Mặt bằng giá thiết lập vùng cao mới từ đầu năm
Tại thời điểm khảo sát ngày 16/9, giá các mặt hàng năng lượng chiến lược đều ghi nhận mức tăng trưởng rất cao so với đầu năm và cùng kỳ năm trước, mặc dù chịu áp lực giảm nhẹ trong phiên giao dịch gần nhất.
Giá dầu Brent giao dịch ở mức 107,782 USD/thùng, dầu WTI đạt 104,552 USD/thùng, giảm lần lượt 0,89% và 1,21% so với ngày trước đó. Đáng chú ý, so với đầu năm, dầu WTI đã tăng 83,18% và dầu Brent tăng 78,32%; so với cùng kỳ năm ngoái mức tăng lần lượt là 65,12% và 59,68%. Giá dầu hiện đã bứt phá lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2026.

Diễn biến giá dầu thô Brent và dầu thô WTI

Giá dầu đốt đạt 5,2165 USD/gallon, tiếp tục dao động quanh mức cao kỷ lục dù giảm nhẹ 0,86% trong phiên. So với đầu năm, dầu đốt là mặt hàng tăng mạnh nhất với mức tăng 147,09%. Tương tự, giá xăng đứng ở mức 3,4525 USD/gallon, tăng 102,3% kể từ đầu năm.
Giá khí gas đạt 2,9327 USD/MMBtu, tăng 0,47% trong ngày và 3,99% trong tuần. Than đá giao dịch ở mức 144,60 USD/tấn, tăng 11,83% so với tháng trước, tăng 34,51% từ đầu năm và 42,11% so với cùng kỳ.
Gián đoạn vận chuyển hạ tầng và nghẽn lọc dầu
Nguyên nhân cốt lõi đẩy giá dầu và các sản phẩm chưng cất lên mức cao đến từ hàng loạt sự cố hạ tầng vật lý. Việc đình chỉ bốc dầu tại cảng Yanbu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ, kết hợp với việc hủy một số lô dầu giao cho châu Âu vào cuối tháng 9/2026, đã dấy lên lo ngại căng thẳng nguồn cung kéo dài nhiều tuần.
Tại Mỹ, các nhà máy lọc dầu đang hoạt động tới 97,8% công suất, khiến dư địa tăng sản lượng bị hạn chế. Mặc dù chạy gần hết công suất, việc thiếu hụt dầu thô đầu vào và trì hoãn bảo trì định kỳ trước mùa thu, khiến lượng tồn kho nhiên liệu chưng cất của Mỹ vẫn thấp hơn 13%, so với mức trung bình 5 năm trong tuần kết thúc ngày 4/9. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi đường ống dẫn dầu tại Anh đối mặt nguy cơ đóng cửa tới 6 tuần, bất chấp tuyên bố từ phía Bộ Năng lượng Mỹ về khả năng sớm mở lại hạ tầng của họ.
Thời tiết khắc nghiệt và xu hướng chuyển dịch sang than đá
Bên cạnh yếu tố hạ tầng, diễn biến thời tiết nắng nóng kéo dài dự kiến đến ngày 30/9 đã thúc đẩy nhu cầu điện cho điều hòa không khí, làm gia tăng tiêu thụ khí đốt. Đồng thời, các gián đoạn từ xung đột Trung Đông khiến khối lượng vận chuyển khí hóa lỏng (LNG) sụt giảm mạnh, đẩy giá dầu và khí tự nhiên tăng cao. Tình trạng này buộc các nền kinh tế lớn tại châu Âu và châu Á tăng cường chuyển hướng sang phát điện bằng than đá. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã nâng dự báo nhu cầu than toàn cầu năm nay đạt mức kỷ lục 8,94 tỷ tấn, đảo ngược hoàn toàn dự báo giảm nhẹ trước đó. Giá than đá theo đó duy trì ở mức trên 145 USD/tấn vào giữa tháng 9, tiệm cận đỉnh 3 tháng.
Dưới đây là bảng so sánh giá mặt hàng năng lượng thế giới so với phiên trước, tuần trước, tháng trước, từ đầu năm đến nay và so với cùng kỳ năm trước (tại thời điểm khảo sát).

Nguồn: Vinanet/VITIC/Reuters, Tradingeconomics