Campuchia dự kiến xuất khẩu gạo sẽ vượt mốc 1 triệu tấn vào năm 2026 nhờ đa dạng hóa thị trường, chính phủ hỗ trợ tài chính và nhu cầu ngày càng tăng từ Trung Quốc, châu Âu và Philippines, đó là nhận định của ông Oknha Lay Chhun Hour (biệt danh là Andy), chủ tịch Liên đoàn Gạo Campuchia.
Ông Chhun Hour cho biết, Campuchia đã xuất khẩu gần 470.000 tấn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2026 và vẫn đang phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu 1 triệu tấn trong năm nay.
"Campuchia chắc chắn sẽ đạt được mục tiêu xuất khẩu 1 triệu tấn do chính phủ đặt ra từ nhiều năm trước, và năm nay chúng tôi kỳ vọng xuất khẩu sẽ vượt qua mức đó," ông nói. Mục tiêu xuất khẩu 1 triệu tấn gạo được chính thức đặt ra vào tháng 8 năm 2010 dưới sự lãnh đạo của cựu Thủ tướng Samdech Techo Hun Sen.
Theo ông Chhun Hour, xuất khẩu gạo của Campuchia trong bốn tháng đầu năm 2026 đã tăng 66% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ xuất khẩu mạnh mẽ sang châu Âu, Trung Quốc và các thị trường khu vực châu Á.
Ông Chhun Hour cho biết chiến lược của liên bang tập trung vào ba trụ cột: đa dạng hóa thị trường, tạo điều kiện tài chính và phát triển thương hiệu.
Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại gạo quan trọng nhất của liên bang. Ông Chhun Hour cho biết liên bang cũng đang tìm cách đa dạng hóa xuất khẩu bằng cách mở rộng sang các thị trường mới, bao gồm Trung Đông, các thị trường châu Á khác, Tây Phi, châu Đại Dương và Mỹ.
"Chúng tôi tập trung vào phân khúc trung và cao cấp và tận dụng lợi thế tự nhiên của Campuchia về các giống gạo cao cấp".
Ông Chhun Hour nhấn mạnh nhu cầu mạnh mẽ đối với các giống gạo thơm cao cấp của Campuchia, bao gồm gạo SKO, SRO và gạo Jasmine, tại châu Âu, trong khi nhu cầu đối với gạo OM 5451 từ Trung Quốc và Philippines cũng tăng đáng kể.
"Giá gạo OM 5451 vào khoảng 450 USD/tấn cách đây vài tuần và hiện đã trên 500 USD/tấn," ông nói.
Sự hỗ trợ của Chính phủ
Ông Chhun Hour cho biết chính phủ Campuchia đã đưa ra các chương trình tài trợ khẩn cấp để hỗ trợ các nhà máy xay xát và ổn định giá lúa trong mùa thu hoạch.
Nguồn vốn lãi suất thấp, được tạo điều kiện thông qua Bộ Kinh tế và Tài chính, cho phép các nhà máy xay xát mua lúa trực tiếp từ nông dân và tăng lượng hàng tồn kho.
"Năm nay, chính phủ đã giải ngân quỹ khẩn cấp để hỗ trợ cả nông dân và các nhà máy xay xát sau khi giá lúa giảm đáng kể vào đầu năm," ông Chhun Hour nói.
Liên đoàn cũng đang hợp tác với các cơ quan chức năng để giảm chi phí sản xuất - đặc biệt là chi phí điện và hậu cần - nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh so với các nhà cung cấp như Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ.
Chính phủ đã phân bổ nguồn vốn thông qua Ngân hàng Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn và các chương trình bảo lãnh tín dụng để hỗ trợ nhu cầu vốn lưu động của các nhà máy xay xát.
Theo Platts, giá gạo Thái Lan Hom Mali 100% 5 loại B ngày 8 tháng ở mức 1.210 USD/tấn FOB FCL, tăng 100 USD/tấn so với tháng trước; gạo thơm Việt Nam 5% ở mức 500 USD/tấn FOB, tăng 49 USD/tấn so với tháng trước.
Ông Chhun Hour cho biết giá gạo Campuchia thường cao hơn so với các đối thủ châu Á, nhưng nhấn mạnh rằng nước này đang theo đuổi chiến lược xuất khẩu dựa trên giá trị hơn là tập trung vào khối lượng.
"Campuchia đang chuyển từ mô hình 'khối lượng bằng mọi giá' sang chiến lược dựa trên giá trị cao hơn", ông nói.
Giá gạo dự kiến sẽ tăng
Theo ông Chhun Hour, giá xuất khẩu gạo Campuchia dự kiến sẽ tăng 5%-10% trong ba tháng tới do chi phí vận chuyển, bảo hiểm và phân bón tăng cao liên quan đến căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông. "Thị trường nội địa sẽ ổn định hoặc tăng nhẹ, nhưng giá xuất khẩu FOB dự kiến sẽ tăng do chi phí vận chuyển và hậu cần tăng lên", ông nói.
Ông Chhun Hour dự đoán giá gạo thơm (Phka Malis) có thể tăng tới 870 USD/tấn từ tháng 7/2026 trở đi.
Các nhà mua hàng châu Âu đang tích cực thu mua các giống SKO và Phka Malis, trong khi Trung Quốc và Philippines đang thúc đẩy nhu cầu đối với giống OM 5451, ông cho biết.
Mặc dù Campuchia chưa trải qua tình huống bị gián đoạn nghiêm trọng do thời tiết, song ông Chhun Hour cho biết những lo ngại về hiện tượng El Nino và dự báo lượng mưa dưới mức bình thường ở một số khu vực châu Á đã tạo ra sự bất ổn cho nông dân và các nhà hoạch định chính sách.
Ông cho biết nhiều nông dân đang giảm diện tích đất canh tác thuê trong năm nay do chi phí sản xuất tăng cao và sự không chắc chắn về giá gạo trong tương lai.
"Chúng tôi không thể hứa rằng giá gạo sẽ tăng đủ để bù đắp hoàn toàn cho sự tăng chi phí sản xuất", ông nói.
Nếu El Nino ảnh hưởng đến các quốc gia như Philippines, nhu cầu có thể tăng mạnh hơn nữa, hỗ trợ giá cả khu vực cao hơn, ông Chhun Hour cho biết.
Các thỏa thuận thương mại
Vào tháng 3/2026, Campuchia đã gia hạn bản ghi nhớ hợp tác 18 tháng, trị giá 400.000 tấn với Trung Quốc. Mặc dù những hạn chế về nguồn cung trong quá khứ khiến Campuchia hiếm khi sử dụng hết hạn ngạch này, ông Chhun Hour cho biết việc liên tục mở rộng năng lực xay xát, sấy khô và kho bãi sẽ cho phép xuất khẩu nhiều hơn sang Trung Quốc trong năm 2026.
Campuchia cũng đang tăng cường xuất khẩu sang Philippines thông qua thương mại giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, với kim ngạch xuất khẩu sang nước này đạt khoảng 40.000-50.000 tấn trong quý đầu tiên năm 2026.
Quốc gia này đã xuất khẩu tới 50.000 tấn sang Philippines trong quý 1 năm 2026 và đã ký kết các biên bản ghi nhớ với Cơ quan Thực phẩm Singapore và Phòng Thương mại Campuchia tại New Zealand để mở rộng thị phần trong khu vực.