Những thực tế này dường như mâu thuẫn, và trong khi có một số vấn đề có thế giúp giải thích động lực này, có lẽ thuyết phục nhất là Trung Quốc dường như trở thành hòa hợp hơn với tác động thị trường đối với các sản phẩm xăng dầu ở châu Á.
Như thường xảy ra với trường hợp nhập, xử lý dầu thô của Trung Quốc và xuất khẩu sản phẩm đã lọc của họ, số liệu này chưa đầy đủ và trong trường hợp này các số thiếu là chuyển động trong tồn kho.
Số liệu dự trữ phát hành mới nhất trong tháng 4/2018, vì thế rất khó để biết lượng nguyên liệu của nhà máy lọc dầu đã đưa vào các kho chứa, do trái ngược với việc xuất khẩu hay tiêu thụ trong nước. Nhưng những gì được biết là nhà máy lọc dầu đã chạy tổng cộng 11,95 triệu thùng/ngày trong tháng 7/2018 so với 11,6 triệu thùng trong cùng tháng năm 2017.
Trong 7 tháng đầu năm nay, các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc đã xử lý 12,07 triệu thùng dầu mỗi ngày, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, xuất khẩu xăng giảm xuống 890.000 tấn trong tháng 7/2018, tương đương khoảng 244.000 thùng/ngày, giảm từ 334.000 thùng/ngày trong tháng 6 và 403.000 thùng/ngày trong tháng 5/2018.
Xuất khẩu dầu diesel giảm xuống 1,54 triệu tấn hay khoảng 372.000 thùng/ngày, giảm từ 402.000 thùng/ngày trong tháng 6 và 484.000 thùng/ngày trong tháng 5/2018. Ngoài ra còn lượng chưa biết chuyển vào kho dự trữ, xuất khẩu xăng và dầu diesel có thể bị ảnh hưởng bởi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc gần hết hạn ngạch và cắt giảm xuất khẩu trở lại.
Cũng có khả năng rằng nhà máy lọc dầu nhỏ hơn, các nhà máy lọc dầu độc lập xuất khẩu ít vì giảm hoạt động, do họ phải chiến đấu với giá dầu thô tăng và tăng cường sự giám sát về thuế của chính phủ.
Tiêu thụ nội địa của Trung Quốc cũng có thể tăng, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp dựa vào nhu cầu đỉnh điểm trong mùa hè.
Tất cả những yếu tố này có thể giúp làm sáng tỏ sự sa sút trong xuất khẩu nhiên liệu xăng dầu của Trung Quốc, nhưng có thể sự giải thích tốt nhất là chuyển động của giá trong thời điểm khi xuất khẩu tháng 7 đã được chuẩn bị.
Lợi nhuận để sản xuất một thùng xăng tại Singapore từ dầu thô Brent đã giảm xuống mức 3,38 USD/thùng, thấp nhất từ đầu năm tới nay trong ngày 4/7/2018. Lợi nhuận này đã sụt giảm ổn định kể từ khi đạt đỉnh cao 9,91 USD/thùng trong ngày 22/5/2018, nghĩa là tại thời điểm này các nhà máy lọc dầu Trung Quốc dự tính sẽ bán xăng để xuất khẩu, động lực như vậy đang yếu đi.
Câu chuyện tương tự với dầu diesel, lợi nhuận để sản xuất 1 thùng diesel 10ppm từ dầu thô Dubai giảm xuống mức thấp 12,97 USD/thùng vào ngày 27/6/2018, giảm từ 16,64 USD/thùng trong ngày 18/5/2018.
Sự biến động giá cho thấy rằng các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc có thể trở nên nhạy cảm hơn với giá và do đó ít có khả năng xuất khẩu xăng dầu dư thừa bất kể lợi nhuận thu được từ việc này.
Điều đáng chú ý là lợi nhuận đối với lọc dầu diesel và xăng sau đó tăng, với dầu diesel tăng lên 16,33 USD/thùng vào ngày 24/8/2018, trước khi giảm nhẹ xuống 16,06 USD/thùng vào ngày 27/8/2018.
Lợi nhuận lọc xăng tăng vọt 240% từ mức thấp hồi tháng 7/2018 lên 11,55 USD/thùng vào ngày 15/8/2018, mặc dù sau đó giảm xuống 8,21 USD/thùng trong ngày 27/8/2018.
Sự phục hồi trong lợi nhuận sản xuất nhiên liệu có thể đến quá trễ để thúc đẩy đáng kể xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 8/2018. Nhưng tháng 9/2018 sẽ tiết lộ liệu các nhà máy lọc dầu Trung Quốc có thực sự trở nên nhạy cảm về giá hơn hay liệu các yếu tố khác vẫn đóng vai trò lớn hơn không.
Nguồn: VITIC/Reuters