Dữ liệu riêng biệt cũng cho thấy tiền lương thực tế trong tháng 12/2025 giảm 0,1% so với cùng kỳ năm trước, cải thiện đáng kể so với mức giảm 1,6% trong tháng 11/2025, nhờ lạm phát hạ nhiệt và tiền thưởng của người lao động tăng đều.
Các dữ liệu này phản ánh bài toán khó đối với chính phủ Nhật Bản trong việc vừa thúc đẩy tăng lương để hỗ trợ sức mua của hộ gia đình, vừa giúp các doanh nghiệp nhỏ ứng phó với chi phí nhân công ngày càng tăng.
Thủ tướng Sanae Takaichi, người vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử ngày 08/02, cho biết chính phủ sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ đang gặp khó khăn trong việc nâng lương, như một phần trong chiến lược thúc đẩy thu nhập.
Theo khảo sát của viện nghiên cứu tư nhân Tokyo Shoko Research, số vụ phá sản tăng 5,6% trong tháng 01/2026 lên 887 vụ so với cùng kỳ năm ngoái - mức cao nhất cho tháng 1 trong 13 năm. Trong đó, 19 doanh nghiệp cho biết chi phí lao động tăng vọt là nguyên nhân chính khiến họ nộp đơn phá sản, gấp ba lần so với một năm trước. Có 36 doanh nghiệp cho biết thiếu hụt lao động là yếu tố then chốt, đánh dấu lần tăng đầu tiên trong tám tháng.
“Nhiều doanh nghiệp nhỏ không thể xoay xở trước chi phí tăng cao và tình trạng thiếu lao động. Khi nhu cầu vốn có khả năng tăng lên trước thời điểm kết thúc năm tài khóa vào tháng 3, số vụ phá sản nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng ở mức vừa phải,” Tokyo Shoko Research nhận định.
Lạm phát cơ bản của Nhật Bản đã vượt mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương trong gần bốn năm, khi các doanh nghiệp tiếp tục chuyển chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao sang giá bán. Lạm phát dai dẳng, cùng với tình trạng thiếu lao động ngày càng gay gắt, đã buộc các công ty phải tăng lương, dù tốc độ tăng vẫn chưa theo kịp lạm phát.
Các nhà phân tích dự báo lạm phát tiêu dùng sẽ hạ nhiệt trong những tháng tới nhờ mức tăng mạnh của năm ngoái và tác động của các khoản trợ cấp nhiên liệu được triển khai từ tháng 2/2026.
Ông Yoshiki Shinke, chuyên gia kinh tế cao cấp tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, dự báo tiền lương thực tế trong tháng 1/2026 sẽ tăng so với cùng kỳ và duy trì ở mức dương ít nhất đến tháng 3/2026.
“Tuy nhiên, áp lực lạm phát từ đồng yen yếu là một rủi ro. Nếu đồng yen tiếp tục suy yếu, các doanh nghiệp có thể đẩy mạnh tăng giá trở lại, khiến lạm phát duy trì ở mức cao. Trong kịch bản đó, tiền lương thực tế có thể quay lại mức tăng trưởng âm vào tháng 4”, ông Shinke cảnh báo.
Triển vọng tiền lương thực tế là yếu tố then chốt quyết định thời điểm Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục tăng lãi suất, sau khi nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm là 0,75% vào tháng 12/2025. Thống đốc Kazuo Ueda cho biết BOJ cần có đủ cơ sở chứng minh lạm phát cơ bản sẽ bền vững quanh mục tiêu 2% trước khi tiến hành các đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Nguồn: Vinanet/VITIC/Reuters