Tại Hội nghị tham vấn doanh nghiệp về Luật Hải quan (có hiệu lực từ đầu năm nay) do Tổng cục Hải quan và USAID tổ chức ngày 8-9 tại Hà Nội, bà Đặng Phương Dung, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, cho biết các doanh nghiệp dệt may thường nhập khẩu lông vũ, lông cáo, lông chồn để gia công xuất khẩu. Những mặt hàng này đã được kiểm dịch động vât ở nước xuất khẩu, song khi về Việt Nam, các doanh nghiệp trong nước lại phải kiểm dịch.

Thông thường, doanh nghiệp mất 5-7 ngày chờ chứng nhận khi sau khi gửi công văn lên Cục Thú y, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Tiếp đó, doanh nghiệp tiếp tục phải xin đăng ký kiểm dịch, hun trùng tại cửa khẩu nhập, mất 1-2 ngày. Kết quả sau hun trùng tiếp theo phải gửi lên Viện Sinh thái Môi trường hoặc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để giám định.

Theo bà Dung, thời gian thực hiện quy trình trên có thể tới 20 ngày. “Các doanh nghiệp chúng tôi không chỉ phải chịu chi phí kiểm dịch mà còn gánh thêm phí lưu kho bãi lên tới hàng chục triệu đồng,” bà nói.

Ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan, đề cập đến những cải tiến khi cho rằng tính tới ngày 15-8, trong số trên 5 triệu tờ khai xuất nhập khẩu thì tỷ lệ kiểm tra hơn 50% luồng xanh (miễn kiểm tra hồ sơ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa), tỷ lệ kiểm tra luồng đỏ khoảng 8,34%.

Tuy nhiên, bà Dung cho rằng, có doanh nghiệp đang thông quan theo luồng xanh lại “tự nhiên” bị sang luồng đỏ, có khi tới 100% hàng hóa phải qua luồng đỏ.

Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) Nguyễn Hoài Nam cho biết, hiện chỉ một số ít doanh nghiệp trong ngành thủy sản được vào luồng xanh. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp không hiểu vì sao mình lại được ưu tiên khoanh vào khu vực này.

Báo cáo của Tổng cục Hải quan cho biết, trên cơ sở Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành, cơ quan này đã kiến nghị bãi bỏ 19 thủ tục, đơn giản hóa 46 thủ tục.

Bên cạnh đó, hồ sơ hải quan đã được đơn giản, giảm bớt các giấy tờ không cần thiết. Ngoài ra, cơ quan này đã minh bạch và giảm thời gian kiểm tra hồ sơ hải quan (không quá 2 ngày), kiểm tra thực tế hàng hóa (không quá 8 giờ).

Tuy nhiên, như câu chuyện của bà Dung ở Hiệp hội Dệt May kể trên cho thấy, để hoàn thành thủ tục hải quan, các lô hàng còn phải trải qua các cuộc kiểm tra chuyên ngành, làm mất nhiều thời gian và chi phí của doanh nghiệp.

Vì thế, theo ông Phạm Thanh Bình, chuyên gia tư vấn Dự án GIG, những cải tiến thủ tục hải quan khó đo lường qua khảo sát thực tế.

Khảo sát do GIG tài trợ cho biết, năm chi cục Hải quan lớn tại các thành phố Hồ Chí Minh (2 Chi cục), Hà Nội, Hải Phòng, Bình Dương cho thấy tỷ lệ các lô hàng phải kiểm tra chuyên ngành chiếm 30 – 35% tổng số lô hàng nhập khẩu.

Thời gian kiểm dịch phổ biến là 24 – 48 giờ, có nơi, có mặt hàng (sản phẩm chế biển từ sữa, nước giải khát) tới 168 – 240 giờ; kiểm tra chất lượng phổ biến là 168 giờ, có nơi, có mặt hàng (sữa, thực phẩm, đổ đựng thực phẩm) đến 240 giờ; kiểm tra an toàn thực phẩm phổ biến là 168 giờ, riêng mặt hàng thực phẩm chức năng thời gian kiểm tra 360 – 400 giờ.

Trả lời câu hỏi so sánh mức độ đơn giản của thủ tục kiểm tra chuyên ngành năm 2015 so với trước 2015, các doanh nghiệp cho biết: về thủ tục kiểm dịch: 63,2% DN tham gia khảo sát cho biết thủ tục kiểm dịch không đơn giản hơn hoặc phức tạp hơn trước 2015.

Trả lời câu hỏi so sánh về thời gian hoàn thành thủ tục kiểm tra chuyên ngành năm 2015 so với trước 2015, các doanh nghiệp cho biết: Về thời gian kiểm dịch: 78,6% DN tham gia khảo sát cho biết thời gian kiểm dịch không nhanh hơn hoặc chậm hơn trước 2015.

Về thời gian kiểm tra chất lượng: 90,9% DN tham gia khảo sát cho biết thời gian kiểm tra chất lượng không nhanh hơn hoặc chậm hơn trước 2015.

Về thời gian kiểm tra an toàn thực phẩm: 81,8% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết thời gian kiểm tra an toàn thực phẩm không nhanh hơn hoặc chậm hơn trước 2015.

 

Theo Tư Hoàng

TBKTSG