Gói hỗ trợ này nhằm ngăn chặn các tác động lan tỏa tới chính chuỗi cung ứng của Nhật Bản và sẽ được triển khai chủ yếu thông qua các tổ chức tài chính có bảo trợ của nhà nước như Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty Bảo hiểm Xuất khẩu và Đầu tư Nhật Bản (NEXI).
Phát biểu khi công bố kế hoạch, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết khoản hỗ trợ này tương đương với 1,2 tỷ thùng dầu - khoảng một năm nhập khẩu dầu thô của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
“Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các quốc gia châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, đồng thời phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của các quốc gia châu Á cũng sẽ góp phần củng cố nền kinh tế Nhật Bản” bà Takaichi nói với báo giới sau cuộc họp, dẫn ví dụ về các mặt hàng như thiết bị lọc thận và ống dẫn phẫu thuật.
Kế hoạch bao gồm việc cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương nhằm nhập khẩu các nguồn năng lượng thay thế, như dầu thô từ Mỹ, đồng thời cung cấp tài chính và các khoản vay cho doanh nghiệp cung như chính phủ thuộc chuỗi cung ứng của Nhật Bản.
Ngoài ra, chương trình cũng bao gồm hỗ trợ đa dạng hóa nguồn năng lượng và tăng dự trữ cho các quốc gia đối tác thông qua việc xây dựng hệ thống bể chứa dầu.
So với Nhật Bản, các nước Đông Nam Á hiện có mức dự trữ dầu thấp hơn đáng kể, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm dầu như naphta - nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất nhựa -ngày càng thắt chặt.
Gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á cũng làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này đối với các vật tư thiết yếu như hộp chứa, ống dẫn và găng tay y tế.
Theo Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz có điểm đến là châu Á.
Chính phủ Nhật Bản cho biết hiện đã bảo đảm đủ khoảng bốn tháng nguồn cung naphta cho nhu cầu trong nước, tuy nhiên ngày càng nhiều nhà sản xuất cảnh báo về tình trạng gián đoạn giao hàng trong những ngày gần đây.
Ngoài gói hỗ trợ mới, Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia vào đầu tháng 5/2026.

Nguồn: Vinanet/VITIC/Reuters