Tồn kho bứt phá vượt xa mọi dự báo của thị trường
Theo số liệu từ MPOB công bố ngày 12/10/2026, lượng tồn kho dầu cọ của Malaysia trong tháng 9/2026 đã tăng 24,54% so với tháng trước đó, đạt mức kỷ lục 3,51 triệu tấn. Đây là tháng tăng tồn kho thứ 6 liên tiếp của nước này, vượt xa kỷ lục cũ 3,22 triệu tấn được thiết lập hồi tháng 12/2018.
Mức tồn kho thực tế đã vượt xa con số 3,37 triệu tấn khảo sát trước đó của Reuters dự báo. Việc tồn kho tích tụ tại quốc gia sản xuất dầu cọ lớn thứ hai thế giới, được đánh giá sẽ tạo sức ép giảm giá lên các hợp đồng dầu cọ FCPOc3 trên sàn giao dịch Malaysia.
Đánh giá về diễn biến này, đại diện một tập đoàn giao dịch toàn cầu tại New Delhi nhận định, đây là hiện tượng chưa từng có tiền lệ. Trong quá khứ, tồn kho dầu cọ của Malaysia chỉ vượt mốc 3 triệu tấn trong một số ít lần và thường nhanh chóng giảm trở lại; mức trên 3,5 triệu tấn hoàn toàn nằm ngoài các kịch bản dự báo của thị trường.
Sản lượng dầu cọ thô đạt đỉnh kỷ lục nhờ thời tiết và giống mới
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự bùng nổ tồn kho, xuất phát từ đợt tăng trưởng mạnh mẽ của hoạt động khai thác nội địa. Sản lượng dầu cọ thô của Malaysia trong tháng 9/2026 đã tăng 16,48% so với tháng 8/2026, đạt mức 2,12 triệu tấn. Con số này chính thức xô đổ kỷ lục cũ 2,05 triệu tấn ghi nhận vào tháng 8/2015 và đánh dấu tháng tăng sản lượng thứ 4 liên tiếp.
MPOB cho biết sản lượng bứt phá nhờ ba yếu tố chính là điều kiện thời tiết dồi dào và thuận lợi tại các vùng trồng cọ trọng điểm; hoạt động chế biến bị hoãn và chuyển dịch một phần từ tháng 8 sang tháng 9; hiệu quả từ việc đưa vào canh tác các giống cọ mới cho năng suất cao.
So với khảo sát của Reuters (dự báo sản lượng đạt 2,1 triệu tấn), kết quả thực tế cao hơn đáng kể và tăng vọt so với mức 1,82 triệu tấn của tháng 8/2026 cũng như 1,84 triệu tấn của tháng 9/2025.
Xuất khẩu giảm tháng thứ hai liên tiếp do bất lợi về giá
Trái ngược với sự bùng nổ về sản lượng, kim ngạch xuất khẩu dầu cọ của Malaysia trong tháng 9/2026 lại sụt giảm 12,13% so với tháng trước, lùi về mức 1,12 triệu tấn. Đây là tháng giảm xuất khẩu thứ hai liên tiếp và thấp hơn nhiều so với mức dự báo 1,2 triệu tấn của thị trường, cũng như mức 1,27 triệu tấn của tháng 8/2026 và 1,42 triệu tấn của tháng 9/2025.
Hoạt động xuất khẩu gặp khó khăn do giá dầu cọ Malaysia đắt hơn tương đối so với nguồn cung từ đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Indonesia, và giá dầu cọ Malaysia thời gian qua cao hơn so với dầu hướng dương và dầu đậu tương, khiến nhu cầu thu mua từ các thị trường quốc tế bị hạn chế. Bên cạnh đó, lượng nhập khẩu dầu cọ của Malaysia trong tháng 9/2026 ghi nhận ở mức 58.064 tấn, tăng so với mức 49.524 tấn của tháng 8/2026 nhưng thấp hơn mức 78.413 tấn của cùng kỳ tháng 9/2025.
Sức mua từ Ấn Độ và Trung Quốc hỗ trợ thị trường trước gián đoạn tại Biển Đen
Dù tồn kho kỷ lục gây áp lực lớn lên giá dầu cọ, đà giảm giá của mặt hàng này hiện được ngăn chặn nhờ lực cầu tích cực từ hai thị trường tiêu thụ lớn nhất là Ấn Độ và Trung Quốc.
Theo Anilkumar Bagani, Trưởng bộ phận nghiên cứu của công ty môi giới dầu thực vật Sunvin Group (Mumbai), xung đột gần đây tại khu vực Biển Đen đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xếp dỡ và vận chuyển dầu hướng dương. Tình trạng này buộc các nhà nhập khẩu Ấn Độ phải đẩy mạnh thu mua dầu cọ Malaysia cho các kỳ hạn giao hàng tháng 11 và tháng 12, để bù đắp nguồn cung bị thiếu hụt.
Dữ liệu ước tính từ các đơn vị khảo sát độc lập Intertek Testing Services và AmSpec Agri Malaysia cho thấy, lượng xuất khẩu sản phẩm dầu cọ của Malaysia trong 10 ngày đầu tháng 10/2026 đã phục hồi mạnh mẽ, tăng từ 33,5% - 37,7% so với cùng kỳ tháng 9.
Triển vọng thị trường tháng 10/2026 và cảnh báo rủi ro El Niño
Giới phân tích nhận định, thị trường dầu cọ đang đứng trước khả năng tái cân bằng trong ngắn hạn. Một thương nhân tại Singapore phân tích rằng, việc giá dầu cọ hiện điều chỉnh về mức chiết khấu (thấp hơn) so với dầu đậu tương và dầu hướng dương, sẽ là động lực quan trọng kích thích nhu cầu quay trở lại.
Dự báo trong tháng 10/2026: Xuất khẩu của Malaysia có thể bứt phá tăng hơn 20%; Sản lượng khai thác dự kiến giảm từ 5% đến 6% theo chu kỳ; Lượng tồn kho được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt vào cuối tháng 10.
Về dài hạn, tồn kho dầu cọ toàn cầu được dự báo sẽ sụt giảm trong năm tới. Chuyên gia Thomas Mielke cùng Báo cáo triển vọng dầu cọ 2027 của Chính phủ Malaysia đều đưa ra cảnh báo về hiện tượng El Niño. Thời tiết nắng nóng và khô hạn do El Niño gây ra sẽ làm sụt giảm năng suất cây cọ, dù tác động này chưa thể hiện ngay trong hiện tại do độ trễ tự nhiên của thời tiết đối với sản lượng thu hoạch.

Nguồn: Vinanet/VITIC/Reuters