Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể sẽ tiếp tục tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn trong bối cảnh áp lực giá ngày càng lan rộng, đặc biệt khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh đang đẩy lạm phát lên cao.
Cựu thành viên Hội đồng Chính sách BOJ Makoto Sakurai cho rằng BOJ nhiều khả năng sẽ nâng lãi suất lên 1,5% vào cuối năm 2026, tiếp tục tăng lên 1,75% trong quý I/2027 và đạt 2% vào khoảng tháng 6/2027.
Theo Sakurai, việc BOJ nâng lãi suất lên 1,25% trong tháng 9/2026, mức cao nhất trong 31 năm, cho thấy ngân hàng trung ương đã chuyển trọng tâm chính sách sang ứng phó với áp lực giá trên diện rộng, thay vì chỉ tập trung vào nguy cơ giảm phát.
Số liệu của Chính phủ Nhật Bản cho thấy chi phí nhập khẩu dầu thô đã tăng khoảng 70-80% trong những tháng gần đây so với trước khi Mỹ tấn công Iran vào tháng 2/2026. Điều này được dự báo sẽ tiếp tục đẩy lạm phát tiêu dùng tại Nhật Bản tăng trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, đồng yên yếu và nhu cầu mạnh liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp lợi nhuận của các nhà sản xuất tăng lên, qua đó củng cố nền kinh tế và tạo thêm áp lực tăng giá từ phía cầu. Sakurai cho rằng BOJ nhận thức rõ những sức ép này và đã thay đổi đáng kể cách tiếp cận đối với lạm phát.
Lạm phát tiêu dùng của Nhật Bản có thể vượt 3% vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Theo Sakurai, diễn biến này có thể buộc BOJ đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất để ngăn lạm phát cơ bản vượt quá mục tiêu 2%.
Khả năng tăng lãi suất ngay trong tháng 10/2026
Sakurai dự báo BOJ sẽ nâng dự báo lạm phát trong báo cáo triển vọng kinh tế hằng quý công bố vào tháng 10/2026 và nhiều khả năng tăng lãi suất một lần nữa vào tháng 12/2026.
Tuy nhiên, nếu mức điều chỉnh tăng trong dự báo lạm phát đủ lớn, BOJ có thể quyết định tăng lãi suất ngay trong tháng 10/2026 thay vì chờ đến tháng 12/2026.
Ông cũng cho rằng sự ủng hộ đối với lãi suất cao hơn từ Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent có thể khiến BOJ tự tin hơn trong việc đẩy nhanh quá trình thắt chặt chính sách.
BOJ đã tăng lãi suất lên 1,25% trong tuần trước, đồng thời phát tín hiệu rằng ngân hàng trung ương bước vào giai đoạn mới, tập trung ngăn lạm phát vượt mục tiêu. Điều này mở đường cho những đợt tăng lãi suất tiếp theo.
Tuy nhiên, đồng yên lại giảm sau quyết định này khi nhà đầu tư cho rằng thông điệp của BOJ chưa đủ cứng rắn. Thị trường đặc biệt chú ý đến hai thành viên phản đối tăng lãi suất, coi đây là dấu hiệu cho thấy BOJ có thể không thắt chặt chính sách đủ nhanh để thu hẹp khoảng cách lãi suất lớn giữa Nhật Bản và Mỹ.
Theo Sakurai, hai thành viên này khó có thể ngăn BOJ tiếp tục tăng lãi suất. Tuy nhiên, ngay cả khi BOJ đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất, đồng yên cũng khó được hỗ trợ nhiều.
Chính sách tài khóa vẫn gây sức ép lên đồng yên
Sakurai cho rằng nhà đầu tư sẽ tiếp tục bán đồng yên và trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) nếu Thủ tướng Sanae Takaichi tiếp tục theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng.
Theo ông, đồng yên khó có thể phục hồi nếu chính sách tài khóa của chính phủ không thay đổi. Ngay cả trong trường hợp BOJ tăng lãi suất mạnh tay, tác động chủ yếu cũng chỉ là làm chậm đà giảm của đồng yên, thay vì tạo ra một xu hướng tăng bền vững.
Nếu lạm phát tiếp tục duy trì quanh 3%, Sakurai cho rằng mức lãi suất cuối chu kỳ của BOJ có thể vượt 2%, cao hơn mức hiện được thị trường xem là lãi suất cuối chu kỳ.