Sau một thời gian dài giảm giá, đầu năm 2009, giá cá tra nguyên liệu bắt đầu tăng trở lại. Cụ thể, cá tra thịt trắng vào ngày 15/1 giá 14.300 - 14.500 đ/kg (loại 0,8-1kg/con), thịt vàng từ 13.000 - 13.800 đ/kg. Đến đầu tháng 2/2009, giá cá tra nguyên liệu đã ở mức 15.000 - 16.000 đ/kg, tăng 2.000 - 2.500 đ/kg so với thời điểm cuối năm 2008. Tuy nhiên, nguồn cá nguyên liệu không có nhiều do người nuôi “treo ao” vì thua lỗ trong năm 2008.
Bước sang quý II/2009, do sản lượng thu hoạch cá tra giảm mạnh và khan hàng trong khi nhu cầu nguyên liệu chế biến xuất khẩu của các DN đang nhích lên đã đẩy giá cá tra tăng lên chạm ngưỡng 16.500 - 17.000 đ/kg (loại 1) và 16.000 - 16.200 đ/kg (loại 2). Đây là mức giá cao nhất kể từ khi cuộc khủng hoảng thừa nguyên liệu năm 2008 kết thúc. Với mức giá này người dân có thể lãi 1.000 - 2.000 đ/kg nhưng vẫn còn rất nhiều hộ nuôi cá tra bỏ trống ao hoặc thả mật độ thưa vì thiếu vốn và nợ nần…
Trước đây điệp khúc “được mùa rớt giá, thất mùa thì trúng giá”, nhưng năm 2009, điệp khúc này không “ứng nghiệm” với con cá tra, vì theo dự báo sản lượng cá tra năm nay giảm mạnh, nhưng giá cá tra nguyên liệu vẫn cứ sụt giảm. Đến tháng 6/2009, hầu hết người nuôi cá tra ở ĐBSCL lại một phen lao đao, vì giá cá tra liên tục sụt giảm. Doanh nghiệp mua tại ao đối với cá (loại 1) còn 15.000 đ/kg, (loại 2) còn 13.500 - 14.200 đ/kg. Như vậy, giá cá đã giảm hơn 1.000 đ/kg so với thời điểm tháng 5/2009. Theo hầu hết ngư dân, con cá tra đã qua thời hoàng kim, vì nhiều người nuôi cá lâu năm cũng đã treo ao, còn những hộ đang nuôi thì chỉ nuôi cầm chừng.
Theo Bộ Công thương, nguyên nhân chính là do các doanh nghiệp không thu mua cá do chưa có hợp đồng xuất khẩu hoặc không muốn mua cá tra không được bao tiêu trước đó vì lo ngại về vấn đề chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc này đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả của công tác thu mua, ký kết hợp đồng bao tiêu giữa các doanh nghiệp chế biến và các hộ nuôi trồng, tránh tình trạng bà con nông dân bị thiệt do giá thấp trong khi doanh nghiệp không đủ nguồn hàng chất lượng để xuất khẩu.
Trong 8 tháng đầu năm 2009, tại An Giang sản lượng cá tra giảm 20.000 tấn, tại Đồng Tháp diện tích nuôi giảm 400 ha, còn Cần Thơ giảm 25% sản lượng so với cùng kỳ năm 2008. Do đầu ra khó khăn nhiều hộ nông dân lần lượt treo ao, số còn lại tuy còn duy trì nuôi nhưng phần lớn thả giống mật độ thưa.
Từ tháng 7/2009 đến nay, tình hình xuất khẩu cá tra, basa Việt Nam không mấy khả quan, liên tục sụt giảm trong 4 tháng liên tiếp cả về khối lượng và giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Do tình hình thả nuôi cá tra vẫn trầm lắng cộng với nhu cầu thu mua cá tra, basa nguyên liệu xuất khẩu của các doanh nghiệp không cao nên giá cá vẫn giữ ổn định và dao động trong khoảng 14.500 - 15.200 đ/kg (cá thịt trắng) và 13.000 - 13.500 đ/kg (cá thịt vàng).
(Vasep)