Bộ Lao động Mỹ cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2026 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2023, sau khi tăng 3,8% trong tháng 4/2026 và 3,3% trong tháng 3/2026. So với tháng liền trước, CPI tăng 0,5%, thấp hơn mức tăng 0,6% của tháng 4/2026 nhưng phù hợp với dự báo của các nhà kinh tế.
Đây là tháng thứ ba liên tiếp CPI tăng mạnh, cho thấy áp lực chi phí sinh hoạt tiếp tục đè nặng lên các hộ gia đình Mỹ. Thu nhập thực tế bình quân theo giờ giảm 0,7% trong 12 tháng tính đến tháng 5/2026, sau khi giảm 0,3% trong tháng 4/2026, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp tiền lương không theo kịp lạm phát.
Giá hàng hóa năng lượng tăng 3,9% trong tháng 5/2026, đóng góp hơn 60% mức tăng CPI trong tháng. So với cùng kỳ năm trước, giá năng lượng tăng 23,5%.
Trong đó, giá xăng tăng 7% so với tháng liền trước và tăng tới 40,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù giá dầu đã hạ nhiệt trong những tuần gần đây khiến giá xăng giảm bớt, các nhà kinh tế vẫn thận trọng do căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang.
Tổng thống Donald Trump cho rằng áp lực lạm phát sẽ giảm mạnh khi cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu chống Iran kết thúc, dù ông thừa nhận giá cả đang tăng.
Ngoài năng lượng, giá thuê nhà tiếp tục tăng và góp phần đẩy lạm phát đi lên. Trong khi đó, đà tăng giá thực phẩm chậm lại sau khi tăng tốc trong tháng 4. Giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa chỉ tăng 0,1%, khi giá đồ uống không cồn, ngũ cốc, bánh mì, rau quả tăng nhưng được bù đắp một phần bởi giá thịt và sản phẩm sữa giảm.
Sau khi báo cáo việc làm tháng 5/2026 phản ánh thị trường lao động tiếp tục mạnh hơn dự báo, thị trường tài chính bắt đầu tính đến khả năng Fed tăng lãi suất trở lại. Tuy nhiên, số liệu CPI cho thấy cú sốc giá dầu hiện vẫn chủ yếu tác động đến lĩnh vực vận tải và chưa lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế.
Các nhà phân tích vì vậy vẫn cho rằng ngưỡng để Fed nâng lãi suất còn khá cao. Phần lớn dự báo Fed sẽ giữ lãi suất điều hành trong vùng 3,5%-3,75% tại cuộc họp tuần tới, song có thể từ bỏ quan điểm thiên về nới lỏng chính sách.
Nếu loại trừ thực phẩm và năng lượng, CPI lõi tháng 5/2026 tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước, nhích lên từ mức 2,8% của tháng 4/2026. So với tháng trước, CPI lõi tăng 0,2%, thấp hơn mức 0,4% của tháng 4/2026.
Giá bảo hiểm xe cơ giới giảm 1,7%, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2020, góp phần kìm hãm lạm phát lõi. Trong khi đó, giá xe mới giảm, giá xe đã qua sử dụng tăng nhẹ 0,1% và giá hàng hóa lõi giảm 0,1%.
Chi phí thuê nhà tăng 0,4%, trong khi chi phí thuê nhà quy đổi của chủ sở hữu tăng 0,3%. Giá vé máy bay tăng 2,7% trong tháng và tăng tới 26,7% so với cùng kỳ năm trước do giá nhiên liệu hàng không tăng cao.
Chi phí chăm sóc sức khỏe tăng 0,5%, chủ yếu do giá dịch vụ nha khoa và bệnh viện tăng. Giá dịch vụ, không bao gồm năng lượng, tăng 0,3% sau khi tăng 0,5% trong tháng 4/2026.
Dựa trên số liệu CPI, các nhà kinh tế ước tính chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát mà Fed ưu tiên theo dõi - tăng 0,4% trong tháng 5/2026, tương đương mức tăng của tháng 4/2026. Nếu dự báo này chính xác, lạm phát PCE sẽ tăng 4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed.
Các chuyên gia cảnh báo nếu giá năng lượng không sớm hạ nhiệt, áp lực giá cả có thể lan sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác, đồng thời làm gia tăng kỳ vọng lạm phát. Điều này đồng nghĩa khả năng Fed nâng lãi suất trong tương lai vẫn chưa bị loại bỏ.

Nguồn: Vinanet/VITIC (Theo Reuters)