Dự kiến kim ngạch mua bán giữa Việt Nam và khu vực Mỹ Latinh sẽ đạt 6 tỷ USD vào năm 2015 và từ 12 đến 15 tỷ USD vào năm 2010, tốc độ tăng 30 đển 35%/năm… Để đạt được các con số trên, mới đây, Vụ Thị trường Mỹ Latinh - Bộ Công Thương vừa mở cuộc hội thảo giới thiệu thị trường Mỹ Latinh cho doanh nghiệp trong nước cũng như những hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của Vụ.
Hiện Việt Nam đã có quan hệ thương mại với cả 33 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực châu Mỹ Latinh. Theo Vụ Thị trường Mỹ Latinh, năm 2009, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và khu vực Mỹ Latinh đạt 2,4 tỷ USD (mức tăng trưởng bình quân từ năm 2000 đến 2009 là 30%/năm). Dự báo trong năm 2010 tổng kim ngạch hai chiều có thể đạt 3,5 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất sang khu vực khoảng 1,8 tỷ USD (tăng 40,6% so cùng kỳ 2009). Brazil, Mexico, Cuba, Panama, Argentina, Chile, Ecuador, Colombia, Peru và Venezuela là 10 nước có tổng kim ngạch nhập hàng Việt Nam cao nhất, đạt hơn 1,6 tỷ USD.
Năm 2009, Việt Nam xuất sang Mỹ Latinh nhiều mặt hàng có kim ngạch cao là giày dép 325,5 triệu USD (chiếm ¼ tổng kim ngạch của Việt Nam xuất vào Mỹ Latinh), gạo 205,5 triệu USD (chiếm 15,3% tổng kim ngạch Việt Nam xuất sang khu vực này), hàng dệt may trên 100 triệu USD (chiếm 9,4%). Mexico, Brazil, Panama, Argentina, Chile, Peru là các nước nhập khẩu chính hàng dệt may Việt Nam. Ngoài ra, nhiều mặt hàng khác như thuỷ sản (chủ yếu là cá tra và basa) dù mới xâm nhập một số nước như Mexico, Braxin,Colombia…nhưng cũng đã đạt kim ngạch hàng chục triệu USD mỗi nước. Một số mặt hàng khác như vali, túi xách, sản phẩm nhựa, cao su, sản phẩm từ cao su, cà phê… đã có chỗ đứng ở Mỹ Latinh và gần đây các mặt hàng điện, điện tử, cơ khí, thiết bị, máy móc, động cơ điện, vật liệu xây dựng, gốm sứ, xi măng, sắt thép… cũng có giá trị xuất hàng chục triệu USD sang Mỹ Latinh.
Tuy nhiên, hiện thị phần xuất khẩu của Việt Nam vào khu vực Mỹ Latinh còn rất nhỏ, chỉ chiếm 0,18% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả khu vực (tổng kim ngạch nhập khoảng 695 tỷ USD). Đặc biệt ở một số nước có tiềm năng kinh tế lớn hàng trăm tỷ USD như Colombia, Venezuela, Peru, Panama…, giá trị kim ngạch xuất khẩu và thị phần hàng Việt Nam không nhiều.
Theo ông Nguyễn Duy Khương, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Mỹ Latinh, kim ngạch mua bán giữa hai bên chưa cao do có nhiều trở ngại cơ bản. Hai phía có khoảng cách xa về địa lý, doanh nghiệp hai bên còn thiếu thông tin về nhau và chưa quan tâm đúng mức đến phát triển kinh doanh với nhau. Ở các thị trường này, Thương vụ mới thành lập hoặc chưa có nên chưa hỗ trợ được nhiều cho doanh nghiệp trong việc tìm thị trường, đối tác. Công tác xúc tiến thương mại ở khu vực cũng chưa hiệu quả. Hàng Việt Nam tại đây lại đang phải cạnh tranh mạnh với hàng Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều nước khác có giá rẻ, hợp thị hiếu sức mua của đại bộ phận dân cư thu nhập thấp.
