovenia khuyến khích các doanh nghiệp nước này sử dụng chương trình Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway) do EU hỗ trợ để quốc tế hoá nền kinh tế.

Slovenia là nền kinh tế phát triển ổn định và thịnh vượng với GDP bình quân đầu người năm 2024 đạt 31.698 Euro, cao hơn các nền kinh tế chuyển đổi khác ở Trung Âu. Với dân số chỉ hơn 2 triệu dân và diện tích hơn 20 nghìn km2, Slovenia là thị trường hàng hoá và dịch vụ chất lượng và đời sống tương đối cao so với các nước Đông Âu. Năm 2024, ngành công nghiệp đóng góp vào 19,4% GDP và 29,2% việc làm. Các ngành công nghiệp cơ khí (ô tô, máy công cụ) và các ngành công nghiệp giá trị gia tăng cao (điện tử, dược phẩm và hóa chất) đã trải qua sự phát triển đáng kể. Ngành nông nghiệp chiếm 1,5% GDP và sử dụng 0,6% lao động. Tổng diện tích đất nông nghiệp canh tác chiếm 30,6% tổng diện tích cả nước, với 4,8% diện tích đất nông nghiệp dành cho sản xuất hữu cơ. Lâm nghiệp là một yếu tố kinh tế quan trọng, với 58% diện tích đất được bao phủ bởi rừng và giá trị sản xuất đóng góp vào nền kinh tế là 315,9 triệu EUR. Dịch vụ vẫn là ngành chủ chốt của nền kinh tế Slovenia. Ngành này chiếm 79,1% GDP và sử dụng 70,2 % tổng lực lượng lao động, đã cho thấy xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ trong mười năm qua, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT), dịch vụ tài chính và thương mại, và kinh doanh bán lẻ. Ngành du lịch rất năng động và đang trải qua giai đoạn tăng trưởng nhanh (7 triệu khách du lịch năm 2025, tiếp tục tăng trưởng ổn định và bền vững của ngành du lịch nước này). Đặc trưng của nền kinh tế của Slovenia là tính chất mở cửa, khoảng 2/3 trao đổi thương mại của Slovenia là với các nước thành viên EU, chính sách quản lý nhập khẩu của Slovenia cơ bản tuân theo quy định chung của EU.

Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Slovenia có mức tăng trưởng vượt bậc, từ 46,1 triệu USD năm 2012 lên 573 triệu USD năm 2022 (tăng hơn 12 lần), tuy nhiên, kể từ khi xung đột Biển Đỏ bắt đầu tháng 11/2023, do đó, các doanh nghiệp Việt Nam chuyển tuyến đường không đi qua cảng Koper của Slovenia nên thương mại song phương bị ảnh hưởng đáng kể. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Slovenia đạt 485,7 triệu USD, giảm 4,7% so với cùng kỳ năm trước, thặng dư thương mại 270 triệu USD nghiêng về phía Việt Nam. Trong đó xuất khẩu đạt 377,9 triệu USD, giảm 5,9% so với năm ngoái, còn nhập khẩu đạt 107,8 triệu USD giảm 0,2%. Năm tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - Slovenia đạt 231,25 triệu USD, tăng 16,9%, Việt Nam thặng dư 127,3 triệu USD trong đó xuất khẩu đạt 179,28 triệu USD tăng 11,9% còn nhập khẩu đạt 51,97 triệu USD tăng 38,1%. Luỹ kế đến 31/5/2026 Slovenia có 3 dự án FDI với tổng trị giá 2,27 triệu USD, đứng thứ 95/154.

Nhìn chung, hàng hoá trao đổi hai bên chủ yếu là hàng công nghiệp nhẹ, hoá chất và hàng tiêu dùng thông thường. Cơ cấu hàng xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Slovenia không những không cạnh tranh mà còn có tính bổ sung cho nhau, là điều kiện thuận lợi để xây dựng mối quan hệ hợp tác trong các ngành hàng mỗi bên có thế mạnh như nông thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ, gia dụng. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Slovenia là da giày, thiết bị điện, dệt may, cà phê, điện thoại di động. Tại thị trường Slovenia, mặt hàng cá tra đang được ưa chuộng vì giá thấp, chất lượng thịt ngọt, nhưng kim ngạch xuất khẩu cá tra vào thị trường này còn rất thấp.

Theo Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), Việt Nam sẽ giảm 65% thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ EU ngay khi EVFTA có hiệu lực ngày 01 tháng 8 năm 2020, phần còn lại sẽ được xoá trong giai đoạn 10 năm. Ngược lại, 99% dòng thuế nhập khẩu từ Việt Nam vào EU sẽ được xóa bỏ sau 7 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực. EVFTA đã tạo tác động lan tỏa tới các nước EU trong đó có Slovenia, các sản phẩm tận dụng tốt nhất các ưu đãi thuế quan EVFTA được ghi nhận là gạo (100%), giày dép (74-98%), thủy sản (70-76%), nhựa và các sản phẩm nhựa (53-70%).

Tuy nhiên, thị trường EU có tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Trước tiên, doanh nghiệp sử dụng lao động phải cam kết bảo đảm điều kiện làm việc tiêu chuẩn cho công nhân, bảo đảm sản xuất an toàn về con người và bảo vệ môi trường, nhất là không được sử dụng lao động cưỡng bức hay lao động trẻ em. Nông sản xuất khẩu sang EU phải đạt chứng nhận GlobalGAP, HACCP, BRC hoặc ISO 22000. EU có các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất, vi sinh vật trong thực phẩm.

EU yêu cầu các sản phẩm phải có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, từ nguyên liệu đầu vào đến quá trình sản xuất và phân phối. Các loại rau củ quả nhập khẩu phải đáp ứng tiêu chuẩn thị trường của EU về chất lượng thương mại (bao gồm chủng loại, màu sắc, thời gian sử dụng, hư hỏng bên ngoài hoặc hình dạng của sản phẩm), cũng như quy định về nhãn mác. Mặc dù các sản phẩm Việt Nam có khả năng cạnh tranh cao so với các nước cung cấp khác, đặc biệt là trong các lĩnh vực dệt may, da giày và thủy sản, tuy nhiên các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần tập trung đổi mới dây chuyền công nghệ, chú trọng xây dựng thương hiệu mạnh cho doanh nghiệp của mình, đồng thời cần tìm hiểu và cập nhật thường xuyên những thay đổi trong chính sách hàng nhập khẩu.

Nhân dịp SGF 2026, Thương vụ Việt Nam tại Áo đã phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Slovenia (CCIS) giới thiệu về Chương trình Thu mua Quốc tế Việt Nam 2026 (VIS 2026) do Bộ Công Thương tổ chức từ ngày 03 - 05/9/2026 tại thành phố Hồ Chí Minh và mời các doanh nghiệp Slovenia tham dự VIS 2026.

Nhờ Hiệp định EVFTA, thị trường Slovenia đã mang lại nhiều cơ hội cho hàng hóa Việt Nam. Trong thời gian tới, Chính phủ mới của hai bên cần tiếp tục thúc đẩy các trọng tâm hợp tác, đặc biệt sử dụng Sáng kiến Global Gateway và chuẩn bị tổ chức phiên họp Uỷ ban Liên chính phủ lần thứ 4 tại Việt Nam để lấy lại đà tăng trưởng thương mại song phương bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Biển Đỏ thời gian qua.