Ông Khương cho biết thêm, thời gian tới sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi cho hàng Việt Nam tăng có mặt ở Mỹ Latinh. Vì trong chính sách kinh tế đối ngoại, các nước Mỹ Latinh ngày càng hướng nhiêu về phương Đông, trong đó xem Việt Nam là cửa ngõ quan trọng để xâm nhập khu vực châu Á. Đây là thời cơ thuận lợi cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam. Hàng năm khu vực này có nhu cầu nhập khẩu rất nhiều hàng hoá: giày dép khoảng 2 tỷ USD (những nước có nhu cầu nhập giày dép lớn là Mexico, Panama, Chile, Brazil, Argentina, Cuba, Peru), gạo (Cuba hàng năm nhập hơn 200 triệu USD gạo từ Việt Nam... Các nước như Brazil, Chile, Argentina, Mexico, Peru, Colombia, Panama (chiếm tỷ trọng 80% GDP Mỹ Latinh) có nhu cầu thị trường nội địa rất lớn đang tìm cách tăng quan hệ kinh tế với châu Á, trong đó có Việt Nam.
Với tiềm năng thị trường lớn và trước các điều kiện thuận lợi trên, ông Khương cho biết, mục tiêu dài hạn đặt ra cho hàng hoá Việt Nam là sẽ phải có mặt ở khắp 33 nước thuộc khu vực Mỹ Latinh. Vì thế bên cạnh việc củng cố giữ vững thị trường, mặt hàng xuất khẩu chủ lực ở các thị trường truyền thống, doanh nghiệp cần nỗ lực xúc tiến thương mại sang các thị trường còn lại và đưa thêm mặt hàng mới vào như vật liệu xây dựng, gốm sứ, động cơ điện, hàng tiêu dùng có giá trị gia tăng cao…
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Vụ Thị trường Mỹ Latinh sẽ phối hợp với Đại sứ quán các nước Mỹ Latinh tại Việt Nam tăng tổ chức các cuộc hội thảo, giới thiệu thị trường và cơ hội xuất khẩu sang khu vực này cho doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời kết hợp với các cơ quan liên quan tăng tổ chức các đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang xúc tiến thương mại, tham quan, dự hội chợ, triển lãm hay khảo sát thị trường Mỹ Latinh. Nhằm tăng thêm lượng thông tin về phía Việt Nam cho doanh nghiệp Mỹ Latinh, vụ sẽ biên tập, phát hành tài liệu thông tin về Việt Nam và chủ động mời các đoàn doanh nghiệp Mỹ Latinh đến Việt Nam, đồng thời bổ sung cán bộ chuyên môn thạo tiếng Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha cho khu vực Mỹ Latinh. Một động thái nữa không thể thiếu để hàng hoá Việt Nam mở rộng thị phần tại Mỹ Latinh là Chính phủ nên tăng thêm đại diện thương mại ở các thị trường chủ yếu của Mỹ Latinh và tăng ký kết các hiệp định thương mại tự do FTA với các nước có tiềm năng lớn.
Do đây là thị trường hội tụ nhiều dân tộc, nhiều nền văn hoá đa dạng (có nhiều dân cư các nước sinh sống như Italia, Nhật, Hàn Quốc, Việt Nam…), vì thế theo ông Phạm Bá Uông, chuyên gia thuộc Vụ Thị trường châu Mỹ Latinh, doanh nghiệp nên nghiên cứu bài bản phân khúc thị phần giàu và nghèo để đưa sang sản phẩm thích hợp. Hiện hàng hoá trong điều kiện sản xuất của Việt Nam hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của Mỹ Latinh ở nhiều cấp độ. Trong quan hệ thương mại, doanh nghiệp nên chú trọng đến các đối tác tin cậy, mở L/C (dễ thanh toán, giảm rủi ro,…) và dù nhỏ doanh nghiệp nên mở trang web để giao dịch, giới thiệu sản phẩm